faciō
Meaning
- suppletiveto do (particularly as a specific instance or occasion of doing)
Quid fēcī?
What have I done?Latrōcinium modo factum est.
A robbery just took place. - suppletiveto make, construct, fashion, frame, build, erect
- suppletiveto make, produce, compose
dīxitque Deus fiat lūx et facta est lūx
And God said: Let light be made. And light was made.c. 347 CE – 420 CE, Hieronymus, Vulgate Genesis.1.3 - suppletiveto appoint
Latīnē defined in Latin in our graded readers
efficiō ut sit; faber nāvem manibus facit.fac ut sciamrēs memorābilēs gerereChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Facies · Os · Vultus · Oculi
Facies (from species) and oculi (from ὄκκος) denote the face and eyes only in a physical point of view, as the natural physiognomy and the organs of sight; but os and vultus with a moral reference, as making known the temporary, and even the habitual state of the mind by the looks and eyes; os (from ὄθομαι), by the glance of the eye, and the corresponding expression of the mouth; vultus (from ἑλικτός), by the motion of the eye, and the simultaneous expression of the parts nearest to it, the serene and the darkened brow. Tac. Agr. 44. Nihil metus in vultu; gratia oris supererat. (iv. 318.)
Agere · Facere · Gerere · Opus · Factum · Age · I nunc · Degere
1. Agere (ἄγειν) has an effect that exists in time only, like to do; facere, an effect that exists in space also, as to make. The acta are past as soon as the agens ceases, and remain invisible in the memory; the facta cannot properly be said to exist till the faciens ceases. Quintil. ii. 18. The agens is supposed to be in a state of activity of some kind; the faciens in a state of productive activity. 2. Agere means ‘to do’ something for one’s own interest; gerere (ἀγείρειν), for the interest of another, to execute a commission. Cic. Verr. i. 38. Quæ etiamsi voluntate Dolabellæ fiebant, per istum tamen omnia gerebantur. 3. Opus is the result of facere, as the work, ἔργον; factum is the result of agere, as the transaction; res gestæ are deeds [e.g. in war], πράξεις; acta are only political enactments. Cic. Att. xiv. 17. Multa de facto ac de re gesta; the former by the exertions of Amatius, the latter by his own wise and spirited animadversions through Dolabella. 4. Age, agedum, is an earnest exhortation, as ‘On, on!’ I nunc is an ironical exhortation, as ‘Go to!’ 5. Agere means to be active, and in the midst of business; degere, to live somewhere in a state of rest, in voluntary or involuntary inactivity. Tac. Ann. xv. 74. Deum honor principi non ante habetur, quam agere inter homines desierit, compared with iv. 54. Certus procul urbe degere. (v. 327.)
Lutum · Limus · Cœnum · Sordes · Squalor · Pædor · Situs · Stercus · Fimus · Oletum · Merda
1. Lutum, limus, cœnum, all denote impurity, as a substance, and as of a wet sort; lutum (from λύθρον) is the dirt of the streets or roads, like πηλός; limus (λειβόμενος) the mud of a river, like ἰλύς; cœnum (from cunire) the mire of a moor or morass, like βόρβορος. Tac. Ann. i. 63. Cætera limosa, tenacia gravi cœno aut rivis incerta erant; whereas sordes, squalor, pœdor, situs, denote impurities as a form, and of a dry sort; sodes (from ἄρδα) in opp. to splendor, through indigence, or niggardliness and vulgarity, for example, clothes dirty from long wear, like ῥύπος; squalor (from σκέλλω) in opp. to nitor, through want of civilized habits, and of delicacy in the senses, for example uncombed hair, like αὐχμός; pædor (from ψοῖθος) in opp. to munditiæ, through neglect of the person, for example, through pædiculos, vermin, itch, etc., like πίνος; situs (ἄσις) in opp. to usus, in consequence of long disuse, for example, through mould, rust, etc., like ἄζη. Hence the different forms of the adjectives lutosus, limosus, cœnosus, that is, full of lutum, etc.; and of sordidus, squalidus, pædidus, that is, resembling sordes, etc., and in circumlocution, oblitus luto, limo, cœno, but obsitus, sordibus, squalore, pædore. 2. Stercus (from τάργανον) denotes in dung its disgusting sense, as filth, like κόπρος; whereas fimus (opimus?) in its useful sense, as manure. 3. For offensive excrements cœnum is the most general; oletum denotes human; merda (μίνθος) animal excrements.
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | faciō | faciēbam | faciam | fēcī | fēceram | fēcerō |
| 2nd sg. | facis | faciēbās | faciēs | fēcistī | fēcerās | fēceris |
| 3rd sg. | facit | faciēbat | faciet | fēcit | fēcerat | fēcerit |
| 1st pl. | facimus | faciēbāmus | faciēmus | fēcimus | fēcerāmus | fēcerimus |
| 2nd pl. | facitis | faciēbātis | faciētis | fēcistis | fēcerātis | fēceritis |
| 3rd pl. | faciunt | faciēbant | facient | fēcērunt fēcēre | fēcerant | fēcerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | faciam | facerem | fēcerim | fēcissem |
| 2nd sg. | faciās | facerēs | fēcerīs | fēcissēs |
| 3rd sg. | faciat | faceret | fēcerit | fēcisset |
| 1st pl. | faciāmus | facerēmus | fēcerīmus | fēcissēmus |
| 2nd pl. | faciātis | facerētis | fēcerītis | fēcissētis |
| 3rd pl. | faciant | facerent | fēcerint | fēcissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | fīō | fīēbam | fīam |
| 2nd sg. | fīs | fīēbās | fīēs |
| 3rd sg. | fit facitur | fīēbat | fīet |
| 1st pl. | fīmus | fīēbāmus | fīēmus |
| 2nd pl. | fītis | fīēbātis | fīētis |
| 3rd pl. | fīunt | fīēbant | fīent |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | fīam | fierem |
| 2nd sg. | fīās | fierēs |
| 3rd sg. | fīat | fieret |
| 1st pl. | fīāmus | fierēmus |
| 2nd pl. | fīātis | fierētis |
| 3rd pl. | fīant | fierent |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | fac face | fī |
| pres. 2nd pl. | facite | fīte |
| fut. 2nd sg. | facitō | fītō |
| fut. 3rd sg. | facitō | fītō |
| fut. 2nd pl. | facitōte | fītōte |
| fut. 3rd pl. | faciuntō | fīuntō |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | facere fāre | fierī |
| perfect infinitive | fēcisse | factum esse |
| future infinitive | factūrum esse | factum īrī |
| present participle | faciēns faciente, facientem, facientēs, facientī, facientia, facientibus, facientis, facientīs, facientium | — |
| perfect participle | — | factus |
| future participle | factūrus factūra, factūrā, factūrae, factūram, factūrārum, factūrās, factūre, factūrī, factūrīs, factūrō, factūrōrum, factūrōs, factūrum | faciendus faciundus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- fabulam fieri
- to be the talk of the town, a scandal.
