saliō1
Meaning
- intransitiveto leap, jump, bound
- intransitiveto spring forth, flow down
- transitiveto mount for sex
Latīnē defined in Latin in our graded readers
mē in altum iaciō; cor quoque in pectore salit.subitō moveor, exsultōConjugation conjugation 4 no-supine
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | saliō | saliēbam | saliam | saluī | salueram | saluerō |
| 2nd sg. | salīs | saliēbās | saliēs | saluistī | saluerās | salueris |
| 3rd sg. | salit | saliēbat | saliet | saluit | saluerat | saluerit |
| 1st pl. | salīmus | saliēbāmus | saliēmus | saluimus | saluerāmus | saluerimus |
| 2nd pl. | salītis | saliēbātis | saliētis | saluistis | saluerātis | salueritis |
| 3rd pl. | saliunt | saliēbant | salient | saluērunt saluēre, saliērunt | saluerant | saluerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | saliam | salīrem | saluerim | saluissem |
| 2nd sg. | saliās | salīrēs | saluerīs | saluissēs |
| 3rd sg. | saliat | salīret | saluerit | saluisset |
| 1st pl. | saliāmus | salīrēmus | saluerīmus | saluissēmus |
| 2nd pl. | saliātis | salīrētis | saluerītis | saluissētis |
| 3rd pl. | saliant | salīrent | saluerint | saluissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | salior | saliēbar | saliar |
| 2nd sg. | salīris salīre | saliēbāris saliēbāre | saliēris saliēre |
| 3rd sg. | salītur | saliēbātur | saliētur |
| 1st pl. | salīmur | saliēbāmur | saliēmur |
| 2nd pl. | salīminī | saliēbāminī | saliēminī |
| 3rd pl. | saliuntur | saliēbantur | salientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | saliar | salīrer |
| 2nd sg. | saliāris saliāre | salīrēris salīrēre |
| 3rd sg. | saliātur | salīrētur |
| 1st pl. | saliāmur | salīrēmur |
| 2nd pl. | saliāminī | salīrēminī |
| 3rd pl. | saliantur | salīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | salī | salīre |
| pres. 2nd pl. | salīte | salīminī |
| fut. 2nd sg. | salītō | salītor |
| fut. 3rd sg. | salītō | salītor |
| fut. 2nd pl. | salītōte | — |
| fut. 3rd pl. | saliuntō | saliuntor |
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | salīre | salīrī |
| perfect infinitive | saluisse | — |
| present participle | saliēns saliente, salientem, salientēs, salientī, salientia, salientibus, salientis, salientīs, salientium | — |
| perfect participle | — | salīta salītā, salītae, salītam, salītārum, salītās, salītī, salītōrum, salītōs, salītum, salītus |
| future participle | salītūra salītūrā, salītūrae, salītūram, salītūrārum, salītūrās, salītūre, salītūrī, salītūrīs, salītūrō, salītūrōrum, salītūrōs, salītūrum, salītūrus, saltūra, saltūrā, saltūrae, saltūram, saltūrārum, saltūrās, saltūre, saltūrī, saltūrīs, saltūrō, saltūrōrum, saltūrōs, saltūrum, saltūrus | saliendus saliundus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- aliquem salvere iubere (Att. 4. 14)
- to greet a person.
