stō1
Meaning
- impersonalto stand
“Troiaque, nunc stārēs, Priamīque arx alta, manērēs.” “And Troy, you would be standing now, and high citadel of Priam, you would remain!” – Aeneas
29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.56 - impersonalto stay, remain
- impersonalto cost, to be set at, stand at (e.g., a price)
‘stat mihi nōn parvō virtūs mea: volnera testor
“My bravery costs me no small [price]: I call to witness my scars and weapons, which I have often splattered with my own blood.” (Mezentius replies to a request to fight for Turnus.)8 CE, Ovidius, Fasti 4.885–886 - Medieval Latinimpersonalto be
- Medieval Latinimpersonalto be
- Medieval Latinimpersonalto live
Latīnē defined in Latin in our graded readers
pedibus rēctus sum, nōn sedeō nec iaceō.rēctus maneō, permaneōConjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | stō | stābam | stābō | stetī | steteram | steterō |
| 2nd sg. | stās | stābās | stābis | stetistī | steterās | steteris |
| 3rd sg. | stat | stābat | stābit | stetit | steterat | steterit stiterit |
| 1st pl. | stāmus | stābāmus | stābimus | stetimus | steterāmus | steterimus |
| 2nd pl. | stātis | stābātis | stābitis | stetistis | steterātis | steteritis |
| 3rd pl. | stant | stābant | stābunt | stetērunt stetēre | steterant | steterint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | stem | stārem | steterim | stetissem |
| 2nd sg. | stēs | stārēs | steterīs | stetissēs |
| 3rd sg. | stet | stāret | steterit stiterit | stetisset |
| 1st pl. | stēmus | stārēmus | steterīmus | stetissēmus |
| 2nd pl. | stētis | stārētis | steterītis | stetissētis |
| 3rd pl. | stent | stārent | steterint | stetissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | — | — | — |
| 2nd sg. | — | — | — |
| 3rd sg. | stātur | stābātur | stābitur |
| 1st pl. | — | — | — |
| 2nd pl. | — | — | — |
| 3rd pl. | — | — | — |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | — | — |
| 2nd sg. | — | — |
| 3rd sg. | stētur | stārētur |
| 1st pl. | — | — |
| 2nd pl. | — | — |
| 3rd pl. | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | stā | — |
| pres. 2nd pl. | stāte | — |
| fut. 2nd sg. | stātō | — |
| fut. 3rd sg. | stātō | stātor |
| fut. 2nd pl. | stātōte | — |
| fut. 3rd pl. | stantō | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | stāre | stārī |
| perfect infinitive | stetisse | statum esse |
| future infinitive | stātūrum esse | statum īrī |
| present participle | stāns stante, stantem, stantēs, stantī, stantia, stantibus, stantis, stantīs, stantium | — |
| perfect participle | — | statum |
| future participle | stātūrus stātūra, stātūrā, stātūrae, stātūram, stātūrārum, stātūrās, stātūre, stātūrī, stātūrīs, stātūrō, stātūrōrum, stātūrōs, stātūrum | standum |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- promisso stare
- to abide by one's undertaking.
- diu anceps stetit pugna
- the issue of the day was for a long time uncertain.
- meliorem in statum redigor
- my position is considerably improved; my prospects are brighter.
- res publica stat (opp. iacet)
- the state is secure.
- statum rei publicae convellere
- to endanger the existence of the state.
- tenere aliquid; stare in aliqua re
- to insist on a point.
- stat mihi sententia (Liv. 21. 30.)
- I am firmly resolved.
- aliquid magno, parvo stat, constat
- a thing costs much, little.
9 more phrases
- in ancoris esse, stare, consistere
- to ride at anchor.
- ab (cum) aliquo stare (Brut. 79. 273)
- to be on a person's side (not ab alicuius partibus).
- de statu suo or mentis deici (Att. 16. 15)
- to lose one's composure; to be disconcerted.
- rem publicam in pristinum statum restituere
- to restore the ancient constitution.
