verbthird conjugation, irregular short imperative
trādūcō
trādūcō (present infinitive trādūcere, perfect active trādūxī, supine trāductum)
Classical[traːˈduː.koː]Ecclesiastical[traˈduː.ko]
Meaning
- to lead, bring, transport or conduct across or over something
- to parade, lead along; make a show of, expose to public ridicule; dishonor, disgrace, degrade
- figurativelyto transfer, convert, remove
- figurativelyto exhibit, display, proclaim, spread abroad, make public
- figurativelyto translate (transfer a word from one language to another)
- to derive (one word from another)
- figurativelyto spend, pass, lead
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation conjugation 3 irregular
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | trādūcō | trādūcēbam | trādūcam | trādūxī | trādūxeram | trādūxerō |
| 2nd sg. | trādūcis | trādūcēbās | trādūcēs | trādūxistī | trādūxerās | trādūxeris |
| 3rd sg. | trādūcit | trādūcēbat | trādūcet | trādūxit | trādūxerat | trādūxerit |
| 1st pl. | trādūcimus | trādūcēbāmus | trādūcēmus | trādūximus | trādūxerāmus | trādūxerimus |
| 2nd pl. | trādūcitis | trādūcēbātis | trādūcētis | trādūxistis | trādūxerātis | trādūxeritis |
| 3rd pl. | trādūcunt | trādūcēbant | trādūcent | trādūxērunt trādūxēre | trādūxerant | trādūxerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | trādūcam | trādūcerem | trādūxerim | trādūxissem |
| 2nd sg. | trādūcās | trādūcerēs | trādūxerīs | trādūxissēs |
| 3rd sg. | trādūcat | trādūceret | trādūxerit | trādūxisset |
| 1st pl. | trādūcāmus | trādūcerēmus | trādūxerīmus | trādūxissēmus |
| 2nd pl. | trādūcātis | trādūcerētis | trādūxerītis | trādūxissētis |
| 3rd pl. | trādūcant | trādūcerent | trādūxerint | trādūxissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | trādūcor | trādūcēbar | trādūcar |
| 2nd sg. | trādūceris trādūcere | trādūcēbāris trādūcēbāre | trādūcēris trādūcēre |
| 3rd sg. | trādūcitur | trādūcēbātur | trādūcētur |
| 1st pl. | trādūcimur | trādūcēbāmur | trādūcēmur |
| 2nd pl. | trādūciminī | trādūcēbāminī | trādūcēminī |
| 3rd pl. | trādūcuntur | trādūcēbantur | trādūcentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | trādūcar | trādūcerer |
| 2nd sg. | trādūcāris trādūcāre | trādūcerēris trādūcerēre |
| 3rd sg. | trādūcātur | trādūcerētur |
| 1st pl. | trādūcāmur | trādūcerēmur |
| 2nd pl. | trādūcāminī | trādūcerēminī |
| 3rd pl. | trādūcantur | trādūcerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | trādūc trādūce | trādūcere |
| pres. 2nd pl. | trādūcite | trādūciminī |
| fut. 2nd sg. | trādūcitō | trādūcitor |
| fut. 3rd sg. | trādūcitō | trādūcitor |
| fut. 2nd pl. | trādūcitōte | — |
| fut. 3rd pl. | trādūcuntō | trādūcuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | trādūcere | trādūcī |
| perfect infinitive | trādūxisse | trāductum esse |
| future infinitive | trāductūrum esse | trāductum īrī |
| present participle | trādūcēns | — |
| perfect participle | — | trāductus trāducta, trāductā, trāductae, trāductam, trāductārum, trāductās, trāducte, trāductī, trāductīs, trāductō, trāductōrum, trāductōs |
| future participle | trāductūrus trāductūra, trāductūrā, trāductūrae, trāductūram, trāductūrārum, trāductūrās, trāductūre, trāductūrī, trāductūrīs, trāductūrō, trāductūrōrum, trāductūrōs, trāductūrum | trādūcendus trādūcundus, trādūcenda, trādūcendā, trādūcendae, trādūcendam, trādūcendārum, trādūcendās, trādūcende, trādūcendīs, trādūcendōrum, trādūcendōs |
gerundtrādūcendī, trādūcendō, trādūcendumsupinetrāductum, trāductū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- traduci ad plebem (Att. 1. 18. 4)
- to get oneself admitted as a plebeian.
