noun · masculinesecond declension
focus
focus m (genitive focī)
Classical[ˈfɔ.kʊs]Ecclesiastical[ˈfɔː.kus]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- masculinefireplace; hearth
- masculinefirepan; coal pan; brazier
- masculinealtar
- figurativelymasculinehouse; family
- Late Latinmasculinefire
Latīnē defined in Latin in our graded readers
locus in culīnā, ubi ignis ārdet; super focum cibus coquitur.focus -ī m — in Mille Verba, Domus et Familia
locus ignis domesticīfocus -ī (m) — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 19
Laris sēdēs, domusfocus -ī (m) — in IVLIANVS III: Persia, ch. 22
locus in domō, ubi ignis ardetfocus -ī (m) — in Metamorphoses I, ch. 16
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | focus | focī focora |
| genitive | focī | focōrum |
| dative | focō | focīs |
| accusative | focum | focōs focora |
| ablative | focō | focīs |
| vocative | foce | focī |
| locative | focī | — |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- pro aris et focis pugnare, certare, dimicare
- to fight for hearth and home.
fŏcus, i, m. root bha-, to be bright, Gr. φα- (cf. for, fari), strengthened, fac-, fax, facies, etc., Corss. Ausspr. 1, 423, who refers even facio to this root.
I. A fire-place, hearth (syn.: clibanus, furnus, fornax, caminus): Varro focos ait dictos, quod foveat ignes, nam ignis ipsa flamma est: quicquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit seu quid aliud, in quo ignis fovetur, Varr. ap. Isid. Orig. 20, 10, 1:
at focus a flammis, et quod fovet omnia, dictus, Ov. F. 6, 301; Paul. ex Fest. p. 85 Müll.; Serv. Verg. A. 12, 118; Plaut. Aul. prol. 7; Plin. 19, 1, 4, § 19: dum meus assiduo luceat igne focus, Tib. 1, 1, 6: jam dudum splendet focus, Hor. Ep. 1, 5, 7: ligna super foco Large reponens, id. C. 1, 9, 5: Curio ad focum sedenti magnum auri pondus Samnites, cum attulissent, Cic. de Sen. 16, 55; cf. id. Fragm. ap. Non. 522, 28 (Rep. 3, 28 ed. Mos.); 68, 17: ad focum angues nundinari solent, Cic. Div. 2, 31, 66: exstruere lignis focum, to pile on wood, Hor. Epod. 2, 43.— Poet. of a funeral-pile, Verg. A. 11, 212; of an altar, Prop. 2, 19 (3, 12), 14; 4, 5, 64 (5, 5, 66 M.); Tib. 1, 2, 82; Ov. M. 4, 753 al.—On the hearths of Roman houses were placed, in little niches, the household gods (Lares), and for them a fire was kept up: haec imponentur in foco nostro Lari, Plaut. Aul. 2, 8, 16; cf.: focus Larium, quo familia convenit, Plin. 28, 20, 81, § 267.—Hence, B. Transf.: focus, like our hearth, serves to denote the house or family:
domi focique fac vicissim ut memineris, Ter. Eun. 4, 7, 45; cf.: nudum ejicit domo atque focis patriis disque penatibus praecipitem Sextum exturbat, Cic. Rosc. Am. 8, 23: agellus, quem tu fastidis, habitatum quinque focis, by five houses, families, Hor. Ep. 1, 14, 2.—Esp. freq.: arae et foci, pro aris et focis pugnare, to signify one's dearest possessions; v. ara. —II. A fire-pan, coal-pan, brazier:
panem in foco caldo sub testu coquito leniter, Cato, R. R. 75; 76, 2; Sen. Ep. 78 fin.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
focus ī, m
1 FAC-, a fire-place, hearth : ligna super foco reponens, H.: ad focum sedens: exstruere lignis focum, pile on wood , H.: cinerem et confusa ruebant Ossa focis, the funeral-pile , V.: Dis tribus focos ponit, altars , O.: Crateresque focosque ferunt, i. e. fire-pans , V.: vivi foci, fires , Pr. — A hearth, home, family : domi focique ut memineris, T.: patrii: agellus, habitatus quinque focis, families , H.
Origins
The origin is uncertain. Usually connected with Old Armenian բոց (bocʻ, “flame”). * Some connect it along with faciēs, facētus, fax to Proto-Indo-European *bʰeh₂- (“to shine”); if so, cognate at the root level with Sanskrit भाति॑ (bhā́ti), Ancient Greek φαίνω (phaínō, “to shine”), etc. * Matasović, and Hamp before him, opt to derive from Proto-Indo-European *dʰegʷʰ- (“to burn”). Matasović believes that the -c- would have spread from the nominative of a root noun *dʰṓkʷʰ-s (< *dʰṓgʷʰ-s).
Gallo-Romance
- Catalanfoc
- Frenchfeufrom Old French fu
- Englishfuelfrom Old French fu
- Occitanfuòcfrom Old Occitan foc
- Occitanfòcfrom Old Occitan foc
- Occitanfuecfrom Old Occitan foc
- Occitanhoecfrom Old Occitan foc
- Occitanhuecfrom Old Occitan foc
- Franco-Provençalfuè
- Walloonfeufrom Old French fu
Elsewhere
- Catalanfocus
- Englishfocus
- Englishlocofoco
- Frenchfocus
- GermanFokus
- Italianfocus
- Portuguesefoco
- Spanishfoco
- Dutchfocus
- Esperantofokuso
Insular Romance
- Sardinianfogu
- Sardinianfocu
Ibero-Romance
- Portuguesefogofrom Old Galician-Portuguese fogo
- Spanishfuegofrom Old Spanish fuego
- Aragonesefuego
- Asturianfueu
- Asturianfuegu
- Asturianḥuego
- Extremaduranhueu
- Mirandesefuogo
- Falafogufrom Old Galician-Portuguese fogo
- Galicianfogofrom Old Galician-Portuguese fogo
Eastern Romance
- Romanianfoc
- Aromanianfoc
- Aromanianfocu
- Istro-Romanianfok
- Megleno-Romanianfoc
Italo-Romance
- Italianfuoco
- Corsicanfocu
- Dalmatianfuc
- Judeo-Italianפֿוּקוֹ
- Tarantinofuèchefrom Neapolitan fuoco
- Sicilianfocu
North Italian
- Emilianfûg
- Ligurianfêugo
- Lombardfœg
- Lombardfœi
- Lombardfœv
- Piedmontesefeu
- Piedmontesefeug
- Romagnolfug
- Romagnolfóg
- Friulianfûc