- sacrificium statum (solemne) (Tusc. 1. 47. 113)
- a periodically recurring (annual) sacrifice.
- aliquem in antiquum statum, in pristinum restituere
- to restore a man to his former position.
- victoria multo sanguine ac vulneribus stetit (Liv. 23. 30)
- the victory cost much blood and many wounds, was very dearly bought.
- aliquem gradu movere, depellere or de gradu (statu) deicere
- to overthrow a person (cf. sect. IX. 6).
- animum alicuius de statu, de gradu demovere (more strongly depellere, deturbare)
- to disconcert a person.
hos quos videtis stare hic captivos duos, Illi qui astant, hi stant ambo, non sedent, Plaut. Capt. prol. 1 sq.; cf.: cum virgo staret et Caecilia in sellā sederet, Cic. Div. 1, 46, 104: si iste ibit, ito: stabit, astato simul, Plaut. Ps. 3, 2, 74: abi intro, noli stare, id. Mil. 4, 3, 36; so (opp. ire) id. Merc. 3, 3, 21; id. Mil. 4, 2, 95; 4, 9, 10; id. Pers. 3, 3, 43; 4, 4, 50; Ter. Eun. 3, 2, 6; 3, 2, 12: i: quid stas, lapis? id. Heaut. 4, 7, 3: ante aedes, Plaut. Am. 2, 1, 56; 1, 1, 250; 2, 2, 35; id. Truc. 2, 3, 14: ante ostium, Ter. Eun. 5, 2, 4; id. And. 3, 1, 17; id. Hec. 3, 4, 14; 5, 4, 14: ante oculos, Ov. Am. 1, 5, 17: ad januam, Cic. de Or. 2, 86, 353: ad undam, Verg. G. 4, 356: orantem juxta, Stat. Th. 11, 618: hic foris, Plaut. Men. 2, 3, 12: hinc procul, Ter. Hec. 4, 3, 1: propter in occulto, Cic. Clu. 28, 78; cf.: qui proximi steterant, Caes. B. G. 5, 35, 3: propius, Hor. A. P. 361: sta ilico, Ter. Phorm. 1, 4, 18: qui frequentissimi in gradibus concordiae steterunt, Cic. Phil. 7, 8, 21: stans pede in uno, Hor. S. 1, 4, 10 et saep.—Of things: ita statim stant signa, Plaut. Am. 1, 1, 120: quorum statuae steterunt in Rostris, Cic. Phil. 9, 2, 4: statua, id. Div. 1, 34, 75: signa ad impluvium, ad valvas Junonis, Cic. Verr. 2, 1, 23, § 61: stabat acuta silex, Verg. A. 8, 233: columna, Hor. C. 1, 35, 14: cerea effigies, id. S. 1, 8, 32; cf. poet.: aeneus ut stes, id. ib. 2, 3, 183.— Pass. impers.: Ps. Statur hic ad hunc modum. Sim. Statum vide hominis, Plaut. Ps. 1, 5, 44: Gn. Quid agitur? Pa. Statur, Ter. Eun. 2, 2, 40: confecto munerum cursu moriar stando, Amm. 24, 3, 7.—Prov.: inter sacrum saxumque sto, nec quid faciam scio, i.e. I am in a pinch, Plaut. Capt. 3, 4, 84; v. sacrum.—nec domus ulla nec urbs stare poterit, Cic. Lael. 7, 23: stantibus Hierosolymis, id. Fl. 28, 69: ut praeter spem stare muros viderunt, Liv. 38, 5: urbem innoxiam stare incolumem pati, id. 31, 31, 15: hasta, quae radice novā, non ferro stabat adacto, stuck fast, remained fixed, Ov. M. 15, 562: missum stetit inguine ferrum, id. ib. 5, 132; cf. id. ib. 5, 34; 8, 415: stat glacies iners, Hor. C. 2, 9, 5: aquae, Ov. M. 4, 732: longā stare senectā, Sil. 3, 94: cornus stetit inter tempora frontis, id. 4, 142.