- grandior factus
- having reached man's estate.
- quid illo fiet?
- what will become of him?
- melius ei factum est
- he feels better.
- sui iuris factum esse
- to have become independent, be no longer a minor.
- quid agitur? quid fit?
- what is going on? how are you getting on?
- ut solet, ut fieri solet
- as usually happens.
- ad opus faciendum accedere
- to take a task in hand, engage upon it.
25 more phrases
- opus summo artificio factum
- a master-piece of classical work.
- recte, bene fecisti quod...
- you were right in...; you did right to...
- quid de ea re fieri placet?
- what is your opinion?
- aggredi ad aliquid faciendum
- to prepare to do a thing.
- voti damnari, compotem fieri
- to have to pay a vow; to obtain one's wish.
- natum, factum esse ad dicendum
- to be a born orator.
- consilii mei copiam facio tibi
- I put myself at your disposal as regards advice.
- aliquis reus fit (Fam. 13. 54)
- some one is accused.
- ut fit, ita ut fit, ut fere fit
- as usually happens.
- impune fecisse, tulisse aliquid
- to go unpunished.
- ut eorum, quae dixi, summam faciam
- to sum up...
- obvium or obviam esse, obviam fieri
- to meet some one by chance.
- argentum (factum) (Verr. 5. 25. 63)
- silver plate.
- annona laxatur, levatur, vilior fit
- the price of corn is going down.
- senatus consultum fit (Att. 2. 24. 3)
- a resolution of the senate (not opposed by a tribunicial veto) was made.
- tempus mihi deest ad aliquid faciendum
- I have no time to do something.
- quid (de) me fiet? (Ter. Heaut. 4. 3. 37)
- what will become of me?
- artis opus; opus arte factum or perfectum
- a work of art.
- natum, factum esse ad aliquid (faciendum)
- to be born for a thing, endowed by nature for it.
- quid huic homini (also hoc homine) faciam?
- what am I to do with this fellow?
- ut sementem feceris, ita metes (proverb.) (De Or. 2. 65)
- as you sow, so will you reap.
- fenus ex triente Id. Quint. factum erat bessibus (Att. 4. 15. 7)
- the rate of interest has gone up from 4 per cent to 8 per cent.
faxo, Plaut. Am. 1, 1, 199; 2, 1, 42; 3, 3, 17; 3, 4, 14; 5, 1, 55 et saep.; Ter. And. 5, 2, 13; id. Eun. 2, 2, 54; 4, 3, 21 al.; Verg. A. 9, 154; 12, 316; Ov. M. 3, 271; 12, 594: faxim, Enn. ap. Non. 507, 23; Plaut. Am. 1, 3, 13; id. Aul. 3, 2, 6; 3, 5, 20 al.; Ter. And. 4, 4, 14; id. Heaut. 1, 2, 13: faxis, Hor. S. 2, 3, 38; Sil. 15, 362: faxit, Lex Numae in Paul. ex Fest. s. v. ALIVTA, p. 6 Müll.; Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 12; Plaut. Capt. 3, 4, 90; 3, 5, 54; id. Cas. 3, 5, 6 al.; Ter. Heaut. 1, 2, 24; id. Phorm. 3, 3, 21: faximus, Plaut. Truc. 1, 1, 40: faxitis, an old form in Liv. 23, 11, 2; 25, 12, 10; 29, 27, 3: faxint, Plaut. Am. 2, 1, 85; id. Aul. 2, 1, 27; 2, 2, 79 al.; Ter. Heaut. 1, 1, 109; id. Hec. 1, 2, 27; 3, 2, 19; Cic. Verr. 2, 3, 35, § 81; id. Fam. 14, 3, 3.—In pass. imper.: fi, Plaut. Curc. 1, 1, 87; Hor. S. 2, 5, 38; Pers. 1, 1, 39: fite, Plaut. Curc. 1, 1, 89 al.—Indic.: facitur, Nigid. ap. Non. 507, 15: fitur, Cato ap. Prisc. p. 789: fiebantur, id. ib.: fitum est, Liv. Andron. ap. Non. 475, 16.—Subj.: faciatur, Titin. ib.—Inf.: fiere, Enn. ap. Charis. p. 75 P.; Ann. v. 15, ed. Vahl.; Laev. ap. Gell. 19, 7, 10.—On the long i of fit, v. Ritschl, prol. p. 184, and cf. Plaut. Capt. prol. 25: ut fit in bello) [prob. root bha-; Sanscr. bhasas, light; Gr. φα-, in φαίνω, φημί; cf. fax, facetiae, facilis, Corss. Ausspr. 1, 423.—But Curt. refers facio to root θε- (strengthened THEK), Griech. Etym. p. 64], to make in all senses, to do, perform, accomplish, prepare, produce, bring to pass, cause, effect, create, commit, perpetrate, form, fashion, etc. (cf. in gen.: ago, factito, reddo, operor, tracto): verbum facere omnem omnino faciendi causam complectitur, donandi, solvendi, judicandi, ambulandi, numerandi, Dig. 50, 16, 218.sphaera ab Archimede facta, Cic. Rep. 1, 14: fecitque idem et sepsit de manubiis comitium et curiam, id. ib. 2, 17: aedem, id. ib. 2, 20: pontem in Arari faciundum curat, Caes. B. G. 1, 13, 1: castra, id. ib. 1, 48, 2; Cic. Fam. 15, 4, 4: faber vasculum fecit, Quint. 