pronounrelative pronoun
quī1
quī (feminine quae, neuter quod)
Classical[ˈkʷiː]Ecclesiastical[ˈkʷiː]
№ 3 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- pronounrelativewho, that, which, what
Mūsae, quae pedibus magnum pulsātis Olympum
O Muses, who with your feet press great Olympus...239 BCE – 169 BCE, Ennius, Annales 1 (fragment in Varro, De Lingua Latina 7.20)Ea quī cōnficeret, C. Trebōnium lēgātum relinquit.
To complete these arrangements, he leaves Gaius Trebonius in command. (literally, “Who would take care of these things, he leaves Gaius Trebonius as legate.”)c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico 7.11
In the readers how our graded readers gloss it
which (things)
quae — in Seneca, ch. XII
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | quī quei | quae quai | quod |
| genitive | cuius quoius | cuius quoius | cuius quoius |
| dative | cui quoi, quoei, quoiī, quoiei | cui quoi, quoei, quoiī, quoiei | cui quoi, quoei, quoiī, quoiei |
| accusative | quem | quam | quod |
| ablative | quō quī | quā quī | quō quī |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | quī quei | quae | quae |
| genitive | quōrum | quārum | quōrum |
| dative | quibus quīs, queis | quibus quīs, queis | quibus quīs, queis |
| accusative | quōs | quās | quae |
| ablative | quibus quīs, queis | quibus quīs, queis | quibus quīs, queis |
qui, quae, quod (old forms: nom. quei;
I. gen. quojus; dat. quoi, and in inscrr. QVOEI, QVOIEI, and QVEI; abl. qui; plur. ques or queis; fem. QVAI; neutr. qua; dat. and abl. queis and quĭs.—Joined with cum: quocum, quācum, quicum, quibuscum;
rarely cum quo, Liv. 7, 33: cum quibus, id. 4, 5. — Placed also before other prepositions: quas contra, quem propter, etc.; v. h. praepp.), pron. I. Interrog., who? which? what? what kind or sort of a? (adjectively; while quis, quid is used substantively; qui, of persons, asks for the character, quis usu. for the name).
A. In direct questions: quae haec daps est? qui festus dies? what sort of a feast? what kind of a festival? Liv. And. ap. Prisc. p. 752 P. (a transl. of Hom. Od. 1, 225: τίς δαΐς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδʼ ἔπλετο; cf. Herm. Doctr. Metr. p. 619): Th. Quis fuit igitur? Py. Iste Chaerea. Th. Qui Chaerea? what Chærea? Ter. Eun. 5, 1, 8:
qui color, nitor, vestitus? id. ib. 2, 2, 11: qui cantus dulcior inveniri potest? quod carmen aptius? qui actor in imitandā veritate jucundior? Cic. de Or. 2, 8, 34: virgo, quae patria est tua? Plaut. Pers. 4, 4, 88: occiso Sex. Roscio, qui primus Ameriam nuntiat? what sort of a person? Cic. Rosc. Am. 34, 96.— B. In indirect discourse:
scribis te velle scire, qui sit rei publicae status, what is the state of the country, Cic. Fam. 1, 7, 10: quae cura boum, qui cultus habendo Sit pecori ... Hinc canere incipiam, Verg. G. 1, 3: iste deus qui sit da, Tityre, nobis, id. E. 1, 18; 2, 19; 3, 8; id. A. 3, 608: nescimus qui sis, Cic. Div. in Caecil. 6, 20: qui sit, qui socium fraudarit, consideremus, id. Rosc. Com. 6, 17.— II. Rel., who, which, what, that, referring to a substantive or pronoun as antecedent.