—paulisper stetimus in illā ganearum tuarum nidore atque fumo, Cic. Pis. 6, 13: hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, id. Cat. 2, 3, 5: cur non aut stantem comprehenderint, aut fugientem consecuti sint, remaining in the city, id. Cael, 28, 67; so (opp. fugio), id. Tusc. 2, 23, 54: cum gladiis in conspectu senatus, id. Phil. 2, 4, 8: qui domi stare non poterant, id. Fl. 6, 13: (meretrix) olente in fornice stans, Hor. S. 1, 2, 30; cf. Ov. Am. 1, 10, 21; Juv. 10, 239; cf. of minerals not attracted by the magnet: pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum, Lucr. 6, 1058. —quisque uti steterat, jacet obtinetque ordinem, Plaut. Am. 1, 1, 86: ut sustinere corpora plerique nequeuntes arma sua quisque stantes incumberet, Sall. ap. Serv. Verg. A. 9, 229 (H. 3, 72 Dietsch): cum milites a mane diei jejuni sub armis stetissent defatigati, Auct. B. Afr. 42, 3: primo haud impari stetere acie, Liv. 26, 44: in Asia totius Asiae steterunt vires, id. 37, 58: in acie, Auct. B. Hisp. 28 fin.: pars acie stabat, Auct. B. Afr. 51, 6: stetit acies in armis, Sen. Phoen. 389; cf.: stetit ordine certo Infelix acies, Luc. 7, 2, 16.—in acie stare ac pugnare (opp. in castra refugere), Liv. 22, 60, 25: Tarquiniensis, novus hostis non stetit solum, sed etiam ab suā parte Romanum pepulit, id. 2, 6, 11: comminus, Caes. B. C. 1, 47: inque gradu stetimus, certi non cedere, Ov. M. 9, 43; cf.: contra leonem, Spart. Carac. 5.—ibi aliquamdiu atrox pugna stetit, Liv. 29, 2: diu pugna neutro inclinata stetit, id. 27, 2: ita anceps dicitur certamen stetisse, id. 8, 38: primo stetit ambiguā spe pugna, id. 7, 7.—ante hostium portus in salo stare, Liv. 37, 16; Auct. B. Afr. 62: naves regiae in sinu Maliaco, Liv. 36, 20: classis instructa in portu, id. 37, 11: classis in salo ad Leptim, Auct. B. Afr. 62, 4: litore puppes, Verg. A. 6, 901.—sto exspectans, si quid mihi imperent, Ter. Eun. 3, 5, 46: ad cyathum et vinum, Suet. Caes. 49; cf.: ad pedes, id. Galb. 22.—intra annum nova urbs stetit, Liv. 6, 4, 6: jam stabant Thebae, Ov. M. 3, 131: moenia jam stabant, id. F. 3, 181: stet Capitolium Fulgens, Hor. C. 3, 3, 42: aedificant muros ... Stabat opus, Ov. M. 11, 205: jam stare ratem, Val. Fl. 1, 96.—stat num quam facies, Luc. 5, 214: stant ora metu, are rigid, Val. Fl. 4, 639; cf.: cur ad patrios non stant tua lumina vultus, Stat. Th. 10, 693.—mammae, Plin. 28, 19, 77, § 249: steterunt comae, Verg. A. 2, 774; 3, 48; Ov. M. 7, 631; cf. id. ib. 10, 425: crines fulvi pulvere, Stat. Th. 3, 326: setae, Ov. M. 8, 286: in vertice cristae, id. ib. 6, 672: aristae, id. ib. 10, 655: stantes oculi, prominent, Ov. F. 6, 133: oculis rigentibus et genis stantibus, fixed, Plin. 23, 1, 24, § 49. —In mal. part., Mart. 3, 73, 2; App. M. 2, p. 117, 39; Auct. Priap. 75, 2.—Rarely of fluids, to coagulate, stiffen: sanguis stetit, Sen. Oedip. 585.—ager sentibus, Caecil. ib. 391, 23: vides ut altā stet nive candidum Soracte, Hor. C. 1, 9, 1: caelum caligine stat, Sisenn. ap. Non. 392, 8: pulvere caelum, Verg. A. 12, 408: pulvereo globo astra, Stat. Th. 7, 124: stant lumina (Charontis) flammā, Verg. A. 6, 300: stant pulvere Syrtes, Claud. Laud. Stil. 1, 257.stetisse ipsum in fastigio eloquentiae, Quint. 