Domus et Familia

The house and family, in 25 words on the plate and 83 in the chapter

Ecce domus Rōmāna! In tabulā proximā tōtam domum apertam vidēs: nam mūrum prīmum sustulimus, ut intrā spectāre possīs. Hīc pater et māter, līberī, servī, avus, canis — tōta familia — habitant. Quodque verbum numerātum in pāginīs sequentibus inveniēs.

accendō -ere -cendī: ignem faciō; nocte lucernam accendimus.
amphora -ae f 8: vās magnum et altum, in quō vīnum, oleum, aqua servantur; in culīnā et in cellā stat.
ancilla -ae f 21: serva, quae dominae in domō labōrat: aquam portat, cibum parat. sim. serva contr. domina
aperiō -īre -uī: iānuam apertam faciō. contr. claudō
apertus -a -um: nōn clausus: per iānuam apertam intrāmus.
aqua -ae f: quam bibimus et quā nōs lavāmus; sine aquā vīvere nōn possumus.
in fugā ipsā aquam invēnit. apud Ovidium
arbor -oris f 11: planta magna et alta cum rāmīs et foliīs; in hortō arborēs crēscunt.
arca -ae f 10: vās ligneum, quod claudī potest; in arcā vestēs et rēs cārae servantur.
ārdeō -ēre ārsī: in flammīs sum; ignis in focō ārdet.
ātrium -ī n 19: prīma et maxima pars domūs Rōmānae; in mediō ātriō impluvium est, et super id tēctum apertum.
avunculus -ī m: frāter mātris.
et avunculus excitet Hector. apud Vergilium
avus -ī m 24: pater patris tuī vel mātris tuae; senex est et multa scit.
canis -is m/f 25: animal fidēle, quod domum custōdit; sī quis aliēnus venit, canis lātrat.
cardō -inis m: in quō iānua sē vertit.
cella -ae f: parva pars domūs, ubi rēs servāmus; cella vīnī.
cibus -ī m: id quod edimus: pānis, māla, carō; sine cibō vīvere nōn possumus.
cinis -eris m: quod post ignem in focō manet.
tepidum cinerem dīmōvit. apud Ovidium
claudō -ere clausī: iānuam sīc vertō ut nēmō intrāre possit. contr. aperiō
mīlle domōs clausēre serae. apud Ovidium
clāvis -is f: ferrum parvum quō iānuam claudimus.
columna -ae f 17: saxum altum, quod tēctum sustinet; columnae circum hortum stant.
cubiculum -ī n 3: pars domūs, in quā dormīmus; ibi lectus stat.
cubīle -is n: locus ubi dormīmus; etiam bēstiae cubīlia habent. sim. lectus
culīna -ae f 2: pars domūs, in quā cibus coquitur; in culīnā focus ārdet.
cūnae -ārum f pl 9: parvus lectus īnfantis, quī movērī potest, ut īnfāns dormiat.
domina -ae f: fēmina, quae domuī imperat; ancillae dominae pārent. contr. ancilla, serva
dominus -ī m: vir, quī domuī imperat; servī dominō pārent. contr. servus
domus -ūs f: aedificium, in quō familia habitat; mea domus tōta in hāc tabulā pīcta est. sim. aedēs, tēcta tabulam I
familia -ae f: omnēs quī in ūnā domō habitant: pater, māter, līberī, servī quoque.
familiāris -e: quī ad familiam pertinet; amīcus domūs.
famula -ae f: serva domūs. sim. ancilla
famulus -ī m: servus domūs. sim. servus
fenestra -ae f: locus apertus in mūrō, per quem lūx et āēr in domum intrant; claudī potest.
fīlia -ae f 18: puella, quam pater et māter genuērunt. contr. fīlius
fīlius -ī m 15: puer, quem pater et māter genuērunt. contr. fīlia
flamma -ae f: lūx ignis ārdēns, quae ex focō surgit.
focus -ī m 5: locus in culīnā, ubi ignis ārdet; super focum cibus coquitur.
fōns fontis m 13: locus, unde aqua ē terrā salit; aqua fontis pūra et frīgida est.