A. As a simple rel.
1. With antecedent expressed:
habebat ducem Gabinium, quīcum quidvis rectissime facere posset, Cic. Phil. 2, 19, 48: ille vir, cui patriae salus dulcior fuit, id. Balb. 5, 11: vir acer, cui, etc., id. Brut. 35, 135: vir optimus, qui, etc., id. Fam. 14, 4, 2: Priscus, vir cujus, etc., Liv. 4, 46, 10; 23, 7, 4: quod ego fui ad Trasimenum, id tu hodie es, id. 30, 30, 12: collaria, quae vocantur maelium, Varr. R. R. 2, 9, 15: coloniam, quam Fregellas appellent, Liv. 8, 23: sucus, quem opobalsamum vocant, Plin. 12, 25, 54, § 116: sidere, quod Caniculam appellavimus, id. 18, 28, 68, § 272. — 2. With pronom. antecedent understood: QVI IN IVS VOCABIT, IVMENTVM DATO, Lex XII. Tabularum: SI ADORAT FVRTO, QVOD NEC MANIFESTVM ESCIT, ib. tab. 2, 1. 8:
novistine hominem? ridicule rogitas, quīcum una cibum capere soleo, Plaut. Trin. 4, 2, 60: beati, quīs contigit, etc., Verg. A. 1, 95: fac, qui ego sum, esse te, Cic. Fam. 7, 23, 1. — 3. The rel. freq. agrees with the foll. word:
est locus in carcere, quod Tullianum appellatur, Sall. C. 55, 3: ealoca, quae Numidia appellatur, id. J. 18, 11: exstat ejus peroratio, qui epilogus dicitur, Cic. Brut. 33, 127: justa gloria, qui est fructus virtutis, id. Pis. 24, 57: domicilia conjuncta, quas urbes dicimus, id. Sest. 42, 91. —4. Sometimes it agrees with the logical, not the grammatical antecedent:
ne tu me arbitrare beluam, qui non novisse possim, quīcum aetatem exegerim, Plaut. Trin. 4, 2, 112: ubi est scelus qui me perdidit? Ter. And. 3, 5, 1: hoc libro circumcisis rebus, quae non arbitror pertinere ad agriculturam, Varr. R. R. 1, 1, 11: abundantia earum rerum, quae prima mortales ducunt, Sall. J. 41, 1; Cic. Fam. 2, 8, 2: illa furia muliebrium relligionum, qui, etc., id. ib. 1, 9, 15: alteram alam mittit, qui satagentibus occurrerent, Auct. B. Afr. 78. — 5. Relating to a remote subject:
annis ferme DX post Romam conditam Livius fabulam dedit ... anno ante natum Ennium: qui (sc. Livius) fuit major natu quam Plautus et Naevius, Cic. Tusc. 1, 1, 3; v. the commentators ad loc.; Liv. 21, 26, 2; 31, 38, 10; 37, 14, 2; cf. Krehl ad Prisc. 2, 9, § 48, p. 91.— 6. The antecedent is sometimes repeated after the rel.:
erant itinera duo, quibus itineribus, etc., Caes. B. G. 1, 6. — 7. In a question, with ne affixed: sed ubi Artotrogus hic est? Art. Stat propter virum fortem ... Mil. Quemne ego servavi in campis Curculioniis? whom I saved? Plaut. Mil. 1, 1, 9:
quemne ego vidi? whom I saw? Ter. And. 4, 4, 29.—B. With an accessory signif., causal or final, joined to the subj.
