verbfourth conjugation, third person-only in the passive
prōsiliō
prōsiliō (present infinitive prōsilīre, perfect active prōsiluī or prōsilīvī or prōsiliī, supine prōsultum)
Classical[proːˈsɪ.li.oː]Ecclesiastical[proˈs̬iː.li.o]
Meaning
- intransitiveto leap, jump, rush or spring forth or up
- intransitiveto burst or break forth, start out, start up
- to hasten
- intransitiveto leap to or attempt eagerly
Latīnē defined in Latin in our graded readers
subitō saliōprōsiliō -īre — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 22
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōsiliō | prōsiliēbam | prōsiliam | prōsiluī prōsilīvī, prōsiliī | prōsilueram prōsilīveram, prōsilieram | prōsiluerō prōsilīverō, prōsilierō |
| 2nd sg. | prōsilīs | prōsiliēbās | prōsiliēs | prōsiluistī prōsilīvistī, prōsiliistī | prōsiluerās prōsilīverās, prōsilierās | prōsilueris prōsilīveris, prōsilieris |
| 3rd sg. | prōsilit | prōsiliēbat | prōsiliet | prōsiluit prōsilīvit, prōsiliit | prōsiluerat prōsilīverat, prōsilierat | prōsiluerit prōsilīverit, prōsilierit |
| 1st pl. | prōsilīmus | prōsiliēbāmus | prōsiliēmus | prōsiluimus prōsilīvimus, prōsiliimus | prōsiluerāmus prōsilīverāmus, prōsilierāmus | prōsiluerimus prōsilīverimus, prōsilierimus |
| 2nd pl. | prōsilītis | prōsiliēbātis | prōsiliētis | prōsiluistis prōsilīvistis, prōsiliistis | prōsiluerātis prōsilīverātis, prōsilierātis | prōsilueritis prōsilīveritis, prōsilieritis |
| 3rd pl. | prōsiliunt | prōsiliēbant | prōsilient | prōsiluērunt prōsiluēre, prōsilīvērunt, prōsilīvēre, prōsiliērunt, prōsiliēre | prōsiluerant prōsilīverant, prōsilierant | prōsiluerint prōsilīverint, prōsilierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōsiliam | prōsilīrem | prōsiluerim prōsilīverim, prōsilierim | prōsiluissem prōsilīvissem, prōsiliissem |
| 2nd sg. | prōsiliās | prōsilīrēs | prōsiluerīs prōsilīverīs, prōsilierīs | prōsiluissēs prōsilīvissēs, prōsiliissēs |
| 3rd sg. | prōsiliat | prōsilīret | prōsiluerit prōsilīverit, prōsilierit | prōsiluisset prōsilīvisset, prōsiliisset |
| 1st pl. | prōsiliāmus | prōsilīrēmus | prōsiluerīmus prōsilīverīmus, prōsilierīmus | prōsiluissēmus prōsilīvissēmus, prōsiliissēmus |
| 2nd pl. | prōsiliātis | prōsilīrētis | prōsiluerītis prōsilīverītis, prōsilierītis | prōsiluissētis prōsilīvissētis, prōsiliissētis |
| 3rd pl. | prōsiliant | prōsilīrent | prōsiluerint prōsilīverint, prōsilierint | prōsiluissent prōsilīvissent, prōsiliissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | — | — | — |
| 2nd sg. | — | — | — |
| 3rd sg. | prōsilītur | prōsiliēbātur | prōsiliētur |
| 1st pl. | — | — | — |
| 2nd pl. | — | — | — |
| 3rd pl. | prōsiliuntur | prōsiliēbantur | prōsilientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | — | — |
| 2nd sg. | — | — |
| 3rd sg. | prōsiliātur | prōsilīrētur |
| 1st pl. | — | — |
| 2nd pl. | — | — |
| 3rd pl. | prōsiliantur | prōsilīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | prōsilī | — |
| pres. 2nd pl. | prōsilīte | — |
| fut. 2nd sg. | prōsilītō | — |
| fut. 3rd sg. | prōsilītō | prōsilītor |
| fut. 2nd pl. | prōsilītōte | — |