7, 10, 9: classem, Caes. B. G. 4, 21, 4: cenas et facere et obire, Cic. Att. 9, 13, 6: ignem lignis viridibus, Cic. Verr. 2, 1, 17, § 45: poëma, to compose, id. Pis. 29, 70: carmina, Juv. 7, 28: versus, id. 7, 38: sermonem, Cic. Fam. 9, 8, 1; cf. litteram, id. Ac. 2, 2, 6: ludos, to celebrate, exhibit = edere, id. Rep. 2, 20; id. Att. 15, 10; also i. q. ludificari, Plaut. Capt. 3, 4, 47: sementes, i. e. to sow, Caes. B. G. 1, 3, 1: messem, Col. 2, 10, 28: pecuniam, to make, acquire, Cic. Verr. 2, 2, 6, § 17: manum (with parare copias), to collect, prepare, id. Caecin. 12, 33; so, cohortes, Caes. B. C. 3, 87, 4: exercitum, Vell. 2, 109, 2; and: auxilia mercede, Tac. A. 6, 33: iter, Cic. Att. 3, 1; id. Planc. 26, 65; id. Div. 1, 33, 73 et saep.; cf. also the phrases: aditum sibi ad aures, Quint. 4, 1, 46: admirationem alicujus rei alicui, to excite, Liv. 25, 11, 18; Sen. Ep. 115: aes alienum, Cic. Att. 13, 46, 4; Liv. 2, 23, 5; Sen. Ep. 119, 1: alienationem disjunctionemque, Cic. Lael. 21, 76: animum alicui, Liv. 25, 11, 10: arbitrium de aliquo, to decide, Hor. C. 4, 7, 21; opp. arbitrium alicui in aliqua re, i. e. to leave the decision to one, Liv. 43, 15, 5: audaciam hosti, id. 29, 34, 10: audientiam orationi, Cic. Div. in Caecil. 13, 42: auspicium alicui, Liv. 1, 34, 9; Hor. Ep. 1, 1, 86: auctoritatem, Cic. de Imp. Pomp. 15, 43: bellum, Cic. Off. 1, 11, 35; Caes. B. G. 3, 29, 2: multa bona alicui, Plaut. Poen. 5, 4, 46: castra, to pitch, Tac. H. 5, 1: caulem, to form, Col. Arb. 54: clamores, to make, raise, Cic. Brut. 95, 326: cognomen alicui, to give, Liv. 1, 3, 9: commercium sermonis, id. 5, 15, 5: concitationes, Caes. B. C. 3, 106 fin.: conjurationes, to form, id. B. G. 4, 30 fin.: consuetudinem alicui cum altero, Cic. Fam. 13, 23, 1: consilia alicui, Liv. 35, 42, 8: contentionem cum aliquo, Cic. Off. 1, 38, 137: controversiam, to occasion, id. Or. 34, 121: convicium magnum alicui, id. Fam. 10, 16, 1: copiam pugnandi militibus, Liv. 7, 13, 10: corpus, to grow fat, corpulent, Cels. 7, 3 fin.; Phaedr. 3, 7, 5: curam, Tac. A. 3, 52: damnum, to suffer, Cic. Brut. 33, 125: detrimentum, Cic. Verr. 2, 4, 9, § 20: desiderium alicujus, rei alicui, Liv. 3, 34, 7; 7, 24, 10: dicta, Ov. F. 2, 375; 3, 515: difficultatem, Quint. 10, 3, 10 and 16: discordiam, to cause, Tac. H. 3, 48: discrimen, Quint. 7, 2, 14; 11, 1, 43: disjunctionem (with alienationem), Cic. Lael. 21, 76: dolorem alicui, id. Att. 11, 8, 2: dulcedinem, Sen. Ep. 111: eloquentiam alicui (ira), Quint. 6, 2, 26: epigramma, to write, Cic. Arch. 10, 25: errorem, Sen. Ep. 67: eruptiones ex oppido, Caes. B. C. 2, 2, 5: exemplum, Quint. 5, 2, 2: exempla = edere or statuere, Plaut. Most. 5, 1, 66. exercitum, to raise, muster, Tac. A. 6, 33: exspectationem, Quint. 9, 2, 23: facinus, Plaut. Bacch. 4, 9, 1; Cic. Fin. 2, 29, 95; Tac. A. 12, 31: facultatem recte judicandi alicui, Cic. Verr. 2, 2, 73, § 179: fallaciam, Ter. And. 1, 8, 7: famam ingenii, Quint. 11, 2, 46: fastidium, Liv. 3, 1, 7: favorem alicui, id. 42, 14, 10; Quint. 4, 1, 33: fidem alicui, Cic. Cat. 3, 2, 4; id. Att. 7, 8, 1; Quint. 6, 2, 18: finem, Cic. Att. 16, 16, 16; id. Rep. 2, 44: formidinem, to excite, Tac. H. 3, 10: fortunam magnam (with parare), Liv. 24, 22, 9: fraudem, Plaut. Mil. 2, 2, 9; Cic. Att. 4, 12: fugam fecerunt, stronger than fugerunt, Liv. 8, 9, 12 Weissenb.; Sall. J. 53, 3; but: cum fugam in regia fecisset (sc. ceterorum), Liv. 1, 56, 4; so, fugam facere = fugare, id. 21, 5, 16; 21, 52, 10: fugam hostium facere, id. 22, 24, 8; 26, 4, 8 al.: gestum vultu, Quint. 11, 3, 71: gradum, Cic. de Or. 2, 61, 249; Cic. Verr. 2, 2, 1, § 3; Quint. 