frāter -tris m: fīlius eōrundem parentum: fīlius et fīlia in tabulā frāter et soror sunt. contr. soror
fūmus -ī m: quod ex igne in caelum ascendit.
gener -ī m: marītus fīliae.
genitor -ōris m: pater; quī gignit. sim. pater
habeō -ēre -uī: teneō ut meum; dominus magnam domum habet.
nam pedēs cervī habet. apud Ovidium
habitō -āre: in locō vīvō; in domō habitāmus.
hauriō -īre hausī: aquam ē fonte trahō.
hauriat hunc oculīs ignem. apud Vergilium
hortus -ī m: locus apertus post domum, ubi arborēs et flōrēs crēscunt. n. 11, 13
iānitor -ōris m: servus quī iānuam cūstōdit.
iānua -ae f 23: ōstium domūs: per iānuam in domum intrāmus; claudī et aperīrī potest. sim. ōstium, porta
ignis -is m: quod ārdet et lūcet et ūrit; in focō ignis cibum coquit. n. 5
impluvium -ī n 22: lacus parvus in mediō ātriō, quō aqua pluvia dē tēctō cadit.
īnfāns -antis m/f: puer minimus, quī nōndum loquī potest; in cūnīs dormit. n. 9
interior -ius: quī intrā est; pars interior domūs.
lectulus -ī m: lectus parvus īnfantis. sim. cūnae
lectus -ī m 7: in lectō dormīmus; in lectō etiam cēnāre Rōmānī solent.
līberī -ōrum m pl: fīliī et fīliae.
ligneus -a -um: ex lignō factus; equus ligneus.
līmen -inis n: quod sub iānuā iacet.
quater ipsō in līmine portae. apud Vergilium
lucerna -ae f 12: parvum vās cum oleō et igne, quod lūcem dat; nocte lucernam accendimus.
marītus -ī m: vir uxōris suae: pater in tabulā marītus mātris est. sim. coniūnx contr. uxor
māter -tris f 16: fēmina, quae līberōs habet; in tabulā māter lānam facit. contr. pater
mēnsa -ae f 20: tabula plāna, in quā cibus pōnitur; ad mēnsam cēnāmus.
nōn in silvā, nōn in caelō — ad mēnsam. apud Ovidium
mūrus -ī m: quod domum circumdat et sustinet; mūrī ex saxō vel latere fīunt. sim. pariēs
nūtrīx -īcis f: fēmina quae īnfantem alit.
ōstium -ī n: iānua; per ōstium intrāmus. sim. iānua
pānis -is m: cibus prīmus hominum, quī ex frūmentō fit et coquitur; in tabulā pānis in mēnsā iacet. n. 20
parēns -entis m/f: pater vel māter.
parentēs -um m pl: pater et māter ūnā.
tetigēre deōs, tetigēre parentēs. apud Ovidium
pater -tris m 14: vir, quī līberōs habet; pater familiās tōtī domuī imperat. contr. māter
peristȳlum -ī n: hortus columnīs cīnctus intrā domum.
sēdēs -is f: locus ubi sedēmus; etiam: domus ipsa.
sella -ae f: in quā ūnus homō sedet. sim. sēdēs
serviō -īre: servus sum; dominō serviō.
servitūs -ūtis f: vīta servī, nōn lībera. contr. lībertās
servus -ī m 6: homō nōn līber, quī dominō labōrat; in tabulā servus ligna in culīnam portat. contr. dominus, līber
socer -ī m: pater uxōris vel marītī.
soror -ōris f: fīlia eōrundem parentum. contr. frāter
speculum -ī n 4: in speculō tē ipsum vidēs: imāginem tuam reddit.
tēctum -ī n 1: summa pars domūs, quae pluviam et sōlem prohibet; tegulīs tegitur. Saepe “tēcta” tōtam domum significat.
intrā tēcta mea, clāre Thēseu! apud Ovidium
tegula -ae f: quā tēctum tegitur.
toga -ae f: vestis alba cīvis Rōmānī; pater in tabulā togam gerit. n. 14
torus -ī m: lectus; in torō dormīmus. sim. lectus
ūrō -ere ussī: igne cōnsūmō; flamma manum ūrit.
uxor -ōris f: fēmina marītī suī: māter in tabulā uxor patris est. sim. coniūnx contr. marītus
vīnum -ī n: quod ex ūvīs fit et bibitur; Rōmānī vīnum aquā miscent.