frangō
Meaning
- to break, shatter
Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus, respexit in caelum et benedixit illis, et fregit et distribuit discipulis suis, ut ponerent ante turbas.
Then he took the five loaves and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed them, and broke them and gave them to the disciples to set before the multitude.c. 347 CE – 420 CE, Hieronymus, Vulgate Lucas.9.16 - figurativelyto break, shatter (a promise, a treaty, someone's ideas (dreams, projects), someone's spirit)
- figurativelyto break up into pieces (a war from too many battles, a nation)
- figurativelyto reduce, weaken (one's desires, a nation)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
in partēs rumpō rem dūram; saxum vel lignum frangitur.rumpō; animum vincōrumpōin partēs dīvidōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Frangere · Rumpere · Divellere
1. Frangere (ῥῆξαι? or σφαράξαι) denotes to break to pieces what is hard; rumpere (from ῥέπω, ῥόπαλον,) to rend to pieces what is flexible. Cato ap. Prisc. Si quis membrum rupit, aut os fregit: for by breaking a limb, not the invisible bones, but the visible flesh, is rent asunder. When, however, rumpere is applied to any thing hard, it involves the notion of exertion employed, and of danger; the frangens breaks to pieces what is entire; the rumpens rends to pieces what is obstructive. 2. Disrumpere and diffringere mean to rend to pieces, and break to pieces, what was originally entire; whereas divellere (διέλκειν) to tear asunder what was at first joined together. (v. 321.)
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | frangō | frangēbam | frangam | frēgī | frēgeram | frēgerō |
| 2nd sg. | frangis | frangēbās | frangēs | frēgistī | frēgerās | frēgeris |
| 3rd sg. | frangit | frangēbat | franget | frēgit | frēgerat | frēgerit |
| 1st pl. | frangimus | frangēbāmus | frangēmus | frēgimus | frēgerāmus | frēgerimus |
| 2nd pl. | frangitis | frangēbātis | frangētis | frēgistis | frēgerātis | frēgeritis |
| 3rd pl. | frangunt | frangēbant | frangent | frēgērunt frēgēre | frēgerant | frēgerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | frangam | frangerem | frēgerim | frēgissem |
| 2nd sg. | frangās | frangerēs | frēgerīs | frēgissēs |
| 3rd sg. | frangat | frangeret | frēgerit | frēgisset |
| 1st pl. | frangāmus | frangerēmus | frēgerīmus | frēgissēmus |
| 2nd pl. | frangātis | frangerētis | frēgerītis | frēgissētis |
| 3rd pl. | frangant | frangerent | frēgerint | frēgissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | frangor | frangēbar | frangar |
| 2nd sg. | frangeris frangere | frangēbāris frangēbāre | frangēris frangēre |
| 3rd sg. | frangitur | frangēbātur | frangētur |
| 1st pl. | frangimur | frangēbāmur | frangēmur |
| 2nd pl. | frangiminī | frangēbāminī | frangēminī |
| 3rd pl. | franguntur | frangēbantur | frangentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | frangar | frangerer |
| 2nd sg. | frangāris frangāre | frangerēris frangerēre |
| 3rd sg. | frangātur | frangerētur |
| 1st pl. | frangāmur | frangerēmur |
| 2nd pl. | frangāminī | frangerēminī |
| 3rd pl. | frangantur | frangerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | frange | frangere |
| pres. 2nd pl. | frangite | frangiminī |
| fut. 2nd sg. | frangitō | frangitor |
| fut. 3rd sg. | frangitō | frangitor |
| fut. 2nd pl. | frangitōte | — |
| fut. 3rd pl. | franguntō | franguntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | frangere | frangī |
| perfect infinitive | frēgisse | frāctum esse |
| future infinitive | frāctūrum esse | frāctum īrī |
| present participle | frangēns frangente, frangentem, frangentēs, frangentī, frangentia, frangentibus, frangentis, frangentīs, frangentium | — |
| perfect participle | — | frāctus frācta, frāctā, frāctae, frāctam, frāctārum, frāctās, frācte, frāctī, frāctīs, frāctō, frāctōrum, frāctōs |
| future participle | frāctūrus frāctūra, frāctūrā, frāctūrae, frāctūram, frāctūrārum, frāctūrās, frāctūre, frāctūrī, frāctūrīs, frāctūrō, frāctūrōrum, frāctūrōs, frāctūrum | frangendus frangundus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- fidem frangere
- to break one's word.
