LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinesecond declension

dominus1

dominus m (genitive dominī, feminine domina)
Classical[ˈdɔ.mɪ.nʊs]Ecclesiastical[ˈdɔː.mi.nus]
№ 241 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. masculinemaster, owner, possessor, proprietor
    Consedere duces et vulgi stante corona surgit ad hos clipei dominus septemplicis Aiax, […]8 CE, Ovidius, Metamorphoses 13.2
  2. masculineowner of a residence; master of his servants and slaves
  3. masculinelord, ruler
  4. masculinemaster of a feast, entertainer, host
  5. masculinemaster of a play or of public games, employer of players or gladiators
  6. masculinesir (a greeting, in the vocative case)

Latīnē defined in Latin in our graded readers

vir, quī domuī imperat; servī dominō pārent.
dominus -ī m — in Mille Verba, Domus et Familia
a master
dominus — in Seneca, ch. X

Declension

declension
formsingularplural
nominativedominusdominī
genitivedominīdominōrum
dativedominōdominīs
accusativedominumdominōs
ablativedominōdominīs
vocativedominedominī

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

dominus gregis
the manager.
de servis quaerere (in dominum)
to examine slaves by torture.

dŏmĭnus (in inscrr. sometimes written by syncop. DOMNVS), i, m. Sanscr. damanas, he who subdues, root dam-; Gr. δαμάω, δάμνημι, v. domo Prop., one who has subdued or conquered; hence,
I. a master, possessor, ruler, lord, proprietor, owner (cf. herus).
I. Prop.: quam dispari Dominare domino! Poëta ap. Cic. Off. 1, 39, 139: nec domo dominus, sed domino domus honestanda est, etc., Cic. ib. 39, 139; cf. id. Fin. 1, 18, 58: (vilicus) consideret, quae dominus imperaverit, fiant, etc., Cato R. R. 5, 3 sq.; so opp. servus, Plaut. Am. 2, 2, 227; id. Mil. 3, 1, 149; Ter. Ad. 5, 6, 6; id. Eun. 3, 2, 33; Varr. R. R. 1, 2, 17; id. ap. Non. 355, 19; Cic. Deiot. 11, 30; Sall. J. 31, 11 et saep.; opp. familia, Ter. Ad. 1, 2, 9; opp. ancilla, Cic. de Or. 2, 68, 276; and (with herus) Plaut. Capt. 2, 3, 3; cf. id. Ps. 4, 7, 90 sq.; Cic. N. D. 2, 63 et saep.—Also of the master's son, the young master, Plaut. Capt. prol. 18: siet in iis agris, qui non saepe dominos mutant ... de domino bono colono melius emetur, Cato R. R. 1, 4; cf. Cic. Att. 12, 19; id. de Sen. 16, 56; Hor. Ep. 2, 2, 174; so, rerum suarum, Cic. Tusc. 3, 5, 11: auctionum, id. Quint. 5, 19: insularum, Suet. Caes. 41: equi, id. ib. 61 et saep.—
II. In gen., a master, lord, ruler, commander, chief, proprietor, owner (in republican Rome of public men, usually with the accessory notion, unlawful, despotic): hujus principis populi et omnium gentium domini atque victoris, Cic. Planc. 4 fin.; id. Off. 3, 21, 83; cf.: quippe qui (sc. populi) domini sint legum, judiciorum, belli, pacis, foederum, capitis, uniuscujusque, pecuniae, id. Rep. 1, 32: di domini omnium rerum ac moderatores, id. Leg. 2, 7; cf. id. Fin. 4, 5; id. Univ. 7: videsne, ut de rege (sc. Tarquinio) dominus exstiterit? hic est enim dominus populi, quem Graeci tyrannum vocant, etc., id. Rep. 2, 26; cf. id. 1, 45; Verg. A. 4, 214.— Trop.: liberatos se per eum dicunt gravissimis dominis, terrore sempiterno ac nocturno metu, Cic. Tusc. 1, 21; of the judge: qui rei dominus futurus est, id. de Or. 2, 17, 72; poët. of the possessor of an art, Ov. M. 1, 524; 13, 138.—
b. Poet., sometimes as an adj.: dominae manus, Ov. Am. 2, 5, 30: arae, Stat. Th. 5, 578: praebere caput domina venale sub hasta, the auction spear, Juv. 3, 33.—
B. In partic.
1. With or without convivii or epuli, the master of a feast, the entertainer, host, Cic. Vatin. 13; Lucil., Varr., and Sall. ap. Non. 281, 21 sq.; Varr. ap. Gell. 13, 11, 5; Liv. 23, 8 al.—
2. The master of a play or of public games; the employer of players or gladiators: quae mihi atque vobis res vortat bene Gregique huic et dominis atque conductoribus, Plaut. As. prol. 3; Cic. Att. 2, 19, 3.—
3. In the period of the empire (Augustus and Tiberius declined it, Suet. Aug. 53; Tib. 27), a title of the emperors, Suet. Dom. 13; Mart. 5, 8; 10, 72; Phaedr. 2, 5, 14; Inscr. Orell. 1109; 1146 al.—
4. A term of endearment in addressing a lover, Ov. Am. 3, 7, 11.—
5. In respectful greeting, like our Sir, Sen. Ep. 3; Mart. 6, 88; Suet. Claud. 21.—
6. A master or assignee of a forfeited estate, Cic. Quint. 15, 50.—
7. Of Christ, the Lord (eccl. Lat.): Augusti Caesaris temporibus natus est Dominus Christus, Oros. 6, 17 fin.; Vulg. Johan. 13, 13 et saep.