12, 1, 20.—moribus antiquis res stat Romana virisque, Enn. ap. Aug. Civ. Dei, 2, 21 (Ann. v. 492 Vahl.): disciplinam militarem, quā stetit ad hanc diem Romana res, solvisti, Liv. 8, 7: res publica staret, Cic. Phil. 2, 10, 24; cf. id. Cat. 2, 10, 21: stante urbe et curiā, id. Planc. 29, 71: ut eo neglecto civitas stare non possit, id. Cael. 1, 1: utinam res publica stetisset, quo coeperat statu, id. Off. 2, 1, 3: qui illam (rem publicam) cadere posse stante me non putārant, id. Fam. 6, 6, 2: ut stante re publicā facere solebamus, id. Off. 2, 1, 3: neque enim aliter stare possemus, id. Sest. 45, 97: per quos homines ordinesque steterim, quibusque munitus fuerim, non ignoras, id. Fam. 13, 29, 7; cf.: eorum auxilio, qui me stante stare non poterant, id. ib. 7, 2, 3: respublica stetit virtute tuā, Liv. 4, 40: stetit regnum puero, id. 1, 3: dum stetimus, Ov. Tr. 1, 9, 17: stamus animis, Cic. Att. 5, 18, 2: stas animo, Hor. S. 2, 3, 213: Gabinium sine provinciā stare non posse, could not hold out, subsist, Cic. Pis. 6, 12; cf. id. Fl. 6, 14; Suet. Oth. 5: nedum sermonum stet honos, Hor. A. P. 69.—Hence, nearly—esse, tantā stat praedita culpā (natura), Lucr. 5, 199: pausam stare fragori, id. 1, 747.—cum in senatu pulcherrime staremus, Cic. Fam. 1, 4, 1.—si in fide non stetit, Cic. Rab. Perd. 10, 28: sin in eo non stat, id. Att. 2, 4, 1: stare oportet in eo, quod sit judicatum, id. Fin. 1, 14, 47: in sententiā, Liv. 4, 44.— eā omnes stant sententiā, Plaut. Curc. 2, 1, 35: suis stare judiciis, Cic. Tusc. 5, 28, 81: censoris opinione, id. Clu. 47, 132: alicujus decreto, Caes. B. G. 6, 13: stare conditionibus, Cic. Att. 7, 15, 2: stare conventis, id. Off. 3, 25, 95: stare jurejurando, Quint. 5, 6, 4: nihil quo stat loco stabit, omnia sternet abducetque vetustas, Sen. ad Marc. 26, 4.—Pass. impers.: stabitur consilio, Liv. 7, 35: etsi priore foedere staretur, id. 21, 19: famā rerum standum est, id. 7, 6.—arbitri sententiae stare, Dig. 4, 7, 23 fin.: voluntati patris, ib. 26, 7, 3; 36, 3, 6: rei judicatae, ib. 42, 1, 32: emptioni, ib. 19, 1, 13; ib. 4, 8, 27 (five times) et saep.—Hannibal, postquam ipsi sententia stetit, pergere ire, Liv. 21, 30: stat sententia tradere mecum Dotalem patriam, Ov. M. 8, 67: modo nobis stet illud, unā vivere in studiis nostris, Cic. Fam. 9, 2, 5: stat pectore fixum, Aeetae sociare manus, Val. Fl. 5, 289: nos in Asiam convertemus: neque adhuc stabat, quo potissimum, Cic. Att. 3, 14, 2: mihi stat alere morbum, Nep. Att. 21, 6: quos ut seponi stetit, Sil. 3, 68: stat, casus renovare omnes, Verg. A. 2, 750. —omnis in Ascanio stat cura parentis, Verg. A. 1, 646: regnum fraternā stare concordiā, Liv. 45, 19: quā (disciplinā) stetit Romana res, id. 8, 7: hac arte (i.e. bello) in patriā steti, id. 5, 44, 2; Val. Fl. 3, 673; Verg. A. 2, 163: magis famā quam vi stare res suas, Tac. A. 6, 30: apud quos virtute quam pecuniā res Romana melius stetit, id. H. 2, 69 fin.: famā bella stare, Curt. 3, 8, 7.