3, 6, 8: gratiam alicujus rei, Liv. 3, 56, 4; 8, 34, 3: gratulationem alicui, Cic. Fam. 11, 18, 3; Sen. Ep. 6: gratum alicui, Ter. Eun. 4, 4, 56; Cic. Rep. 1, 21; cf.: gratissimum alicui, id. Fam. 7, 21 fin.: histrioniam, Plaut. Am. prol. 152: homicidium, to commit, Quint. 5, 9, 9: hospitium cum aliquo, Cic. Balb. 18, 42: imperata, Caes. B. G. 2, 3, 3: impetum in hostem, Cic. Fin. 1, 10, 34; Liv. 25, 11, 2: incursionem, Liv. 3, 38, 3: indicium, Cic. Verr. 2, 1, 57, § 150: inducias, id. Phil. 8, 7, 20: initium, to begin, id. Agr. 2, 29, 79; cf.: initia ab aliquo, id. Rep. 1, 19: injuriam, id. ib. 3, 14 (opp. accipere); Caes. B. G. 1, 36, 4; Quint. 3, 6, 49; 10, 1, 115: insidias alicui, Cic. Mil. 9, 23: iram, Quint. 6, 1, 14: jacturam, Cic. Off. 3, 23, 89; id. Fin. 2, 24, 79; Caes. B. G. 7, 77, 7: judicium, Cic. Att. 7, 23, 2: judicatum, to execute, id. Fl. 20, 48: jus alicui, Liv. 32, 13, 6: jussa, Ov. F. 1, 379: laetitiam, Cic. Fin. 1, 7, 25: largitiones, id. Tusc. 3, 20, 48: locum poëtarum mendacio, Curt. 3, 1, 4: locum alicui rei, Cels. 2, 14 fin.; 7, 4, 3; Curt. 4, 11, 8; Sen. Ep. 91, 13 et saep.: longius, Cic. Leg. 1, 7, 22 al.: valde magnum, id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 7: medicinam alicui, to administer, id. Fam. 14, 7: memoriam, Quint. 11, 2, 4: mentionem, Cic. Q. Fr. 2, 11, 2: metum, to excite, Tac. A. 6, 36: turbida lux metum insidiarum faciebat, suggested, Liv. 10, 33, 5: metum alicui, id. 9, 41, 11: missum aliquem, Cic. Verr. 2, 3, 58, § 134: modum irae, Liv. 4, 50, 4: moram, Cic. Att. 16, 2, 1; Plaut. Most. 1, 1, 72: morem alicujus rei sibi, Liv. 35, 35, 13: motus, id. 28, 46, 8: multam alicui, Cato ap. Gell. 11, 1, 6: munditias, id. R. R. 2, 4: mutationem, Cic. Sest. 12, 27; id. Off. 1, 33, 120: multa alicui, id. Q. Fr. 3, 1, 5, § 16: naufragium, to suffer, id. Fam. 16, 9, 1: negotium alicui, to give to do, make trouble for, Quint. 5, 12, 13; Just. 21, 4, 4: nomen alicui, Liv. 8, 15, 8; cf. nomina, to incur debts, Cic. Off. 3, 14, 59: odium vitae, Plin. 20, 18, 76, § 199: officium suum, Ter. Phorm. 4, 5, 12: omnia amici causa, Cic. Lael. 10, 35; id. Fam. 5, 11, 2: opinionem alicui, id. Div. in Caecil. 14, 45: orationem, id. de Or. 1, 14, 63; id. Brut. 8, 30; id. Or. 51, 172: otia alicui, to grant, Verg. E. 1, 6: pacem, to conclude, Cic. Off. 3, 30, 109: pecuniam ex aliqua re, Cic. Verr. 2, 2, 6, § 17: periculum, Ter. Eun. 3, 2, 23; id. Heaut. 2, 1, 9; Tac. A. 13, 33; 16, 19; Sall. C. 33, 1: perniciem alicui, to cause, = parare, Tac. H. 2, 70: planum, Cic. Rosc. Am. 19, 54: potestatem, id. Cat. 3, 5, 11; id. Rep. 2, 28: praedam, Caes. B. G. 4, 34, 5; Cic. Verr. 2, 1, 60, § 156; Plaut. Poen. 3, 6, 8: praedas ab aliquo, Nep. Chabr. 2, 2: proelium, to join, Caes. B. G. 1, 13; Cic. Deiot. 5, 13; Liv. 25, 1, 5; Tac. H. 4, 79; id. A. 12, 40: promissum, Cic. Off. 3, 25, 95: pudorem, Liv. 3, 31, 3: ratum, id. 28, 39, 16: rem, Ter. Ad. 2, 2, 12: reum, to accuse, Cic. Verr. 2, 2, 38: risum, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 1; Quint. 6, 1, 40; 48: scelus, to commit, Tac. H. 1, 40: securitatem alicui, Liv. 36, 41, 1: sermonem, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66: significationem ignibus, Caes. B. G. 2, 33, 3: silentium, Liv. 24, 7, 12: somnum, to induce, Juv. 3, 282: spem, Cic. Att. 3, 16; Liv. 30, 3, 7: spiritus, id. 30, 11, 3: stercus, Col. 2, 15: stipendia, Sall. J. 63, 3; Liv. 3, 27, 1; 5, 7, 5: stomachum alicui, Cic. Att. 5, 11, 2; id. Fam. 1, 9, 10: suavium alicui, Plaut. As. 4, 1, 53: suspicionem, Cic. Fl. 33, 83: taedium alicujus rei, Liv. 4, 57, 11: terrorem iis, to inflict, id. 10, 25, 8: timorem, to excite, id. 6, 28, 8: mihi timorem, Cic. Fam. 10, 18, 2: totum, Dig. 28, 5, 35: transitum alicui, Liv. 26, 25, 3: turbam, Ter. Eun. 4, 1, 2: urinam, Col. 6, 19: usum, Quint. 10, 3, 28: vadimonium, Cic. Quint. 18, 57: verbum, verba, to speak, talk, Cic. Verr. 2, 4, 65, § 147: verbum, to invent, id. Fin. 3, 15, 51: versus, id. Q. Fr. 3, 5: vestigium, id. Rab. Post. 17, 47: viam sibi, Liv. 3, 5, 6: vim alicui or in aliquem, id. 38, 24, 4; 3, 5, 5: vires, to get, acquire, Quint. 