aequus
Meaning
- adjectiveequal
tempora nocturnīs aequa diurna ferēs
you will receive daytimes with equal nights (The March equinox, also known as the vernal or spring equinox.)8 CE, Ovidius, Fasti 3.878 - adjectivelevel, even, flat, horizontal
- adjectivecalm
- adjectivefigurativelyfair, impartial, equitable, just, favorable
Latīnē defined in Latin in our graded readers
pār et iūstus; aequō animō patimur.pār, neutrī maiorChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Æquus · Planus · Campus
1. Æquum (from εἴκελος) denotes that which is flat, a horizontal flatness, in opposition to that which rises or sinks, to superior, inferior, and acclivis. Cic. Fam. iii. 8. Orat. iii. 6. Tac. Agr. 35. Hist. iv. 23; planum (from πλάξ) denotes ‘evenness,’ in opp. to unevenness, to montosus, saxosus. Cic. Part. 10. Quintil. v. 10, 37. 21. Hence, figuratively, æquum denotes ‘justice,’ as injustice may be considered as beginning when one part is raised above another; in the same way planum denotes clearness and distinctness, where nothing rises to interrupt the view. 2. Æquor and planities denote a flat surface with regard to its form; campus, with regard to its position, as low-lands in opp. to high-lands. (iv. 71.)
Æquus · Par · Æqualis · Parilis · Compar · Impar · Dispar
1. Æquum (from εἴκελος) is that of which its own component parts are alike, in opp. to varius, Cic. Verr. v. 49; par (from πείρω) is that which is like to some other person or thing, and stands in the same rank (on the same level) with it or him, in opp. to superior and inferior. Cic. Brut. 59, 215. Orat. ii. 52, 209. 39, 166. In æquo marte the battle between two parties is considered as a whole; in pari marte the fortune of one party is set against that of the other, and declared to be equal to it. 2. Par denotes similarity with respect to greatness, power, and value, or equality and proportion with regard to number, like ἴσος; æqualis refers to interior qualities, like ὅμοιος. The par is considered as in a state of activity, or, at least, as determined and prepared to measure himself with his match in contest; the æqualis, in a state of rest, and claiming merely comparison and equality as to rank. The paria are placed in opposition to each other, as rivals in the contest for pre-eminence; the æqualia are considered in a friendly relation to each other, in consequence of their common qualities and sympathies. Hence pariter means, in the same degree, ἴσα; æqualiter, in the same manner, ὁμοίως, ὁμῶς. Vell. Pat. ii. 124. 3. Par denotes quite like, parilis, nearly like, as a middle step between par and similis. 4. Par expresses equal to another, and hence may relate to only one side; compar, mutually equal, like finitimi and confines, ἐγγύς and σύνεγγυς. 5. Impar denotes inequality as to quantity, either arithmetical inequality with regard to number [= odd], or a relative inferiority as to strength; dispar refers to quality, without distinguishing on which side of the comparison the advantage lies. (iv. 77.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | aequus | aequa | aequum |
| genitive | aequī | aequae | aequī |
| dative | aequō | aequae | aequō |
| accusative | aequum | aequam | aequum |
| ablative | aequō | aequā | aequō |
| vocative | aeque | aequa | aequum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | aequī | aequae | aequa |
| genitive | aequōrum | aequārum | aequōrum |
| dative | aequīs | aequīs | aequīs |
| accusative | aequōs | aequās | aequa |
| ablative | aequīs | aequīs | aequīs |
| vocative | aequī | aequae | aequa |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- aequi iniqui
- friend and foe.
- aequo iure vivere cum aliquo
- to live with some one on an equal footing.
- populum facilem, aequum habere
- to have an appreciative audience.
- aequum iudicem se alicui praebere
- to judge some one equitably.
- ex aequo et bono (Caecin. 23. 65)
- justly and equitably.
- idoneo, aequo, suo (opp. iniquo) loco
- in a favourable position.
- aequo (aequissimo) animo ferre aliquid
- to endure a thing with (the greatest) sang-froid.