—quod si intellegeret, cum stetit olim nova (fabula), Actoris operā magis stetisse quam suā, Ter. Phorm. prol. 9 sq.: partim vix steti, id. Hec. prol. alt. 7: securus, cadat an recto stat fabula talo, Hor. Ep. 2, 1, 176: illi, scripta quibus comoedia prisca viris est, Hoc stabant, hoc sunt imitandi, id. S. 1, 10, 17.—ut nemo contra civium perditorum dementiam a senatu et a bonorum causā steterit constantius, Cic. Brut. 79, 273: a se potius quam ab adversariis, id. Inv. 1, 43, 81: a mendacio contra verum, id. ib. 1, 3, 4: a contrariā ratione, Auct. Her. 4, 2, 4: cum di prope ipsi cum Hannibale starent, Liv. 26, 41, 17; 5, 38: stabat cum eo senatus majestas, id. 8, 34, 1: nobiscum adversus bar, baros, Nep. Ages. 5, 4: si pro meā patriā ista virtus staret, Liv. 2, 12: pro jure gentium, id. 38, 25: pro vobis adversus reges stetimus, id. 45, 22, 10; 23, 8, 3 Fabri ad loc.: pro Jubā atque Afris, Quint. 11, 1, 80: pro signis, Ov. A. A. 1, 200: quamvis duces non essent praesentes, staret tamen pro partibus invicta fortuna ultoris, Flor. 4, 7, 10: hic primo pro Pompei partibus, mox simulatione contra Pompeium stetit, Vell. 2, 48, 4: voluptas pro iisdem partibus standi, Sen. Vit. Beat. 4, 1; cf.: et dii quoque pro meliore stant causā, Curt. 4, 1, 13: hinc stas, illinc causam dicis, Plaut. Men. 4, 2, 48: unde stetisset, eo se victoria transferret, Just. 5, 4, 12: non semper vostra evortet: nunc Juppiter hac stat, stands at your side, stands by you, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 263 Vahl.); imitated by Verg. A. 12, 565.—So with in: Graeci, qui in Darei partibus steterant, Curt. 3, 11, 18.—quoniam per eum non stetisset, quin praestaretur, etc., Liv. 2, 31, 11 Weissenb.ad loc.—si poterit fieri, ut ne pater per me stetisse credat, Quominus haec fierent nuptiae, volo: sed si id non poterit, Id faciam in proclivi quod est, per me stetisse, ut credat, Ter. And. 4, 2, 16 sq.: Caesar ubi cognovit per Afranium stare, quominus proelio dimicaretur, Caes. B. C. 1, 41: graviter eam rem tulerunt, quod stetisse per Trebonium, quominus oppido potirentur, videbatur, id. ib. 2, 13; so, nec, quominus perpetua cum eis amicitia esset, per populum Romanum stetisse, Liv. 8, 2, 2; 9, 14, 1; 6, 33, 2; 44, 14, 12.—ne praestaremus per vos stetit, qui, etc., Liv. 45, 23, 6: non per milites stetisse, ne vincerent, id. 3, 61, 2: quasi per ipsum staret, ne redderetur, Suet. Aug. 28.—Rarely without the negation; so with ut: per quam (ignorantiam) stetit, ut tibi obligarer, Plin. Ep. 10, 6 (22), 2; cf. Ter. And. 4, 2, 17 supra; absol.: id est, non per me stetit, sed per illud, Quint. 3, 6, 78; with subj.-clause: si per eum non stetit, parere defuncti voluntati, Dig. 32, 1, 36.