oleas caducas, Cato, R. R. 23, 1: pisces, Sisenn. ap. Prisc. p. 909 P.; Cels. 2, 18: saliturus istaec mittam salem, Naev. ap. Prisc. p. 910 P.: saliti pumiliones, Corn. Sev. ib.; so in part. perf.: caro salita, Fabian. ap. Diom. p. 372: thynnus, Col. 6, 32, 2 et saep.; Vulg. Ezech. 16, 4.—omnis victima sale salietur, Vulg. Marc. 9, 48; cf.: igne salietur, id. ib.— Hence, salsus, a, um, P. a., salted, salt. hoc salsum'st, is too salt, Ter. Ad. 3, 3, 71: caseus, Col. 12, 59, 1: fruges (as a sacrifice), Verg. A. 2, 133; cf. farra, Ov. F. 3, 284 (v. mola): (gravidae) salsioribus cibis usae, Plin. 7, 6, 5, § 42: salsissimus sal qui siccissimus, id. 31, 7, 41, § 85.—A poet. epithet of the sea, of blood, of tears, etc., salt, briny: mare, Enn. ap. Macr. 6, 4 (Ann. v. 453 Vahl.); id. ap. Non. 183, 19 (Trag. v. 145 ib.); cf. aequor, Lucr. 3, 493; 5, 128; 6, 634: vada, Cat. 64, 6; Verg. A. 5, 158: e salso momine ponti, Lucr. 6, 474: fluctus, Plaut. Trin. 4, 1, 2: undae, Lucr. 6, 891; 6, 894: gurges, id. 5, 482; hence, comically, of shipwrecked persons, Plaut. Rud. 2, 1, 12; 2, 6, 33: sanguis, Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 168 Vahl.); Att. ap. Non. 192, 2: heu! qui salsis fluctibus mandet me? id. ap. Cic. Tusc. 2, 7, 19 (Trag. v. 562 Rib.): lacrimae, Lucr. 1,125; 1, 920; cf.: guttae lacrimarum, Att. ap. Non. 503, 29: sputa, Lucr. 6, 1189: sudor, Verg. A. 2, 173: rubigo, id. G. 2, 220.—In plur. subst.: salsa, ōrum, n., salted things, salted food, Plaut. Poen. 1, 2, 32.—Sup. salsissimus; hence, mare salsissimum, the Dead Sea, Vulg. Num. 34, 3 et saep.—facetus, dicax, lepidus, urbanus): accedunt non Attici, sed salsiores quam illi Atticorum, Romani veteres atque urbani sales, Cic. Fam. 9, 15, 2: genus est perelegans et cum gravitate salsum, etc., id. de Or. 2, 67, 270 sq.; cf. id. ib. 2, 63, 255; 2, 56, 228; id. Or. 26, 90: salsum in consuetudine pro ridiculo tantum accepimus. Quint. 6, 3, 18 sq.; 6, 3, 39: salso multoque fluenti (sermone) regerit convicia, Hor. S. 1, 7, 28; 1, 9, 65.—In neutr. plur. subst.: inveni ridicula et salsa multa Graecorum, Cic. de Or. 2, 54, 217: De Ηρακλειδείὡ Varronis, negotia salsa, are humorous, merry stories, id. Att. 16, 12 fin.—Of persons: esse quamvis facetum atque salsum, non nimis est per se ipsum invidendum, Cic. de Or. 2, 56, 228; id. Phil. 2, 17, 42; Cat. 14, 16.—Adv.: salsē, wittily, acutely, facetiously (acc. to B.): dicere aliquid, Cic. de Or. 2, 68, 275; Quint. 6, 3, 13; 6, 3, 30; 6, 3, 89; 6, 3, 101. —Sup. salsissime, Cic. de Or. 2, 54, 221.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*sel-
- Proto-Indo-European*sl̥yétor
- Proto-Italic*saljō?
- Latinsaliō
Uncertain. The LIV connects the term to Ancient Greek ἅλλομαι (hállomai, “to leap, jump”), reconstruct earlier Proto-Indo-European *sl̥-yé-tor, from *sel-. However, such a pre-form should regularly yield Latin *sol-. The LIV suggests this outcome is specifically the result of *sl̥- before *i or *y, though this is conflict with the development seen in Latin morior, from *mr̥yétor. The Latin term could also reflect the full-grade of the root, though De Vaan notes that the e-grade is not otherwise attested in Italic or Celtic. Cognates include Ancient Greek ἅλλομαι (hállomai) and Sanskrit सरति (sárati).
- Catalansallir
- Englishsally
- Englishsaltate
- Italiansalire
- Occitansalir
- Frenchsaillirfrom Old French salir
- Portuguesesairfrom Old Galician-Portuguese sair
- Spanishsalirfrom Old Spanish salir
- Romaniansări
- Sardiniansalire
In English words that came into English from saliō
- resultresulto
- saladsaliō
- assaultassalio
- insultīnsultō
- salientsalientem
- sallysaliō
- resilientresiliēns
- resilienceresiliō
- assailantassaliō
- assailassalio
- salacioussalāx
- saliencesaliēns
- exultexsultō
- resileresiliō
- desultorydēsultōrius
- salacitysalācitās
- exultantexsultāns
- saltiresaltāre
- saltatorialsaltatorius
- saltatorysaltātōrius
- saltantsaltans
- supersalientsaliens
- resiliencyresiliō
- saltatorsaltātor