- aequa iuris descriptio (Off. 2. 4. 15)
- a sound judicial system.
syn.: planus, aequalis, aequabilis, par, similis, justus): locus ad libellam aequus, level, Varr. R. R. 1, 6 fin.: aequus et planus locus, Cic. Caec. 17 fin.: in aequum locum se demittere, Caes. B. G. 7, 28: legio, quae paulo aequiore loco constiterat, id. ib. 7, 51: in aequum locum deducere, Sall. J. 42 (cf. in Gr. εἰς τὸ ἴσοϝ καταβαίνειν, Xen. Anab. 4, 6, 18).—Trop.: sive loquitur ex inferiore loco sive aequo sive ex superiore, i. e. before the judges, sitting on raised seats, or in the Senate, or in the assembly of the people from the rostra, Cic. de Or. 3, 6, 23: meos multos et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos cum tuā summā laude, from the tribune, and on private matters, id. Fam. 3, 8.—In the histt., sometimes subst.: aequum, i, n., with a gen., level ground, a plain: facilem in aequo campi victoriam fore, Liv. 5, 38: ut primum agmen aequo, ceteri per acclive jugum insurgerent, Tac. Agr. 35: in aequum digredi, id. ib. 18: in aequo obstare, id. ib. 36; id. H. 4, 23.—Also, an eminence, if it rises without inequalities: dum Romanae cohortes in aequum eniterentur, up the slope, Tac. A. 2, 80.—As a level place is more favorable for military operations than an uneven one, aequus has the signif., locum se aequum ad dimicandum dedisse, Caes. B. C. 3, 73: etsi non aequum locum videbat suis, Nep. Milt. 5, 4: non hic silvas nec paludes, sed aequis locis aequos deos, Tac. A. 1, 68. —et tempore et loco aequo, Liv. 26, 3: tempore aequo, Suet. Caes. 35.—consequeris, ut eos ipsos, quos contra statuas, aequos placatosque dimittas, Cic. Or. 10, 34: nobilitate inimica, non aequo senatu, id. Q. Fr. 2, 3 med.: meis aequissimis utuntur auribus, id. Fam. 7, 33: oculis aspicere aequis, Verg. A. 4, 372: O dominum aequum et bonum, Suet. Aug. 53: boni et aequi et faciles domini, id. Tib. 29.—quis hoc statuit, quod aequum sit in Quintium, id iniquum esse in Maevium, Cic. Quint. 14.— ego ut me tibi amicissimum esse et aequi et iniqui intellegant, curabo, both friends and enemies, Cic. Fam. 3, 6 fin.: aequis iniquisque persuasum erat, Liv. 5, 45.aequo censu censeri, Plaut. Trin. 2, 4, 92: partīs, Lucr. 3, 125; so Aur. Vict. Orig. 19, 1; and Vulg. 1 Reg. 30, 24: aequa erit mensura sagorum, ib. Exod. 26, 8: pondera, ib. Lev. 19, 36: portio, ib. 2 Mach. 8, 30: aequa dementia, Lucr. 1, 705 al.: aequā manu discedere, to come off with equal advantage, Sall. C. 39; so, aequo Marte pugnare, with equal success, Liv. 2, 6; Curt. 4, 15, 29; Flor. 4, 2, 48 al.: urbs erat in summo nubibus aequa jugo, Ov. P. 4, 7, 24: aequum vulnus utrique tulit, id. M. 9, 719 (cf. id. ib. 7, 803: aequales urebant pectora flammae): sequiturque patrem non passibus aequis, Verg. A. 2, 724: pars aequa mundi, Plin. 2, 19, 17, § 81: utinam esset mihi pars aequa amoris tecum, i. e. aeque vicissim amaremus, Ter. Eun. 1, 2, 12: non tertiam portionem, verum aequam, Plin. 3, 1, 1, § 5 al.—Hence the adverbial phrases, dixit et ex aequo donis formaque probata, etc., Ov. H. 16, 87; 20, 123; id. Am. 1, 10, 33; id. A. A. 2, 682; id. M. 3, 145; 4, 62; Liv. 36, 37: adversarum rerum ex aequo socii sunt (Fosi Cheruscis), cum in secundis minores fuissent, Tac. G. 36 fin.