—Periclum vitae meae tuo stat periculo, Plaut. Capt. 3, 5, 82: Polybius scribit, centum talentis eam rem Achaeis stetisse, Liv. 34, 50; cf.: sit argumento tibi gratis stare navem, Cic. Verr. 2, 5, 19, § 48: haud illi stabunt Aeneia parvo Hospitia, Verg. A. 10, 494: quae neque magno Stet pretio, Hor. S. 1, 2, 122: multo sanguine ac vulneribus ea Poenis victoria stetit, Liv. 23, 30: haud scio an magno detrimento certamen staturum fuerit, id. 3, 60: utrique vindicta libertatis morte stetit, Vell. 2, 64, 3: heu quanto regnis nox stetit una tuis? Ov. F. 2, 812 et saep.: nulla pestis humano generi pluris stetit, Sen. Ira, 1, 2, 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*steh₂-
- Proto-Indo-European*sth₂éh₁yeti
- Proto-Italic*staējō
- Proto-Italic*staēō
- Latinstō
From Proto-Italic *staēō, from earlier *staējō, from Proto-Indo-European *sth₂-éh₁-ye-ti, stative verb from *steh₂-. Cognate with Sanskrit तिष्ठति (tíṣṭhati) (root स्था (sthā)), Persian ایستا (istâ, “standing; stopping”), Old Norse standa, Ancient Greek ἵστημι (hístēmi), στάσις (stásis), Bulgarian стоя (stoja), Old English standan (whence English stand). By its appearance through Latin sound laws, this stative verb, against all others of this class in the 2nd conjugation, belongs to the 1st conjugation. The perfect and supine stems are shared with sistō, the corresponding athematic verb from the same Indo-European root.
- Sardinianiltare
- Sardinianistare
- Sardinianistai
- Sardinianstai
- Catalanestar
- Occitanestar
- Frenchêtrefrom Old French ester
- Frenchesterfrom Old French ester
- Franco-Provençalétar
- Romaniansta
- Romanianstare
- Aromanianstau
- Aromanianstari
- Istro-Romanianstå
- Megleno-Romanianstau
- Italianstare
- Italianstar
- Corsicanstà
- Dalmatianstur
- Istriotstà
- Sabirstarfrom Italian stare
- Esperantostarifrom Italian stare
- Neapolitanstà
- Sicilianstari
- Venetanstar
- Portugueseestarfrom Old Galician-Portuguese estar
- Spanishestarfrom Old Spanish estar
- Aragoneseestar
- Mozarabicאשתאד
- Galicianestarfrom Old Galician-Portuguese estar
- Asturianestarfrom Old Leonese estar
- Asturiantarfrom Old Leonese estar
- Mirandesestarfrom Old Leonese estar
- Ladinoestarfrom Old Spanish estar
- Englishstet
- Englishstare decisis
- Interlinguastar
- Friulianstâ
- Ladinsté
- Ladinstà
- Romanshstar
- Romanshster
- Emilianstèr
- Emiliansté
- Ligurianstâ
- Lombardstà
- Lombardstá
- Piedmonteseësté
- Piedmonteseëstar
- Romagnolstèr
- Romagnolstér
- Romagnolstær
In English words that came into English from stō
- statestātus
- stationstatiōnem
- substancesubstantia
- arrest*arrestō
- stanza*stantia
- contrastcontrāstō
- stablestabilis
- stance*stantia
- restrestō
- stanchionstāns
- instantinstans
- establishstabilio
- substantialsubstantiālis
- superstitionsuperstitio
- stationarystationarius
- obstinateobstinātus
- extantextantem
- restiverestō
- consubstantialconsubstāntiālis
- stativestativus
- stetstet
- substantsubstantis
- substantialitysubstantialitas
- statantstare