Origins

The original identity of the second vowel of this word is unclear: * from Proto-Italic *dom-o/u-nos (“of the house”); both u- and o-stems are found in other branches; * from Proto-Italic *domanos, from Proto-Indo-European *domHnos (“homeowner”), from *dṓm (“house”) + *-Hō (Hoffmann's suffix) via the oblique stem *-Hn-. In either case, likely further related to domus, from Proto-Italic *domos, from Proto-Indo-European *dem- (“to build”).

Descendants
  • Romaniandomnfrom Late Latin domnus
  • Italiandonnofrom Late Latin domnus
  • Portuguesedonofrom Late Latin domnus
  • Sardiniandonnufrom Late Latin domnus
  • Spanishdueñofrom Late Latin domnus
  • Spanishdominófrom Medieval Latin dominō
  • Frenchdominofrom Medieval Latin dominō
  • Catalanen
  • Catalanna
  • Englishdomine

In the Academy Smith's classical dictionaries

proper noun · masculinesecond declension
Dominus2
Dominus m sg (genitive Dominī)
Classical[ˈdɔ.mɪ.nʊs]Ecclesiastical[ˈdɔː.mi.nus]

Meaning

  1. masculinesingularThe Lord, the God of Abraham and the Hebrew Tanakh; (Christianity) God, often God the Father
    ...et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae..."And the Lord gave Jehoiakim king of Judah into his hand."Late 4th century, Jerome [et al.], transl., edited by Roger Gryson, Biblia Sacra: Iuxta Vulgatam Versionem (Vulgate), 5th edition, Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, published 2007, →ISBN, Danihelis 1:2:
    Sit nomen Domini benedictum.(Can we date this quote?), (Please provide the book title or journal name):

Declension

declension
formsingularplural
nominativeDominus—
genitiveDominī—
dativeDominō—
accusativeDominum—
ablativeDominō—
vocativeDomine—

Origins

See dominus (“lord, master of a house”).

Descendants
  • RomanianDomn
  • RomanianDoamne
  • Norwegian BokmålDomini
  • Judeo-Italianדוּמֵידֵית

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does dominus mean in Latin?
dominus, a noun, means “master, owner, possessor, proprietor; owner of a residence; master of his servants and slaves”.
What is the genitive of dominus?
The genitive singular is dominī. dominus is masculine, second declension.
How do you pronounce dominus?
In classical Latin, [ˈdɔ.mɪ.nʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈdɔː.mi.nus].