- vitam, aetatem (omnem aetatem, omne aetatis tempus) agere (honeste, ruri, in litteris), degere, traducere
- to live (all) one's life (honourably, in the country, as a man of learning).
trādūco (TRANSDVCO, Inscr. Orell. 750; Cic. Sest. 42, 91; Sall. J. 11, 4; Liv. 10, 37, 1; and so always in Cæs.; v. Neue, Formenl. 1, 734), xi, ctum, 3 (
I. imv. traduce, Ter. Heaut. 4, 4, 22; id. Ad. 5, 7, 12; perf. sync. traduxti, Plaut. Cas. 3, 3, 16; inf. parag. transducier, id. Most. 1, 1, 16; Ter. Ad. 2, 1, 46), v. a. trans-duco, to lead, bring, or conduct across; to lead, bring, or carry over any thing (syn. traicio).
I. Lit.
A. In gen.:
jamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam? Plaut. Cas. 3, 3, 16: ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam! id. ib. 3, 4, 7: traduce et matrem et familiam omnem ad nos, Ter. Ad. 5, 7, 12: exercitum ex Galliā in Ligures, Liv. 40, 25, 9: suas copias per angustias et fines Sequanorum, Caes. B. G. 1, 11; 1, 19: copias praeter castra, id. ib. 1, 48: cohortes ad se in castra, id. B. C. 1, 21: impedimenta ad se, id. ib. 1, 42: regem Antiochum in Europam, Liv. 36, 3, 12: aquaeductum per domum suam, Dig. 6, 2, 11: tua pompa Eo traducenda est, to be carried over to him, Ter. Heaut. 4, 4, 18 Ruhnk.: victimas in triumpho, parade, Liv. 45, 39, 12: carpentum, quo in pompā traduceretur, was borne along, Suet. Calig. 15.—With trans (rare, and only when the place to which is also expressed): hominum multitudinem trans Rhenum in Galliam transducere, Caes. B. G. 1, 35 Kraner ad loc.—With abl. (very rare): legiones Peninis Cottianisque Alpibus traducere, Tac. H. 4, 68.—With double acc.: traductus exercitus silvam Ciminiam, Liv. 9, 39, 1; cf. in the foll. B.—B. In partic.
1. To lead or convey across, to transport over a stream or bridge:
flumen subito accrevit, ut eā re traduci non potuerunt, Cic. Inv. 2, 31, 97: pontem in Arari faciundum curat. atque ita exercitum transducit, Caes. B. G. 1, 13. — Freq. with a double acc.: cum Isaram flumen exercitum traduxissem, Planc. ap. Cic. Fam. 10. 21, 2: ubi Caesar certior factus est, tres jam copiarum partes Helvetios id flumen transduxisse, Caes. B. G. 1, 12: flumen Axonam exercitum transducere, id. ib. 2, 5: quos Caesar transduxerat Rhenum, Hirt. B. G. 8, 13; 7, 11: copias flumen, Liv. 21, 23, 3; 22, 45, 5: Volturnum flumen exercitum, id. 23, 36, 9; 26, 8, 9: novum exercitum traducite Iberum, id. 26, 41, 23.—Hence, pass.: raptim traducto exercitu Iberum, Liv. 24, 41, 1; 9, 39, 1: legio flumen transducta, Sall. H. 2, 57 Dietsch: ne major multitudo Germanorum Rhenum transducatur, Caes. B. G. 1, 31; id. B. C. 3, 76. — With abl. (very rare): nisi flumine Ligeri copias traduxisset, Hirt. B. G. 8, 27: Belgas Rhenum antiquitus esse transductos, Caes. B. G. 2, 4. — 2. Publicists' t. t.: traducere equum, to lead his horse along, said of a knight who passed muster at the inspection by the censor (cf. transveho):
qui (P. Africanus) cum esset censor et in equitum censu C. Licinius Sacerdos prodisset ... cum contra nemo diceret, jussit equum traducere, Cic. Clu. 48, 134; cf. Val. Max. 4, 1, 10.—3. To lead along, parade in public by way of disgrace:
delatores flagellis caesi ac traducti per amphitheatri harenam, Suet. Tit. 8 fin.; cf. infra, II. B. 2.II. Trop.
