LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinesecond declension

famulus1

famulus m (genitive famulī, feminine famula)
Classical[ˈfa.mʊ.ɫʊs]Ecclesiastical[ˈfaː.mu.lus]
Mille Verba core vocabulary

Meaning

  1. masculinea servant, slave
    ūnā cum famulō tuō, pāpā nostrō, N.,together with thy servant, our Pope, N.,

Latīnē defined in Latin in our graded readers

servus domūs.
famulus -ī m — in Mille Verba, Domus et Familia

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Servus · Famulus · Mancipium · Minister · Ancilla · Servitus · Servitium

1. Servus, ancilla, famulus, and mancipium, denote a servant who is not free, a slave; minister, one who is free, or only in subordination. Plin. Ep. x. 97. Ancillæ, quæ ministræ dicebantur; that is, in Christian assemblies. 2. Servus (from εἴρερος) means a slave, in a political and juridical sense, as in a state of subjugation, in opp. to dominus, Cic. Verr. iv. 50, like δοῦλος and δμώς; famulus (χαμαλός?) in a patriarchal sense, as belonging to and part of the family, in opp. to herus, Cic. Off. ii. 7, like οἰκέτης; mancipium, in an economical sense, as a possession and marketable commodity, like ἀνδράποδον. 3. Serva means a female slave, with especial reference to her legal condition; ancilla, in ordinary life, as the feminine of servus. Servitus denotes slavery, quite indifferently, as a regular, natural, legal state; whereas servitium, either with contempt or compassion, as an irregular, compulsory, ignominious state. Most prose writers, however, use servitus merely as the abstract; servitium, and especially servitia, as the concrete term for servi. (v. 136.)

Declension

declension
formsingularplural
nominativefamulusfamulī
genitivefamulīfamulōrum
dativefamulōfamulīs
accusativefamulumfamulōs
ablativefamulōfamulīs
vocativefamulefamulī

fămŭlus, i (an archaic form famul, Enn. ap. Non. 110, 9; Lucr. 3, 1035 (al. 1048); for which cf. in the Oscan † famel: famuli origo ab Oscis dependet, apud quos servus famel nominabatur, unde et familia vocata, Paul. ex Fest. p. 87, 5 Müll.), m., and fămŭla, ae (
I. gen. plur.: famulum, Stat. S. 3, 4, 57; Val. Fl. 1, 752; 3, 20; 282) f. Sanscr. root dhā, to lay, found; Gr. τί-θη-μι; Osc. faama, house, v. Georg Curtius Gr. Etym. p. 254; cf. Corss. Ausspr. 1, 183, a servant, attendant; a maid - servant, handmaid (class.).
I. Masc.: iis, qui vi oppressos imperio coërcent, sit sane adhibenda saevitia, ut heris in famulos, Cic. Off. 2, 7, 24; Enn. ap. Fest. p. 229 Müll. (Ann. v. 157 ed. Vahl.); Plaut. As. 1, 3, 32; id. Mil. 2, 3, 80; id. Stich. 2, 2, 71; Cic. Lael. 15, 55; id. Tusc. 2, 21, 48; id. Rep. 2, 21; Verg. A. 1, 701; Hor. C. 3, 17, 16; Ov. H. 20, 79 et saep.: Idaeae matris famuli, Cic. Leg. 2, 9, 21: sacrorum, Ov. M. 3, 574: dei alumni (Silenus), Hor. A. P. 239: sus erat infestae famulus vindexque Dianae, Ov. M. 8, 272; cf. Verg. A. 5, 95; of Actaeon's hounds, Ov. M. 3, 229; Vulg. Gen. 41, 12.—
II. Fem.: quam famulae longe fugitant furtimque cachinnant, Lucr. 4, 1176; Verg. A. 1, 703; 4, 391; Juv. 14, 81 al.: si virtus famula fortunae est, Cic. Tusc. 5, 1, 2: res familiaris, quae est ministra et famula corporis, id. ib. 1, 31, 75; Vulg. Gen. 12, 16.

Origins

From earlier famelus, from Proto-Italic *famelos (“slave”) (whence Oscan 𐌚𐌀𐌌𐌄𐌋 (famel, “slave”)), from earlier *θamelos; probably ultimately from Proto-Indo-European *dʰeh₁- (“to do, put, place”). Probably as a backformation from the predecessor of familia (see there for details).

adjectivefirst/second-declension adjective
famulus2
famulus (feminine famula, neuter famulum)
Classical[ˈfa.mʊ.ɫʊs]Ecclesiastical[ˈfaː.mu.lus]
Mille Verba core vocabulary

Meaning

  1. adjectivefigurativelyserving, servile

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativefamulusfamulafamulum
genitivefamulīfamulaefamulī
dativefamulōfamulaefamulō
accusativefamulumfamulamfamulum
ablativefamulōfamulāfamulō
vocativefamulefamulafamulum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativefamulīfamulaefamula
genitivefamulōrumfamulārumfamulōrum
dativefamulīsfamulīsfamulīs
accusativefamulōsfamulāsfamula
ablativefamulīsfamulīsfamulīs
vocativefamulīfamulaefamula

fămŭlus, a, um, adj. 1. famulus,
I. serving, serviceable, servile (poet.; perh. not ante-Aug.): aquae, Ov. F. 1, 286: turbae, Sil. 13, 360: dextrae, Luc. 4, 207: manus, Sil. 10, 647: artus, Val. Fl. 1, 749: vertex, Ov. Pont. 2, 2, 80: catenae, Claud. in Ruf. 2, 386: ripae, id. III. Cons. Hon. 203.

Origins

From earlier famelus, from Proto-Italic *famelos (“slave”) (whence Oscan 𐌚𐌀𐌌𐌄𐌋 (famel, “slave”)), from earlier *θamelos; probably ultimately from Proto-Indo-European *dʰeh₁- (“to do, put, place”). Probably as a backformation from the predecessor of familia (see there for details).

Descendants
  • Englishfamulus
  • GermanFamulus
  • Italianfamulo
  • Portuguesefâmulo
  • Spanishfámulo
  • Albanianfamull
  • Russianфа́мулус
  • Svanფა̈მლი
  • Svanფამლი

Quick answers

What does famulus mean in Latin?
famulus, a noun, means “a servant, slave”.
What is the genitive of famulus?
The genitive singular is famulī. famulus is masculine, second declension.
How do you pronounce famulus?
In classical Latin, [ˈfa.mʊ.ɫʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈfaː.mu.lus].