verbthird (-iō variant) conjugation
disiciō
disiciō (present infinitive disicere, perfect active disiēcī, supine disiectum)
Classical[dɪsˈjɪ.ki.oː]Ecclesiastical[disˈjiː.t͡ʃi.o]
Meaning
- to throw or drive asunder; scatter, disperse, break up, divide; dishevel; spread
- to disperse, scatter or rout the enemy
- to destroy, bring to naught; thwart, overthrow, frustrate
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | disiciō | disiciēbam | disiciam | disiēcī | disiēceram | disiēcerō |
| 2nd sg. | disicis | disiciēbās | disiciēs | disiēcistī | disiēcerās | disiēceris |
| 3rd sg. | disicit | disiciēbat | disiciet | disiēcit | disiēcerat | disiēcerit |
| 1st pl. | disicimus | disiciēbāmus | disiciēmus | disiēcimus | disiēcerāmus | disiēcerimus |
| 2nd pl. | disicitis | disiciēbātis | disiciētis | disiēcistis | disiēcerātis | disiēceritis |
| 3rd pl. | disiciunt | disiciēbant | disicient | disiēcērunt disiēcēre | disiēcerant | disiēcerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | disiciam | disicerem | disiēcerim | disiēcissem |
| 2nd sg. | disiciās | disicerēs | disiēcerīs | disiēcissēs |
| 3rd sg. | disiciat | disiceret | disiēcerit | disiēcisset |
| 1st pl. | disiciāmus | disicerēmus | disiēcerīmus | disiēcissēmus |
| 2nd pl. | disiciātis | disicerētis | disiēcerītis | disiēcissētis |
| 3rd pl. | disiciant | disicerent | disiēcerint | disiēcissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | disicior | disiciēbar | disiciar |
| 2nd sg. | disiceris disicere | disiciēbāris disiciēbāre | disiciēris disiciēre |
| 3rd sg. | disicitur | disiciēbātur | disiciētur |
| 1st pl. | disicimur | disiciēbāmur | disiciēmur |
| 2nd pl. | disiciminī | disiciēbāminī | disiciēminī |
| 3rd pl. | disiciuntur | disiciēbantur | disicientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | disiciar | disicerer |
| 2nd sg. | disiciāris disiciāre | disicerēris disicerēre |
| 3rd sg. | disiciātur | disicerētur |
| 1st pl. | disiciāmur | disicerēmur |
| 2nd pl. | disiciāminī | disicerēminī |
| 3rd pl. | disiciantur | disicerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | disice | disicere |
| pres. 2nd pl. | disicite | disiciminī |
| fut. 2nd sg. | disicitō | disicitor |
| fut. 3rd sg. | disicitō | disicitor |
| fut. 2nd pl. | disicitōte | — |
| fut. 3rd pl. | disiciuntō | disiciuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | disicere | disicī |
| perfect infinitive | disiēcisse | disiectum esse |
| future infinitive | disiectūrum esse | disiectum īrī |
| present participle | disiciēns | — |
| perfect participle | — | disiectus |
| future participle | disiectūrus disiectūra, disiectūrā, disiectūrae, disiectūram, disiectūrārum, disiectūrās, disiectūre, disiectūrī, disiectūrīs, disiectūrō, disiectūrōrum, disiectūrōs, disiectūrum | disiciendus disiciundus, disicienda, disiciendā, disiciendae, disiciendam, disiciendārum, disiciendās, disiciende, disiciendīs, disiciendōrum, disiciendōs |
gerunddisiciendī, disiciendō, disiciendumsupinedisiectum, disiectū
dīs-ĭcĭo (or dissĭcio, Lucr. 3, 639; less correctly, dis-jĭcio), jēci, jectum, 3, v. a. jacio,
I. to throw asunder; to drive asunder; to scatter, disperse (freq. in poets and historians, esp. since the Aug. per.; not in Cic., Plaut., or Ter.).
I. In gen.:
partibus disjectis disque supatis, Lucr. 1, 651; cf. id. 1, 1020: materies, id. 2, 939: vis animaï (with dispertita and discissa), id. 3, 639: equi, id. 5, 400: in vasta urbe lateque omnibus disjectis moenibus, i. e. distributed, stretching out in various directions, Liv. 24, 2; cf. id. 24, 33 fin.: disjecta nube, Plin. 2, 49, 50, § 134: nubes, Ov. M. 10, 179: nubila, id. ib. 1, 328: membra, id. ib. 3, 724; cf.: corpora ponto (with age diversos), Verg. A. 1, 70: rates, id. ib. 1, 43; cf.: naves passim, Liv. 30, 24: naves in aperta Oceani, Tac. A. 2, 23 et saep.: frontem mediam mentumque securi, Verg. A. 12, 308; cf.: scyphus in duas partes disjectus, Varr. ap. Gell. 3, 14, 3: crinem disjecta Venus, with dishevelled hair, Sil. 5, 203; of money, to squander, Val. Max. 3, 5, 2.—II. In partic.
A. Milit. t. t., to disperse, scatter, rout the enemy:
ea (phalange) disjecta, Caes. B. G. 1, 25, 2; Liv. 44, 41; Pompeius ap. Cic. Att. 8, 12 B.: Sall. C. 61, 3; id. J. 50, 6; Nep. Milt. 2 al.: hostium disjecta frangere, the scattered enemy, Amm. 29, 4.—B. Pregn., to dash to pieces, lay in ruins, destroy; to frustrate, thwart, bring to naught.
1. Lit.:
arcem a fundamentis, Nep. Timol. 3, 3: moenia urbium, id. ib. § 2; Ov. M. 12, 109: statuas, Suet. Caes. 75: sepulchra, id. ib. 81 al.: globum consensionis, to dissolve, Nep. Att. 8, 4: pecuniam, i. e. to squander, Val. Max. 3, 5, 2; cf. absol.: dide, disice, per me licet, Caecil. ap. Cic. Cael. 16, 37.—2. Trop. (i. q. discutere, II. B. 2.):
dissice compositam pacem, Verg. A. 7, 339; so, pacem, Sil. 2, 295: rem, Liv. 2, 35: consilia ducis, id. 25, 14: cogitationem regiam, Vell. 1, 10: exspectationem novarum tabularum, Suet. Caes. 42.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dīsiciō or dissiciō (disiicio), iēcī, iectus, ere
dis + iacio, to throw asunder, drive asunder, scatter, disperse, break up, tear to pieces : late disiectis moenibus, L.: disiecta spatio urbs, L.: nubīs, O.: ostendens disiectis volnera membris, i. e. the wounded body with limbs torn off , O.: disice corpora ponto, V.: ratīs, V.: passim navīs, L.: disiecti membra poëtae, H.— To rout, disperse, scatter : eā (phalange) disiectā, Cs.: quos medios cohors disiecerat, S.: barbarorum copiis disiectis, N.: pulsos in fugam, Ta.— To dash to pieces, ruin, destroy : arcem a fundamentis, N.: moenia urbium disiecta, dilapidated , N.: dide, dissice, Caecil. ap. C.—Fig., to thwart, overthrow, frustrate, bring to naught : pacem, V.: consilia ducis, L.
Origins
From dis- + iaciō (“throw, hurl”). The double-s spelling and pronunciation probably represents palatalisation + doubling or progressive assimilation of the consonant cluster.