A. In gen., to lead, bring, or carry over, to transfer, remove:
aut alio possis animi traducere motus, Lucr. 4, 1068: animos judicum a severitate paulisper ad hilaritatem risumque traducere, Cic. Brut. 93, 322: animum hominis ab omni aliā cogitatione ad tuam dignitatem tuendam, id. Fam. 1, 2, 3: animos a contrariā defensione abducere et ad nostram conor traducere, id. de Or. 2, 72, 293: ad amicitiam consuetudinemque, id. Prov. Cons. 9, 22: post partum cura in vitulos traducitur omnis, Verg. G. 3, 157: tum omnem orationem traduxi et converti in increpandam Caepionis fugam, Cic. de Or. 2, 48, 199: hanc rationem naturae difficile est traducere ad id genus divinationis, to apply, id. Div. 1, 57, 130: nomen eorum ad errorem fabulae, id. Tusc. 5, 3, 8 et saep.: centuriones ex inferioribus ordinibus in superiores ordines erant transducti, transferred, Caes. B. G. 6, 40: is ad plebem P. Clodium traducit, Cic. Att. 1, 18, 4; cf.: P. Clodium a patribus ad plebem, Suet. Caes. 20: academicen σύνταξιν, Cic. Att. 13, 16: gens in patricias transducta, Suet. Aug. 2: augur destinatus ad pontificatum traductus est, id. Calig. 12: medicus aegrum in meliorem consuetudinem, etc., Varr. L. L. 9, § 11 Müll.: ut (oratio) eos qui audient ad majorem admirationem possit traducere, Cic. Or. 57, 192: mali punientur et traducentur in melius, Sen. Ira, 2, 13, 4. —Poet., with dat.: me mea paupertas vitae traducat inerti, Tib. 1, 1, 5 (where Müll. reads vita).—B. In partic.
1. To bring over, draw over one to some side or opinion:
hominem traducere ad optimates paro, Cic. Att. 14, 21, 4: si istud obtinueris, traducas me ad te totum licebit, id. Fin. 4. 1, 2: transductis ad se jam pluribus, Suet. Caes. 14: traduxit me ad suam sententiam, Cic. Clu. 52, 144.—2. To lead along, exhibit as a spectacle, i. e. to make a show of, to expose to public ridicule, to dishonor, disgrace, degrade (not ante-Aug.):
an non sensistis ... vestras conjuges, vestros liberos traductos per ora hominum? Liv. 2, 38, 3; Just. 36. 1, 5; cf. Petr. 87: rideris multoque magis traduceris, etc., Mart. 6, 77, 5: libidinem, Sen. Ep. 100, 10; id. Ben. 2, 17, 5; 4, 32, 3; Mart. 3, 74, 5; Juv. 8, 17: quae tua traducit manifesto carmina furto, convicts of, proves guilty of, Mart. 1, 53, 3.—3. In a good sense, to set forth publicly, make public, exhibit, display, proclaim, spread abroad:
poëmata, Petr. 41: tot annorum secreta, id. 17: se, to show one's self in public: lorica, in quā se traducebat Ulixem ancipitem, Juv. 11, 31. — 4. Of time, to lead, spend, pass (class.;
syn.: ago, transigo): otiosam aetatem et quietam sine ullo labore et contentione traducere, Cic. Sen. 23, 82; cf.: hoc quod datum est vitae tranquille placideque traducere, id. Tusc. 3, 11, 25: quantumcumque superest temporis, Aug. ap. Gell. 15, 7, 3: adulescentiam eleganter, Cic. Planc. 12, 31: hoc tempus quā ratione, id. Fam. 4, 6, 3: quibus artibus latebrisque, vitam per novem annos, Tac H. 4, 67: leniter aevum, Hor. Ep. 1, 18, 97: tempora Cynicā cenā, Petr. poët. 14: consul traducere noctem exsomnis. Sil. 9, 4 et saep.—Hence, transf., of the administration of an office: munus summā modestiā et summā abstinentiă, Cic. Att. 5, 9, 1. — 5. In later gram. lang.
a. To transfer a word from one subject or from one language to another (for the class. verto, converto, reddo, transfero, etc.): videtur Graecos secutus, qui ἐφόδιον a sumptu viae ad aliarum quoque rerum apparatus traducunt, Gell. 17, 2, 1:
vocabulum Graecum in linguam Romanam, id. 1, 18, 1.—b. To derive:
jactare multo fusius largiusque est quam jacere, unde id verbum traductum est, Gell. 2, 6, 5; cf. id. 17, 2, 14.Origins
Proto-Indo-European *terh₂-der. Proto-Indo-European *térh₂t Proto-Indo-European *-ónts Proto-Indo-European *tr̥h₂ónts Proto-Indo-European *tr̥h₂n̥ts Proto-Italic *trāns Proto-Italic *trāns- Latin trāns- Proto-Indo-European *dewk- Proto-Indo-European *déwkti Proto-Italic *doukō Latin dūcō Latin trādūcō From trāns- (“across, beyond”) + dūcō (“lead”).
Descendants
- Catalantraduir
- Englishtraduce
- Englishtransduce
- Frenchtraduire
- Italiantradurre
- Portuguesetraduzir
- Romaniantraduce
- Spanishtraducir
- Corsicantraduce
- Emiliantradûṡer
In English words that came into English from trādūcō
- traducetrādūcō
- transducertrānsdūcō
- transductiontransductionem
- traducertrādūcō
- transducetrānsdūcō
- traducttraductus
- traduciantraducianus
- traductortrāductiō
- traducenttraducens