- pacem dirimere, frangere
- to break the peace.
- fidem laedere, violare, frangere
- to break one's word.
- calor se frangit (opp. increscit)
- the heat is abating.
- foedus frangere, rumpere, violare
- to violate a treaty, terms of alliance.
- metu fractum et debilitatum, perculsum esse
- to be completely prostrated by fear.
- animus frangitur, affligitur, percellitur, debilitatur
- their spirits are broken.
- cervices (in Cic. only in plur.) frangere alicui or alicuius
- to break a person's neck.
simulacra, Lucr. 6, 419: milvo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo: ergo alter alterius ubicumque nactus est ova, frangit, Cic. N. D. 2, 49, 125: anulus aureus fractus et comminatus est, Cic. Verr. 2, 4, 25, § 56: compluribus navibus fractis, dashed to pieces, Caes. B. G. 4, 29, 3: naves, Hor. A. P. 20: navem is fregit apud Andrum insulam, Ter. And. 1, 3, 17; cf. Auct. Her. 4, 44, 57: domus fracta conjectu lapidum, Cic. Att. 4, 3, 2: janua frangatur, latret canis, Hor. S. 1, 2, 128: patinam, id. ib. 2, 8, 72: lagenam, id. ib. 81: crystallina, Mart. 14, 111: aulas in caput, Plaut. Capt. 1, 1, 21: corpora ad saxum, Verg. A. 3, 625: vindices rerum capitalium laqueo gulam fregere, broke his neck, strangled him, Sall. C. 55, 5: cervices civium Romanorum in carcere, Cic. Verr. 2, 5, 57, § 147; id. Vatin. 11, 26: senile guttur parentis impiā manu, Hor. Epod. 3, 2: cerebrum, Verg. A. 5, 413: brachium, Cic. de Or. 2, 62, 253; cf. coxam, Plin. Ep. 2, 1, 5: crus, Hor. Ep. 1, 17, 59: crura, Cic. Phil. 13, 12, 27; Suet. Aug. 67; id. Tib. 44; Vulg. Johan. 19, 31: cornu in arbore, Ov. F. 5, 121: non ego te, tigris ut aspera Gaetulusve leo, frangere persequor, to tear in pieces, Hor. C. 1, 23, 10; cf.: indomitos ut cum Massyla per arva Armenti reges magno leo fregit hiatu, etc., Stat. Th. 11, 28; Val. Fl. 2, 458; Plin. 8, 40, 61, § 150: nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur, Sen. Q. N. 2, 28, 2.— glebam bidentibus, Verg. G. 2, 400; glebas, id. ib. 3, 161: fruges robore saxi, Lucr. 1, 882: farra saxo, Val. Fl. 2, 448: hordeum molis, Plin. 18, 7, 14, § 72: granum dentibus, id. 18, 24, 54, § 196: fabam, id. 19, 3, 15, § 40: glandem (sues), Verg. G. 2, 72: testes homini, Plin. 11, 49, 110, § 263: toros, to press, throw one's self upon, Mart. 2, 59, 3; 4, 8, 6: comam in gradus, to twist, braid, Quint. 1, 6, 44: mare montis ad ejus Radices frangit fluctus, breaks, Lucr. 6, 695; cf.: quam (fortunam) existimo levem et imbecillam ab animo firmo et gravi tamquam fluctum a saxo frangi oportere, Cic. Fam. 9, 16, 6: fluctus (scopulus), Luc. 6, 266: undam, Ov. F. 4, 282: aquas, Quint. 