| fut. 3rd pl. | prōsiliuntō | prōsiliuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | prōsilīre | prōsilīrī |
| perfect infinitive | prōsiluisse prōsilīvisse, prōsiliisse | prōsultum esse |
| future infinitive | prōsultūrum esse | prōsultum īrī |
| present participle | prōsiliēns | — |
| perfect participle | — | prōsultum prōsulta, prōsultā, prōsultae, prōsultam, prōsultārum, prōsultās, prōsulte, prōsultī, prōsultīs, prōsultō, prōsultōrum, prōsultōs, prōsultus |
| future participle | prōsultūrus prōsultūra, prōsultūrā, prōsultūrae, prōsultūram, prōsultūrārum, prōsultūrās, prōsultūre, prōsultūrī, prōsultūrīs, prōsultūrō, prōsultūrōrum, prōsultūrōs, prōsultūrum | prōsiliendum prōsiliundum, prōsilienda, prōsiliendā, prōsiliendae, prōsiliendam, prōsiliendārum, prōsiliendās, prōsiliende, prōsiliendīs, prōsiliendōrum, prōsiliendōs, prōsiliendus |
gerundprōsiliendī, prōsiliendō, prōsiliendumsupineprōsultum, prōsultū
prō-sĭlĭo, ŭi (less freq. īvi or ĭi;
I.
īvi, Sen. Ep. 115, 15; Just. 11, 5, 10; Hyg. Fab. 103; ii, Sen. Clem. 1, 3, 3; Petr. 106, 1), 4 (fut. prosilibo for prosiliam, Auct. Quint. Decl. 4, 19), v. n. salio, to leap or spring forth, to spring up (class.). I. Lit.:
quidnam hic properans prosilit, Ter. Eun. 5, 7, 6: repente prosiluerunt, Cic. Cael. 26, 63: ex tabernaculo, Liv. 28, 14: ab sede, id. 2, 12: puppe, Luc. 8, 55: stratis, Val. Fl. 1, 310: de capitis paterni Vertice (of Minerva), Ov. F 3, 842: e convivio, Curt. 7, 4, 19: de navi, Just. 11, 5, 11: in contionem, Liv. 5, 2: in proelium, Just. 24, 8, 8: ad accusationem, Dig. 48, 2, 7: ad flumen, Suet. Caes. 32: in publicum, Petr. 82: donec prosilit unus, Hor. S. 1, 5, 21.—B. Transf., of inanim. subjects, to spring or burst forth, to start out (poet. and in post-Aug. prose):
(sanguis) Emicat, et longe terebrata prosilit aura, Ov. M. 6, 260: prosiliunt lacrimae, Mart. 1, 34, 2: prosilit scintilla, Ov. F. 4, 796: castanea sponte prosiliens, Plin. 15, 23, 25, § 93: frutices in altitudinem prosiliunt, shoot up, grow, Col. 7, 6, 1: Peloponnesi prosilit cervix, i. e. the isthmus begins and runs out, Plin. 4, 3, 4, § 8.—II. Trop.
C. To leap to any thing, attempt zealously or eagerly (mostly poet.):
numquam nisi potus ad arma Prosiluit dicenda, Hor. Ep. 1, 19, 8: ad certamen, Sen. Ben. 1, 25: ad accusationem, Dig. 19, 5, 3; 48, 2, 7: ad munus, Cod. 10, 52, 7.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
prōsiliō uī, —, īre
pro+salio, to leap forward, spring forth, spring up : quidnam hic properans prosilit, T.: temere: ex tabernaculo, L.: de capitis paterni Vertice (Minerva), O.: e convivio, Cu.—Of things, to spring forth, burst forth, start out : (sanguis) prosilit, O.: prosilit scintilla, O.: rivus e lapide, Ct.—Fig., to break forth : vaga prosiliet frenis natura remotis, H.— To rush, hasten, undertake eagerly : in contionem, L.: ad arma dicenda, H.
Origins
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*pér
- Proto-Indo-European*pró
- Proto-Indo-European*pro-
- Proto-Italic*pro-
- Latinprōsiliō
Latin saliō Latin prōsiliō From prō- + saliō (“jump”).