1. As, because, seeing that, since:
Actio maluimus iter facere pedibus, qui incommodissime navigassemus, Cic. Att. 5, 9, 1: hospes, qui nihil suspicaretur, Cic. Verr. 2, 1, 25, § 64; ingrata es, ore quae caput nostro Incolume abstuleris, Phaedr. 1, 8, 11.— 2. Qui, with the subj., also follows dignus, indignus, aptus, idoneus, etc., answering the question, to or for what? dignus est, qui imperet, i. e. to, Cic. Leg. 3, 2, 5:
dignum esse dicunt, quīcum in tenebris mices, id. Off. 3, 19, 77: socios haud indignos judicas, quos in fidem receptos tuearis, Liv. 23, 43: idoneus nemo fuit quem imitarere, Cic. Verr. 2, 3, 16, § 41.—3. Also after demonstrr. or clauses expressing or implying a quality or degree which is defined or explained in the rel.-clause:
qui potest temperantiam laudare is, qui ponat summum bonum in voluptate? Cic. Off. 3, 33, 117: nullo modo videre potest quicquam esse utile, quod non honestum sit, id. ib. 3, 19, 77: non sumus ii, quibus nihil verum esse videatur, id. N. D. 1, 5, 12: nunc dicis aliquid quod ad rem pertineat, id. Rosc. Am. 18, 52: quis potest esse tam mente captus, qui neget? as that, that, to, id. Cat. 3, 9.—4. To express a purpose, design, in order that, to:
sunt autem multi, qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, Cic. Off. 1, 14, 43: Caesar equitatum praemisit, qui viderent, Caes. B. G. 1, 15: domi creant decem praetores, qui exercitui praeessent, Nep. Milt. 1, 4. — C. The rel. serves as a connective, instead of is, ea, id, with a conj.:
res loquitur ipsa, quae semper valet plurimum, and this, Cic. Mil. 20, 53: ratio docet esse deos, quo concesso, confitendum est, etc., id. N. D. 2, 30, 75.—D. The rel. sometimes means, by virtue of, according to, such:
quae tua natura est, according to your disposition, Cic. Fam. 13, 78, 2: qui meus amor in te est, such is my love, id. ib. 7, 2, 1.—E. In neutr. sing.
a. Quod signifies,
1. As much as, as far as, what, = quantum:
adjutabo quod potero, Ter. Heaut. 3, 1, 7: cura, quod potes, ut valeas, Cic. Fam. 14, 4, 6: quae tibi mandavi, velim ut cures, quod sine molestiā tuā facere poteris, id. Att. 1, 5, 7: tu tamen, quod poteris, nos consiliis juvabis, id. ib. 10, 2, 2; 11, 2, 2; 11, 12, 4; id. Fam. 3, 2, 2: nihil cuiquam, quod suum dici vellet, Cic. Verr. 2, 4, 16, § 36: (Epicurus) se unus, quod sciam, sapientem profiteri est ausus, id. Fin. 2, 3, 7: quod tuo commodo fiat, id. Fam 4, 2, 4: quod litteris exstet, id. Tusc. 1, 16, 38: quod sciam, Plaut. Ps. 4, 6, 14: quod ad me attinet, as far as depends on me, for my part, Cic. Rosc. Am. 42, 122.— With ellips. of attinet: quod ad Caesarem crebri et non belli de eo rumores, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 4; Cic. Q. Fr. 3, 1, 3, § 7; Varr. L. L. 5, § 57 Müll.—With gen.: quod operae, so much trouble, Cic. Off. 1, 6, 19: quod aeris, Liv. 8, 20. — 2. Wherein:
si quid est, Quod mea opera opus sit vobis, Ter. And. 4, 3, 23.—b. Quo, abl. neutr., with compp. (with or without hoc, eo, or tanto): quo ... eo, by how much, by so much, the ... the:
quo difficilius, hoc praeclarius, Cic. Off. 1, 19, 64.—III. Indef., any one, any; with si, num, ne, v. quis:
quaeritur, num quod officium aliud alio majus sit, Cic. Off. 1, 3, 7: si qui graviore vulnere accepto equo deciderat, Caes. B. G. 1, 48: nisi si qui publice ad eam rem constitutus esset, Cic. Leg. 2, 26, 65: (BACANALIA) SEI QVA SVNT, S. C. de Bacchan.: ne qui forte putet, Cic. de Or. 1, 2, 8.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
quī quae, quod, gen. cuius (old, quoius), dat. cui (old, quoi), abl. quō, quā (with cum, m. quīcum or quōcum, rarely cum quō; f quācum, rarely quīcum), plur. quibus or quīs (with cum, usu. quibuscum), pron.
2 CA-.
I. I. Interrog, who? which? what? what kind of a? (mostly adj.; as subst., qui asks the nature or character, quis the name): Ubi alii? Sa . qui malum alii? T.: Th . Quis fuit igitur? Py . Iste Chaerea. Th . Qui Chaerea? what Chaerea? T.: qui locus est: qui tantus fuit labor?: rogitat, qui vir esset, L.: scire, qui sit rei p. status, what is the state of the country : quae cura boum, qui cultus habendo Sit pecori canere, V.: incerti quae pars sequenda esset, which side to take , L.—As subst: nescimus qui sis: nec qui poterentur, satis discerni poterat, L.: qui ille concessus! what an assembly!