—qui cogit mori nolentem, in aequo est, quique properantem impedit, Sen. Phoen. 98: ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus, id. Ben. 2, 29: in aequo ponere aliquem alicui, to make equal, to put on an equality, to compare: in aequo eum (Philopoemenem) summis imperatoribus posuerunt, Liv. 39, 50 fin.—praetor aequus et sapiens, Cic. Verr. 2, 4, 65; 2, 5, 59: aequissimus aestimator et judex, id. Fin. 3, 2: praebere se aequum alicui, id. Fam. 2, 1: absentium aequi, praesentibus mobiles, benevolent toward, Tac. A. 6, 36.—aequa et honesta postulatio, Cic. Rosc. Am. 2: quod justum est et aequum, servis praestate, just and fair, Vulg. Col. 4, 1: postulo primum id, quod aequissimum est, ut, etc., Cic. Clu. 2: aequa lex et omnibus utilis, id. Balb. 27: aequissimis legibus monere, Aur. Vict. Caes. 9, 5: aequae conditiones, Vell. 2, 25; see Fischer, Gr. II. 611.—Hence, utilitas justi prope mater et aequi, Hor. S. 1, 3, 98: aequi studium, Aur. Vict. Caes. 24, 6.—Often with comparatives, more than is right, proper, reasonable: lamentari amplius aequo, Lucr. 3, 966: injurias gravius aequo habere, to feel too deeply, Sall. C. 50: potus largius aequo, Hor. Ep. 2, 2, 215.—Hence, aequum est, it is reasonable, proper, right, etc.; constr. with acc. and inf., in good prose also with dat. pers. and ut, Rudd. II. p. 235, n. 21: nos quiescere aequom est, Enn. ap. Diom. p. 382 P. (Trag. v. 199 Vahl.): quae liberum scire aequom est adulescentem, Ter. Eun. 3, 2, 25: significant Imbecillorum esse aecum misererier omnīs, Lucr. 5, 1023: non est aequum nos derelinquere verbum Dei, Vulg. Act. 6, 2: aequius est mori quam auctoritatem imperii foedare, Aur. Vict. Epit. 12, 7: ut peritis? Ut piscatorem aequomst (sc. perire), fame sitique speque, Plaut. Rud. 2, 2, 7; so, sicut aequum est homini de potestate deorum timide et pauca dicamus, Cic. Imp. Pomp. 16, 47.—In Plaut., with abl.: plus vidissem quam med atque illo aequom foret, would be becoming in me and him, Plaut. Bacch. 3, 3, 84; id. Rud. prol. 47.—neque quidquam queo aequi bonique ab eo impetrare, what is right and just, Plaut. Curc. 1, 1, 65: cum de jure civili, cum de aequo et bono disputaretur, Cic. Brut. 38: ex aequo et bono, non ex callido versutoque jure rem judicari oportere, id. Caecin. 23: fit reus magis ex aequo bonoque quam ex jure gentium, in accordance with justice and equity, Sall. J. 35.— Also without et: illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum tradiderunt, Cic. Top. 17.—So also, aequius melius, according to greater equily, Cic. Off. 3, 15; id. Top. 17.—esp. freq. with animus or mens: animus aequos optumum est aerumnae condimentum, Plaut. Rud. 2, 3, 71: concedo et quod animus aequus est et quia necesse est, Cic. Rosc. Am. 50: quodadest memento Componere aequus, Hor. C. 3, 29, 32: tentantem majora, fere praesentibus aequum, id. Ep. 1, 17, 24; and so, aequam memento rebus in arduis Servare mentem, etc., id. C. 2, 3, 1.—Esp. freq. in the adv. abl.: aequo (aequiore, aequissimo) animo, with even mind, with equanimity, patiently, calmly, quietly, with forbearance: ego, nisi Bibulus adniteretur de triumpho, aequo animo essem, nunc vero αἰσχρὸν σιωπᾶν, Cic. Att. 6, 8: carere aequo animo aliquā re, id. Brut. 6: ferre aliquid, Nep. Dion. 6, 7; Aur. Vict. Orig. 6, 3: accipere, Sall. C. 3, 2: tolerare, id. J. 31: quo aequiore animo Germanicus celerem successionem operiretur, Suet. Tib. 25: testem se in judiciis interrogari aequissimo animo patiebatur, id. Aug. 56.