9, 4, 7: amnem nando, Luc. 8, 374; cf. Sil. 3, 457; 8, 555: iter, i. e. turn off from it, Stat. Th. 12, 232.quem (Viriathum) C. Laelius praetor ita fregit et comminuit ferocitatemque ejus ita repressit, ut, etc., broke down, subdued, Cic. Off. 2, 11 fin.; cf.: fractam illam et debilitatam vim suam, etc., id. Fam. 1, 9, 2: quem series immensa laborum fregerit, Ov. H. 9, 6: nationes frangere domareque, Cic. Prov. Cons. 13, 33: proeliis calamitatibusque fracti, Caes. B. G. 1, 31, 7: victi sumus igitur, aut, si vinci dignitas non potest, fracti certe et abjecti, Cic. Fam. 4, 7, 2: te ut ulla res frangat? would break, shake thy resolution, id. Cat. 1, 9, 22; cf.: frangi metu, cupiditate, id. Off. 1, 20, 68: fractus ac debilitatus metu, id. de Or. 1, 26, 121: flecti animo atque frangi, id. Sull. 6, 18: frangi animo, id. Phil. 2, 15, 37: dolore, id. Fin. 2, 29, 95: misericordiā, id. Att. 7, 12, 3: pudore, id. Tusc. 2, 21, 48 et simil.; cf. also: aliquem auctoritate, id. ib. 1, 21 fin.: aliquem patientiā, id. Brut. 25, 95: quae (vis) summas frangit infirmatque opes, Poët. ap. Cic. Rab. Post. 10, 28: debilitatur ac frangitur eloquentia, Tac. Dial. 39: mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos omnes et mentis et corporis frangit, Quint. 1, 2, 6: frangitur vox, id. 11, 3, 20; cf. id. 12, 11, 2: vox Auditur fractos sonitus imitata tubarum, Verg. G. 4, 72: et illa (littera), quae est sexta nostrarum (i. e. F) quoties aliquam consonantem frangit, ut in hoc ipso frangit, multo fit horridior, i. e. weakens, Quint. 12, 10, 29 Spald. (v. the passage in its connection); cf. id. 1, 4, 11: primum divisit ineleganter: duo enim genera quae erant, fecit tria: hoc est non dividere, sed frangere, Cic. Fin. 2, 9, 26; cf.: frangas citius quam corrigas, quae in pravum induruerunt, Quint. 1, 3, 12: bellum proeliis frangere, Cic. Prov. Cons. 13, 32: dignitatem, id. Fam. 9, 16, 6: hunc (pedum dolorem) abstinentiā, sanctitate vicit et fregit, Plin. Ep. 1, 12, 5: ut equorum cursum delicati minutis passibus frangunt, Quint. 9, 4, 113: animos frangi et debilitari molestiā, Cic. Q. Fr. 1, 1, 1, § 2: ingenium (mala), Ov. Tr. 3, 14, 33: sublimia pectora (Venus et vinum), id. F. 1, 301: ego unus contudi et fregi exsultantis praedonis audaciam, Cic. Phil. 13, 13 fin.; cf. id. Fragm. ap. Non. 301, 8 (id. Rep. 3, 36 ed. Mos.): furorem et petulantiam alicujus, id. Pis. 14, 31: libidines, id. Leg. 3, 13, 31: odium iramque (risus), Quint. 6, 3, 9: impetum cogitationis (membranae), id. 10, 3, 31: consilium alicujus, Cic. Fam. 4, 4, 4; cf.: sententiam alicujus, id. ib. 1, 4, 1: foedus, id. Pis. 12, 28; id. Scaur. 42: fidem, id. Rosc. Com. 6, 16: jura pudicitiae, Prop. 4 (5), 5, 28. mandata, Hor. Ep. 1, 13, 19: fas, Grat. Cyneg. 451: morantem diem mero (= breviorem reddere), to shorten, Hor. C. 2, 7, 6: vina, i. e. to weaken, dilute, Mart. 14, 103; Plin. 14, 22, 28, § 138: cum frangerem jam ipse me cogeremque illa ferre toleranter, Cic. Fam. 4, 6, 2: nec animus tantis se laboribus frangeret, neque, etc., id. Arch. 11, 29: ante quam calores aut frigora se fregerunt, diminished, abated, Varr. R. R. 2, 2, 18; cf.: Scaevola paulum quiescet, dum se calor frangat, Cic. de Or. 1, 62, 265: fracti aestus et nondum orta frigora, Cels. 7, 7, 4 fin.; cf.: fluctus se frangit, Sen. Med. 392: glacies se frangit, id. Q. N. 4, 5, 4.