noun · masculinesecond declension
fīlius
fīlius m (genitive fīliī or fīlī, feminine fīlia)
Classical[ˈfiː.li.ʊs]Ecclesiastical[ˈfiː.li.us]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- a son
Ubī̆ est noster fīlius?
Where is our son?Fílius meus ín me incedit [éccum] sat hilará schema.
Caecilius Statius (died ca. 168 BC); in: Scaenicae romanorum poesis fragmenta secundis curis. Volumen II. Comicorum fragmenta. – Comicorum romanorum praeter Plautum et Terentium fragmenta secundis curis, edited by Otto Ribbeck, Leipzig, 1873, page 48 - broadlyany male descendant
- in pluralchildren
Latīnē defined in Latin in our graded readers
puer, quem pater et māter genuērunt.fīlius -ī m — in Mille Verba, Domus et Familia
puer parentumfīlius -ī (m) — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 1
son
fīlius -ī — in Viri Romae Facillimi, ch. 1, 8, 16
a son
fīlius — in Seneca, ch. XX
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | fīlius | fīliī |
| genitive | fīliī fīlī | fīliōrum |
| dative | fīliō | fīliīs fīlibus |
| accusative | fīlium | fīliōs |
| ablative | fīliō | fīliīs fīlibus |
| vocative | fīlī fīlie | fīliī |
fīlĭus, ii (voc. filie, Liv. Andr. in Prisc. p. 741 P.,
I. dat. plur. FILIBVS, Inscr. Grut. 553, 8; 554, 4, like DIIBVS from deus), m. root fev-o, to give birth to (fe-o), whence: fecundus, femina, felix, etc., lit., he who is born, a son (syn. plur.: nati, liberi).
I. Lit.
A. In gen.: Marci filius, Enn. ap. Cic. Brut. 15, 58 (Ann. v. 306 Vahl.); id. Rep. 2, 19; id. Lael. 1, 3:
Venus et remisso filius arcu, i. e. Cupido, Hor. C. 3, 27, 68 et saep. —B. In partic.: filius familias, or, in one word, filiusfamilias, v. familia.—
II. Transf.
A. With terra, fortuna, etc.: terrae filius, a son of mother earth, i. e. a man of unknown origin (opp.:
nobilis, honesto genere natus): et huic terrae filio nescio cui committere epistolam tantis de rebus non audeo, Cic. Att. 1, 13, 4; id. Fam. 7, 9, 3; Pers. 6, 59; cf.: Saturnum Caeli filium dictum, quod soleamus eos, quorum virtutem miremur aut repentino advenerint, decaelo cecidisse dicere: terrae autem, quos ignotis parentibus natos terrae filios nominemus, Lact. 1, 11: fortunae filius, a child of fortune, fortune's favorite (Gr. παῖς τῆς Τύχης), Hor. S. 2, 6, 49; called also: gallinae albae filius, Juv. 13, 141: Celtiberiae filius, i. e. an inhabitant of Celtiberia, a Celtiberian, Cat. 37, 18.—B. Filii, in gen., children: Συνεζευγμένον jungit et diversos sexus, ut cum marem feminamque filios dicimus, Quint. 9, 3, 63; Cic. ad Brut. 1, 12, 2; Gell. 12, 1, 21; cf. sing.:
ut condemnaretur filius aut nepos, si pater aut avus deliquisset, Cic. N. D. 3, 38, 90.—2. Descendants:
natura docet parentes pios, filiorum appellatione omnes, quiex nobis descendunt, contineri: nec enim dulciore nomine possumus nepotes nostros, quam filii, appellare, Dig. 50, 16, 220, § 3.—C. Of animals, Col. 6, 37, 4.
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
fīlius ī, m
FE-, a son : erilis, T.: maior, minor, L.: maximus natu, Ta.: Marci: terrae, i. e. an unknown man : fortunae, a child of fortune , H.; cf. gallinae albae, Iu.: filius familias, see familia.
Origins
- Proto-Indo-European*dʰeh₁(y)-
- Proto-Indo-European*dʰh₁ilyós
- Proto-Italic*θīlios
- Proto-Italic*fīlios
- Latinfīlius
Inherited from Proto-Italic *fīlios, *feilios (the Latin can reflect either one, but Faliscan 𐌅𐌉𐌋𐌄𐌏 (fīleo, hīleo), if original and not modeled on Latin fīlius, would point to *fīl-), from earlier *θeilios, from *dʰeh₁i-l-yo-s (“sucker”), a derivation from the verbal root *dʰeh₁(y)- (“to suck”). Related to fellō, fēmina, fētus, Old English delu (“nipple, teat”), dēon (“to suck, suckle”), Old Armenian դալ (dal). More at doe.
Gallo-Romance
- EnglishFitz-from Old French fil
- Catalanfill
- Occitanfilhfrom Old Occitan filh
- Occitanfiufrom Old Occitan filh
- Occitanhilhfrom Old Occitan filh
- Franco-Provençalfely, fily
- Bourguignonfifrom Old French fil
- Walloonfifrom Old French fil
- Middle Frenchfilzfrom Old French fil
- Normanfilsfrom Old French fil
Ibero-Romance
- Portuguesefilhofrom Old Galician-Portuguese filho
- Spanishhijofrom Old Spanish fijo
- Aragonesefillo
- Mozarabicפליו
- Falafillufrom Old Galician-Portuguese filho
- Galicianfillofrom Old Galician-Portuguese filho
- Asturianfíufrom Old Leonese fiyo
- Asturianḥiyufrom Old Leonese fiyo
- Asturianfiyufrom Old Leonese fiyo
- Leonesefiyufrom Old Leonese fiyo
Balkano-Romance
- Romanianfiu
- Aromanianhilj
- Aromanianhiljiu
- Aromanianhilju
- Istro-Romanianfilj
- Megleno-Romanianil'u
Italo-Dalmatian
- Italianfiglio
- Corsicanfigliu
- Dalmatianfelj
- Istriotfeîo
- Istriotfèio
- Judeo-Italianפִֿילְייוֹ
- Sicilianfigghiu
- Venetanfio
Insular Romance
- Campidanesefillu
- Nuoreseizufrom Logudorese fizu
Rhaeto-Romance
- Friulianfi
- Romanshfigl
- Romanshfegl
Gallo-Italic
- Ligurianfìggio
- Piedmontesefij