—In eccl. Lat. = bono animo: aequo animo esto, be of good cheer, Vulg. 3 Reg. 21, 7: aequo animo (aliquis) est? Psallat, ib. Jacob. 5, 13.—Hence: aequi bonique facere aliquid, to regard as fair and reasonable (prop., a gen. of value, Roby, § 1191), to put up with, be content with, submit to, acquiesce in, etc.: istuc aequi bonique facio, Ter. Heaut. 4, 5, 40: tranquillissimus animus meus totum istuc aequi boni facit, Cic. Att. 7, 7; Liv. 34, 22 fin.: aequi istuc faciam, it will be all the same to me, Plaut. Mil. 3, 1, 189.—So also: aequi bonique dicere, to propose any thing reasonable, Ter. Phorm. 4, 3, 32.—Hence, aequē, adv., in like manner, equally, just as = ex aequo, pariter, Gr. ἴσως, όμοιως (indicating the entire equality of two objects compared, while similiter denotes only likeness): eā (benevolentiā) non pariter omnes egemus ... honore et gloriā fortasse non aeque omnes egent, Cic. Off. 2, 8, 30: non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare, id. Fam. 9, 13, 2: universa aeque eveniunt justo et impio, Vulg. Eccl. 9, 2. animum advorte, ut aeque mecum haec scias, Plaut. As. 2, 2, 66, id. Poen. prol. 47: novi aeque omnia tecum, Ter Phorm. 5, 9, 43. But in Plaut. As. 4, 1, 26, tecum una postea aeque pocla potitet, una belongs with tecum to potitet, and aeque is put absol. (sc. ut tu).—nullus est hoc meticulosus aeque, as this person, Plaut. Am. 1, 1, 137: qui me in terrā aeque fortunatus erit, id. Curc. 1, 2, 51.—Thuc. 3, 14). nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus, equally as ourselves, Cic. Fin. 1, 20, 67. versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, id. de Or. 3, 50, 192; id. Rosc. Com. 1, 2; so id. Mur. 13, 28; id. Clu. 69, 195, id. Tusc. 2, 26, 62 al.: quod Aeque neglectum pueris senibusque nocebit, Hor. Ep. 1, 1, 26.—nisi haberes, qui illis aeque ac tu ipse gauderet, Cic. Lael. 6, 22: sed me colit et observat aeque atque patronum suum, id. Fam. 13, 69; 2, 2; so id. Brut. 71, 248; id. Rosc. Am. 40, 116; Cels. 6, 15; Tac. H. 4, 5; Suet. Caes. 12 al.: aeque ac si. with the subj., just as if. altogether as if: Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent, Cic. Fam. 13, 43, 3; Auct Her 2, 13, 19: quo factum est, ut jumenta aeque nitida ex castellis educeret ac si in campestribus ea locis habuisset, Nep Eum. 5. 6; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 al.—(ε) Aeque— quam (only in Plaut. and prose writers from the Aug. per.; neither in Cic. nor in Cæs.), as ... as, in the same manner as, as well ... as, like, Plaut. Mil. 2, 5, 55; nullum esse agrum aeque feracem quam hic est, id. Epid. 2, 3, 1: nihil aeque eos terruit quam robur et color imperatoris, Liv. 28, 26, 14; 5, 6, 11; so 5, 3, 4; 31, 1, 3; in navibus posita aeque quam in aedificiis, Plin. 2, 81, 83, § 196; so 2, 70, 72, § 180; Tac. A. 14, 38; id. H. 2, 10; 4, 52; Suet. Aug. 64, 89; id. Galb. 4 al.