—Hence, fractus, a, um, P. a., weakened, weak, feeble, faint: jamque adeo fracta est aetas effetaque tellus Vix animalia parva creat, Lucr. 2, 1151: quod me audis fractiorem esse animo, i. e. more disheartened, less courageous, Cic. Att. 11, 12, 4; cf.: spes amplificandae fortunae fractior, id. Lael. 16, 59: in compositione fractus, powerless, feeble, Quint. 12, 10, 12; cf.: quid est tam fractum, tam minutum, tam in ipsa concinnitate puerile? Cic. Brut. 83, 287; and: corruptum et omnibus vitiis fractum dicendi genus, Quint. 10, 1, 125: corrupta oratio maxime comprehensione obscura, compositione fracta consistit, id. 8, 3, 57: effeminata et fracta impudicis modis (musice), id. 1, 10, 31.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Ultimately from Proto-Indo-European *bʰreg- (“to break”) with the nasal infix *-n-. De Vaan reconstructs Proto-Italic *frangō and Proto-Indo-European *bʰrn̥ǵ-, but since descendants of this formation are not found in Celtic or Germanic, Schrijver argues it could be a Latin innovation and suggests the original vocalism can't be established.
- Englishfract
- Englishfracture
- Spanishfrangir
- Romanianfrânge
- Romanianfrângere
- Aromanianfrãngu
- Aromanianfrãndziri
- Portuguesefranger
- Portuguesefranzir
- Aragonesefrañer
- Easternfranderfrom Asturian frañer
- Easternfrancerfrom Asturian frañer
- Easternfrancirfrom Asturian frañer
- Old Spanishfrañer
- Old Spanishfrañir
- Italianaffrangerefrom Late Latin adfrangō
- Spanishafrechofrom Late Latin adfrangō
- Sicilianfragarifrom Vulgar Latin *fragāre
- Sicilianfrajarifrom Vulgar Latin *fragāre
- Sardinianfrangere
- Italianfrangere
- Neapolitanfragnere
- Sicilianfrànciri
- Venetanfranxer
- Venetanfranxar
- Occitanfrànherfrom Old Occitan franher
- Old Catalanfrànyer
- Friulianfranzi
- Friulianfrangi
- Ladinfranjer
- Ladinfranje
- Franco-Provençalfraindrefrom Franco-Provençal fraindre
- Franco-Provençalfraígnerfrom Franco-Provençal fraindre
- Middle Frenchfraindrefrom Old French fraindre
In English words that came into English from frangō
- fractionfractio
- fragmentfragmentum
- fracturefrāctūra
- fragilefragilis
- frailfragilis
- refractoryrefractārius
- infringeīnfringō
- fragilityfragilitās
- saxifragesaxifraga
- refractrefrāctum
- refractionrefrāctiō
- fretfrangō
- fractalfractus
- frangiblefrangibilis
- diffractdiffractus
- diffractiondiffrāctiō
- infractioninfractio
- frailtyfragilitās
- infrangiblefrangō
- anfractuousanfractuosus
- anfractuosityanfractuosus
- ossifrageossifraga
- infractīnfringō
- refringencerefringō