10, 3, 3: vitium, Cic. Top. 3, 15 al.— faciam, ut ejus diei locique meique semper meminerit, Plaut. Capt. 4, 2, 20: facere ut remigret domum, id. Pers. 4, 6, 3; id. Capt. 3, 4, 78; 4, 2, 77: ea, quantum potui, feci, ut essent nota nostris, Cic. Ac. 1, 2, 8: facito, ut sciam, id. Att. 2, 4, 4: non potuisti ullo modo facere, ut mihi illam epistolam non mitteres, id. ib. 11, 21, 1: si facis ut patriae sit idoneus, Juv. 14, 71: ut nihil ad te dem litterarum facere non possum, Cic. Ac. 8, 14, 1; for which, with quin: facere non possum, quin ad te mittam, I cannot forbear sending, id. ib. 12, 27, 2: fecisti, ut ne cui maeror tuus calamitatem afferret, id. Clu. 60, 168: fac, ne quid aliud cures, id. Fam. 16, 11, 1: domi assitis, facite, Ter. Eun. 3, 2, 53: fac fidele sis fidelis, Plaut. Capt. 2, 3, 79: fac cupidus mei videndi sis, Cic. Fam. 5, 21, 5: fac cogites, id. ib. 11, 3, 4.—In pass.: fieri potest, ut recte quis sentiat, etc., Cic. Tusc. 1, 3, 6: potest fieri, ut iratus dixerit, etc., Crass. ap. Cic. de Or. 2, 70, 285: nec fieri possit, ut non statim alienatio facienda sit, id. Lael. 21, 76; so with ut non, Cic. Verr. 2, 2, 77, § 190 (Zumpt, Gram. § 539).—nulla res magis talis oratores videri facit, Cic. Brut. 38, 142; Pall. 6, 12: aspectus arborum macrescere facit volucres inclusas, Varr. R. R. 3, 5, 3; Sall. Fragm. ap. Sen. Ep. 114: qui nati coram me cernere letum Fecisti, Verg. A. 2, 539; Ov. H. 17, 174: mel ter infervere facito, Col. 12, 38, 5 (perh. also in Ov. H. 6, 100, instead of favet, v. Loers. ad h. l.; cf. infra, B. 4.).—ego plus, quam feci, facere non possum, Cic. Fam. 11, 14, 3: faciam, ut potero, Laeli, id. de Sen. 3, 7; cf. id. Rep. 1, 24: noli putare, pigritia me facere, quod non mea manu scribam, id. Att. 16, 15, 1; so, facere = hoc or id facere, Lucr. 4, 1112 (cf. Munro ad loc.); 1153: vereor ne a te rursus dissentiam. M. Non facies, Quinte, Cic. Leg. 3, 15, 33; so after scribam, id. Att. 16, 16, 15: nominaverunt, id. Rep. 2, 28, 50; after disserere: tu mihi videris utrumque facturus, id. ib. 2, 11, 22; after fingere: ut facit apud Platonem Socrates, id. ib.: necesse erit uti epilogis, ut in Verrem Cicero fecit, Quint. 6, 1, 54: qui dicere ac facere doceat, id. 2, 3, 11: faciant equites, Juv. 7, 14; Liv. 42, 37, 6: petis ut libellos meos recognoscendos curem. Faciam, Plin. Ep. 4, 26, 1; 5, 1, 4 et saep. (cf. the use of facio, as neutr., to resume or recall the meaning of another verb, v. II. E. infra; between that use and this no line can be drawn).senatum bene firmum firmiorem vestra auctoritate fecistis, Cic. Phil. 6, 7, 18: te disertum, id. ib. 2, 39 fin.: iratum adversario judicem, id. de Or. 1, 51, 220: heredem filiam, to appoint, constitute, Cic. Verr. 2, 1, 43, § 111: aliquem regem, Just. 9, 6: aliquem ludos, Plaut. Aul. 2, 2, 75: aliquem absentem rei capitalis reum, Cic. Verr. 2, 2, 38, § 93: animum dubium, id. de Imp. Pomp. 10, 27: injurias irritas, Cic. Verr. 2, 2, 26, § 63: vectigalia sibi deteriora, Caes. B. G. 1, 36, 4: hi consules facti sunt, Cic. de Sen. 5, 14: disciplina doctior facta civitas, id. Rep. 2, 19: di ex hominibus facti, id. ib. 2, 10; cf.: tua virtute nobis Romanos ex amicis amicissimos fecisti, Sall. J. 10, 2.—In pass.: quo tibi sumere depositum clavum fierique tribuno? to become a tribune, Hor. S. 1, 6, 25.—in quo perspicere posses, quanti te, quanti Pompeium, quem unum ex omnibus facio, ut debeo, plurimi, quanti Brutum facerem, Cic. Fam. 3, 10, 2: te quotidie pluris feci, id. ib. 3, 4, 2: voluptatem virtus minimi facit, id. Fin. 2, 13, 42: dolorem nihili facere, to care nothing for, to despise, id. ib. 27, 88: nihili facio scire, Plaut. Pers. 2, 2, 42: negat se magni facere, utrum, etc., Quint. 11, 1, 38: parum id facio, Sall. J. 85, 31: si illi aliter nos faciant quam aequum sit. Plaut. Stich. 1, 1, 43.