—(ζ) Aeque—ut, a rare combination, and unworthy of imitation (in authors of the class. per. its reception rests, for the most part, upon false readings for aeque et or aeque ac), as much as, like, cui nihil aeque in causis agendis ut brevitas placet, Plin. Ep. 1, 20, 1 Keil. accinctus aeque ut discinctus, Vulg. 3 Reg. 20, 11. Possidebitis eam (terram) singuli aeque ut frater suus, ib. Ezech. 47, 14: idemque proficeret aeque ut rosaceum, Plin. 23, 4, 45, § 89, where Jan reads proficeret quod rosaceum.—In Plaut. once aeque—quasi for the class. aeque ac. quem videam aeque esse maestum quasi dies si dicta sit, Plaut. As. 5, 1, 11 Fleck.—(η) Sometimes aeque—aeque, as well as, as much as. aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25: aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam subjectis exitiosam, Tac. Agr. 15.—satin habes, si feminarum nullast quam aeque diligam? Plaut. Am. 1, 3, 11: Aetna mons non aeque altus, id. Mil. 4, 2, 73; 4, 7, 10; id. Most. 1, 3, 85, etc.; Ter. Phorm. 3, 3, 32; Cic. Fam. 4, 6, 1; so id. ib. 5, 21; id. Fin. 4, 33, 62: aeque sons, Liv. 29, 19, 2; so 29, 19, 4 al.: aeque non est dubium, it is as little doubtful, Plin. 2, 15, 13, § 68.—non omnia eadem aeque omnibus suavia esse scito, Plaut. As. 3, 3, 51; Ter. Hec. 2, 1, 2; so Cic. Off. 2, 8, 31; id. Fin. 4, 27, 75 al.: etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant (litterae), id. Fam. 13, 18; so id. Quint. 28, 86; Verg. G. 3, 118; Ov. Tr. 3, 8, 33; id. Fast. 1, 226: aeque ambo pares, Plaut. Men. 5, 9, 60: duae trabes aeque longae, Caes. B. C. 2, 10; Suet. Aug. 101. —Tragici et comici Numquam aeque sunt meditati, Plaut. Pers. 4, 2, 4. imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant, Sall. C. 11.—mihi id aeque factum arbitror, Plaut. Mil. 5, 22 dub. (Ritschl: jureque id factum arbitror).— Comp.: ferro quam fame aequius perituros, more willingly, Sall. H. Fragm.—Sup.: aequissime jus dicere, Aur. Vict. Epit. 11, 2: judicas ut qui aequissime, Sid. 15, Ep. 11.!*? An old adverb. form, aequĭter, also occurs: praeda per participes aequiter partita est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31; so Pac. ib., Att. ib., and Plaut. acc. to Prisc. 1010 P.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Italic*aikʷos?
- Old Latinaiquos
- Latinaequus
From earlier aiquos (SCdB), for Proto-Italic *aikʷos or *aikwos, of unknown origin. Cf. however the Italic tribe Aequī, Aequīcolī (+ colere), and the placenames Aequum Tūticum (Samnium Hirpinum), Aequum Faliscum and Aequī Faliscī (Etruria), Superaequum (Samnium Paelignum), in some of which the noun aequum (“plain”), in others perhaps the adjective "razed" can be seen. Not related to Sanskrit ऐक्य (aikya, “concord, identity, sameness”).
- Englishequ-
- Italianequo
- Portugueseéquo
In English words that came into English from aequus
- equalaequālis
- equinoxēquinoxium
- equivalentaequivalentem
- equityaequitās
- equalityaequalitas
- equilibriumaequilībrium
- equationaequātiō
- equivalenceaequivalentia
- equivocalaequivocus
- adequateadaequātus
- equanimityaequanimitās
- equinoctialaequinoctiālis
- equanimousaequus
- iniquityinīquitās
- equipollentaequipollēns
- equidistantaequidistantem
- equivocateaequivocātus
- equivocationaequivocātiō
- coequalcoaequālis
- equableaequābilis
- equateaequātus
- equivoqueaequivocus
- equiformaequiformis
- equivalencyaequivalentia