—omnem oram Romanae dicionis fecit, Liv. 21, 60, 3: dicionis alienae facti, id. 1, 25, 13; 5, 27, 14; cf.: ut munus imperii beneficii sui faceret, to make it (seem) his own bounty, Just. 13, 4, 9: ne delecto imperatore alio sui muneris rempublicam faceret, Tac. A. 15, 52.—in eo libro, ubi se exeuntem e senatu et cum Pansa colloquentem facit, id. Brut. 60, 218: Xenophon facit ... Socratem disputantem, id. N. D. 1, 12, 31; cf.: ejus (Socratis) oratio, qua facit eum Plato usum apud judices, id. Tusc. 1, 40 fin. al.—qui nuper fecit servo currenti in via decesse populum, Ter. Heaut. prol. 31: fecerat et fetam procubuisse lupam, Verg. A. 8, 630; cf. Ov. M. 6, 109, v. Bach ad h. l.: poëtae impendere apud inferos saxum Tantalo faciunt, Cic. Tusc. 4, 16, 35: quem (Herculem) Homerus apud inferos conveniri facit ab Ulixe, id. N. D. 3, 16, 41: Plato construi a deo mundum facit, id. ib. 1, 8, 19: Plato Isocratem laudari fecit a Socrate, id. Opt. Gen. 6, 17; id. Brut. 38, 142: M. Cicero dicere facit C. Laelium, Gell. 17, 5, 1: caput esse faciunt ea, quae perspicua dicunt, Cic. Fia. 4, 4, 8, v. Madv. ad h. l.—Polyphemum Homerus cum ariete colloquentem facit ejusque laudare fortunas, Cic. Tusc. 5, 39 fin.—facio me alias res agere, Cic. Fam. 15, 18: cum verbis se locupletem faceret, id. Fl. 20: me unum ex iis feci, qui, etc., id. Planc. 27, 65.—fac, quaeso, qui ego sum, esse te, Cic. Fam. 7, 23, 1; cf.: fac potuisse, id. Phil. 2, 3, 5: fac animos non remanere post mortem, id. Tusc. 1, 34, 82; 1, 29, 70: fac velit, Stat. Ach. 2, 241: fac velle, Verg. A. 4, 540.— cum mercaturas facerent, Cic. Verr. 2, 5, 28, § 72: naviculariam, id. ib. 2, 5, 18, § 46: argentariam, id. ib. 2, 5, 49, § 155; id. Caecin. 4, 10: topiariam, id. Q. Fr. 3, 1, 2, § 5: haruspicinam, id. Fam. 6, 18, 1: praeconium, id. ib.; so, piraticam, id. Post. Red. in Sen. 5, 11: medicinam, Phaedr. 1, 14, 2.—res illum divinas apud eos deos in suo sacrario quotidie facere vidisti, Cic. Verr. 2, 4, 8, § 18: sacra pro civibus, id. Balb. 24, 55: sacrificium publicum, id. Brut. 14, 56.—Absol.: a sacris patriis Junonis Sospitae, cui omnes consules facere necesse est, consulem avellere, Cic. Mur. 41, 90.—With abl.: cum faciam vitulā pro frugibus, Verg. E. 3, 77: catulo, Col. 2, 22, 4.—Pass. impers.: cum pro populo fieret, Cic. Att. 1, 13, 3: quibus diis decemviri ex libris ut fieret, ediderunt, Liv. 37, 3, 5.—cur aper apri et pater patris faciat? Quint. 1, 6, 13; so id. 14; 15; 27; cf.: sic genitivus Achilli et Ulixi fecit, id. 1, 5, 63; 1, 6, 26: eadem (littera) fecit ex duello bellum, id. 1, 4, 15.—intra limen sese facit, App. 5, p. 159, 25; without se: homo meus coepit ad stelas facere, Petr. 62: ad illum ex Libya Hammon facit, Tert. Pall. 3.—nescit quid faciat auro, Plaut. Bacch. 2, 3, 100: quid tu huic homini facias? Cic. Caecin. 11, 30; cf.: quid enim tibi faciam, id. Att. 7, 3, 2: quid faceret huic conclusioni, i. e. how should he refute, etc., id. Ac. 2, 30, 96: quid facias illi? Hor. S. 1, 1, 63: miserunt Delphos consultum quidnam facerent de rebus suis, Nep. Them. 2: quid fecisti scipione? what have you done with the stick? or, what has become of it? Plaut. Cas. 5, 4, 6; cf. id. ib. 5, 4, 9.—In pass.: quid Tulliolā meā fiet? Cic. Fam. 14, 4, 3: quid illo fiet? quid me? id. Att. 6, 1, 14: quid fiet artibus? id. Ac. 2, 33, 107: quid mihi fiet? Ov. A. A. 1, 536: quid de illa fiet fidicina igitur? Plaut. Ep. 1, 2, 48: de fratre quid fiet? Ter. Ad. 5, 9, 39.—Absol.: quid faciat Philomela? fugam custodia claudit? Ov. M. 6, 572: quid facerem? neque servitio me exire licebat, etc., Verg. E. 1, 41 al.—volo Erogitare, meo minore quid sit factum filio, Plaut. Capt. 5, 1, 32: nec quid deinde iis (elephantis) factum sit, auctores explicant, Plin. 8, 6, 6, § 17: quid eo est argento factum? Plaut. Most. 3, 1, 106.—Hence, si quid eo factum esset, in quo spem essetis habituri? Cic. de Imp. Pomp. 20, 59; cf.: eum fecisse aiunt, sibi quod faciendum fuit, Plaut. Poen. 5, 1, 23. —praesertim cum, ut fit, fortuito saepe aliquid concluse apteque dicerent, Cic. Or. 53, 177: queri, ut fit, incipiunt, Cic. Verr. 2, 2, 23, § 56: dum se uxor, ut fit, comparat, id. Mil. 10, 28: fecit statim, ut fit, fastidium copia, Liv. 3, 1, 7.—Quae cum dixisset, Cotta finem, Cic. N. D. 3, 40, 94; id. Fin. 4, 1 init.—With nihil aliud quam, quid alium quam, nihil praeterquam, which often = an emphatic Engl. only (but not in Cic.): Tissaphernes nihil aliud quam bellum comparavit, Nep. Ages. 2: per biduum nihil aliud quam steterunt parati, Liv. 34, 46; Suet. Caes. 20; id. Aug. 83; Liv. 2, 63; 4, 3; 3, 26.—So with nihil amplius quam, nihil prius quam, nihil minus quam, Liv. 26, 20; 35, 11; Suet. Dom. 3.recta et vera loquere, sed neque vere neque recte adhuc Fecisti umquam, Plaut. Capt. 5, 2, 7; v. recte under rego: bene fecit Silius, qui transegerit, Cic. Att. 12, 24, 1: seu recte seu perperam, to do right or wrong, id. Quint. 8, 31: Dalmatis di male faciant, id. Fam. 5, 11 fin.: facis amice, in a friendly manner, id. Lael. 2, 9; cf.: per malitiam, maliciously, id. Rosc. Com. 7, 21: humaniter, id. Q. Fr. 2, 1, 1: imperite, id. Leg. 1, 1, 4: tutius, Quint. 5, 10, 68: voluit facere contra huic aegre, Ter. Eun. 4, 1, 10: bene facere, to profit, benefit (opp. male facere, to hurt, injure), Ter. Ad. 5, 8, 25; 5, 7, 19; Plaut. Most. 3, 2, 22; id. Capt. 5, 2, 23; v. also under benefacio and benefactum.—si respondisset, idem sentire et secum facere Sullam, Cic. Sull. 13, 36; cf.: cum illo consulem facere, id. Att. 6, 8, 2; and: secum consules facere, id. Planc. 35, 86: auctoritatem sapientissimorum hominum facere nobiscum, id. Caecin. 36, 104; cf.: rem et sententiam interdicti mecum facere fatebatur, id. ib. 28, 79: cum veritas cum hoc faciat, is on his side, id. Quint. 30, 91: commune est, quod nihilo magis ab adversariis quam a nobis facit, id. Inv. 1, 48, 90: omnes damnatos, omnes ignominia affectos illac (a or cum Caesare) facere, id. Att. 7, 3, 5: quae res in civitate duae plurimum possunt, eae contra nos ambae faciunt in hoc tempore, id. Quint. 1, 1: neque minus eos cum quibus steterint quam adversus quos fecerint, Nep. Eum. 8, 2: cum aliquo non male facere, to be on good terms with, Ov. Am. 3, 762.—chamaeleon facit ad difficultatem urinae, Plin. 22, 18, 21, § 46; Scrib. Comp. 122: ad talem formam non facit iste locus, Ov. H. 16, 190; cf. id. ib. 6, 128; id. Am. 1, 2, 16 al.: radix coronopi coeliacis praeclare facit, Plin. 22, 19, 22, § 48; so with dat., Plin. Val. 2, 1; Prop. 3 (4), 1, 20. facit autem commode ea compositio, quam, etc., Col. 7, 5, 7; 8, 17, 13: nec caelum, nec aquae faciunt, nec terra, nec aurae, do not benefit me, Ov. Tr. 3, 8, 23: mire facit in peroratione confessio, Quint. 11, 3, 173; 171; cf. with a subject-clause: plurimum facit, totas diligenter nosse causas, id. 6, 4, 8: ad aliquid or alicui signifies also to suit, fit: non faciet capiti dura corona meo, Prop. 3, 1, 19; cf. Ov. H. 16, 189.—factum cupio (sc. id esse), Plaut. Truc. 4, 4, 24: factum volo, id. Bacch. 3, 3, 91; id. Most. 3, 2, 104: an Scythes Anacharsis potuit pro nihilo pecuniam ducere, nostrates philosophi facere non potuerunt? Cic. Tusc. 5, 32, 90: nihil his in locis nisi saxa et montes cogitabam: idque ut facerem, orationibus inducebar tuis, id. Leg. 2, 1, 2; cf.: Demosthenem, si illa pronuntiare voluisset, ornate splendideque facere potuisse, id. Off. 1, 1 fin.; and: cur Cassandra furens futura prospiciat, Priamus sapiens hoc idem facere nequeat? id. Div. 1, 39, 85; so id. Ac. 2, 33, 107; id. Att. 1, 16, 13; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 2; Nep. Chabr. 3, 4; 4, 3 al.: vadem te ad mortem tyranno dabis pro amico, ut Pythagoreus ille Siculo fecit tyranno (here also with the case of the preceding verb), Cic. Fin. 2, 24 fin. (v. Madv. ad h. l. p. 278): jubeas (eum) miserum esse, libenter quatenus id facit (i. e. miser est), what he is doing, Hor. S. 1, 1, 64: in hominibus solum existunt: nam bestiae simile quiddam faciunt (i. q. patiuntur or habent), Cic. Tusc. 4, 14; so, ne facias quod Ummidius quidam (= ne idem experiaris, ne idem tibi eveniat), Hor. S. 1, 1, 94. —at stulte, qui non modo non censuerit, etc., Cic. Off. 3, 27, 101.—Hence, factius nihilo facit, sc. id, i. e. nihilo magis effectum reddit, is no nearer bringing it about, Plaut. Trin. 2, 3, 6; cf. Lorenz ad loc.—Far more freq., depingere, Ter. Phorm. 1, 5, 38: facere factum, Plaut. Truc. 2, 7, 5; id. Mil. 3, 1, 139: dicta et facta, Ter. Eun. 5, 4, 19; id. Heaut. 4, 5, 12: opus facto est, id. Phorm. 4, 5, 4: ecquod hujus factum aut commissum non dicam audacius, sed, etc., Cic. Sull. 26, 72: meum factum probari abs te triumpho gaudio, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, A. 1; 14, 9, 2: quod umquam eorum in re publica forte factum exstitit? id. ib. 8, 14, 2: praeclarum atque divinum, id. Phil. 2, 44, 114: egregium, id. Fam. 10, 16, 2; id. Cael. 10, 23: factum per se improbabile, Quint. 7, 4, 7; 6, 1, 22: illustre, Nep. Arist. 2, 2; cf.: illustria et gloriosa, Cic. Fin. 1, 11, 37: forte, id. Att. 8, 14, 2: dira, Ov. M. 6, 533: nefanda, id. H. 14, 16 al.; but also with the adv.: recte ac turpiter factum, Caes. B. G. 7, 80, 5; cf.: multa huius (Timothei) sunt praeclare facta sed haec maxime illustria, Nep. Timoth. 1, 2; v. Zumpt, Gram. § 722, 2: dimidium facti, qui coepit, habet, Hor. Ep. 1, 2, 40: quo facto aut dicto adest opus, Plaut. Am. 1, 1, 15 et saep.: famam extendere factis, Verg. A. 10, 468: non hominum video. non ego facta boum, doings, i. e. works, Ov. H. 10, 60.—bonum factum'st, edicta ut servetis mea, Plaut. Poen. prol. 16; cf. id. ib. 44; cf.: hoc factum est optimum, ut, etc., id. Ps. 1, 2, 52: majorum bona facta, Tac. A. 3, 40; cf. id. ib. 3, 65. —At the commencement of edicts, Suet. Caesar, 80; id. Vit. 14; Aur. Vict. Vir. Ill. 49, 17; Tert. Pudic. 1.—(But in the class. per. factum in this sense is a participle, and is construed with an adv.: bene facta, Sall. C. 8, 5; id. J. 85, 5; Cic. Tusc. 2, 26, 64: recte, male facta, id. Off. 2, 18, 62: male facto exigua laus proponitur, id. Leg. Agr. 2, 2, 5; id. Brut. 43, 322; Quint. 3, 7, 13; cf. Krebs, Antibarb. p. 460).—* Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*dʰeh₁-
- Proto-Indo-European*dʰeh₁k-
- Proto-Indo-European*dʰh₁kyéti
- Proto-Italic*θakjō
- Proto-Italic*fakjō
- Latinfaciō
Inherited from Proto-Italic *fakjō, from Proto-Indo-European *dʰh₁k-yé-ti (“to put, place”). Doublet of -ficō. The passive voice is suppletively provided by the etymologically unrelated fīō (“to become”).
- Catalanfer
- Catalanfeure
- Catalanfaure
- Occitanfaire
- Occitanfer
- Occitanfar
- Franco-Provençalfére, fâre
- Gasconhèrfrom Occitan faire
- Old Frenchfaire
- Gasconharfrom Occitan far
- Sardinianfàghere
- Sardinianfai
- Sardinianfàere
- Sardinianfàchere
- Sardinianvàchere
- Romanianface
- Romanianfacere
- Aromanianfac
- Aromanianfatsiri
- Istro-Romanianfacu
- Megleno-Romanianfac
- Megleno-Romanianfațiri
- Italianfare
- Italianfacere
- Sicilianfari
- Sicilianfàciri
- Portuguesefazerfrom Old Galician-Portuguese fazer
- Spanishhacerfrom Old Spanish fazer
- Falafelfrom Old Galician-Portuguese fazer
- Falaficelfrom Old Galician-Portuguese fazer
- Galicianfacerfrom Old Galician-Portuguese fazer
- Asturianfacerfrom Old Leonese fazer
- Asturianfaderfrom Old Leonese fazer
- Asturianfaerfrom Old Leonese fazer
- Asturianḥacerfrom Old Leonese fazer
- Asturianferfrom Old Leonese fazer
- Italianfare
- Galluresefàfrom Corsican fà
- Sassaresefàfrom Corsican fà
- Dalmatianfur
- Istriotfà
- Esperantofarifrom Italian fare
- Judeo-Italianפַֿארֵי
- Neapolitanfare
- Sicilianfari
- Venetanfar
- Idofacar
- Interlinguafacer
- Sabirfazir
- Friulianfâ
- Ladinfé
- Ladinfèr
- Romanshfar
- Emilianfèr
- Lombardfà
- Piedmontesefé
- Romagnolfê