II. II. Relat . (with a subst. or pron. as antecedent), who, which : habebat ducem, quīcum quidvis rectissime facere posset: ille vir, cui patriae salus dulcior fuit: haec, quae audistis: quod ego fui, id tu hodie es, L.: coloniam, quam Fregellas appellent, L.—The subst. is often attracted to the relat. clause, esp. when a pron dem . follows: quae res neque consilium . . . Habet, eam regere non potes, T.: ad quas res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus: quae augustissima vestis est, eā vestiti, L.: alii, quorum comoedia prisca virorum est, H.: si id te mordet, sumptum filii Quem faciunt, T.: Urbem quam statuo, vestra est, V.—The antecedent is sometimes repeated with the relat. : erant itinera duo, quibus itineribus, etc., Cs.: si quod tempus accidisset, quo tempore requirerent, etc.—The antecedent is often omitted: quicum res tibist, peregrinus est, T.: fecit quod Siculi non audebant: o beati, Quīs ante ora patrum . . . Contigit, etc., V.—An antecedent in apposition is regularly attracted to the relat . clause: Tolosatium fines, quae civitas est in provincia, Cs.: Amanus, qui mons erat hostium plenus.—So in relat . clauses giving a personal characteristic as a reason: copiam verborum, quae vestra prudentia est, perspexistis, with your usual intelligence : utrum admonitus, an, quā est ipse sagacitate, sine duce ullo, i. e. by his own peculiar instinct .—A verb of which the relat . is subject takes the person of the antecedent: ego enim is sum, qui nihil fecerim: neque enim tu is es qui, qui sis, nescias: vidistis in vincula duci eum, qui a vobis vincula depuleram, L.: Themistocles veni ad te, qui intuli, etc., N.—With ellips . of verb: et, quem ei visum esset (sc. facere), fecisset heredem: ad haec, quae visum est, Caesar respondit, Cs.: hostiaeque maiores, quibus editum est diis, caesae, L.—In comparative clauses with sup: sit pro praetore eo iure quo qui optimo (i. e. quo is est, qui optimo iure est): legioni ita darent, ut quibus militibus amplissime dati essent: provincia, ut quae maxime omnium, belli avida, L.—By attraction, in the case of the antecedent (Greek constr.): nos tamen hoc confirmamus illo augurio, quo diximus: sexcentae eius generis, cuius supra demonstravimus, naves, Cs.: notante Iudice quo nosti populo, H.: natus est patre, quo diximus, N.: cum quibus ante dictum est copiis, L.—In the gender and number of a subst predic. : Belgae, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, Cs.: carcer ille, quae lautumiae vocantur: leges, quae fons est iuris, L.—In the gender and number of an antecedent not expressed: vicinitas, Quod ego in propinquā parte amicitiae puto, T.: laudare fortunas meas, Qui gnatum haberem, T.: quod monstrum vidimus, qui cum reo transigat?: servitia repudiabat, cuius magnae copiae, etc., S.—One relat . in place of two in different cases: quem neque pudet Quicquam, nec metuit quemquam (i. e. et qui non), T.: omnia quae amisi aut advorsa facta sunt, S.: qui iam fatetur . . . et non timeo (sc. quem): tyrannus, quem pertulit civitas paretque mortuo.—Implying a restriction, who indeed, as far as, all that : omnium eloquentissimi, quos ego audierim: antiquissimi sunt, quorum quidem scripta constent: Catonem vero quis nostrorum oratorum, qui quidem nunc sunt, legit?—Sing n., what, as far as, as much as, to the extent that : quod potero, adiutabo, T.: cura, quod potes, ut valeas: quod ad me attinet, as far as depends on me : quod ad Pomponiam, scribas velim, etc. (sc. attinet), as respects Pomponia .—Implying a purpose: equitatum praemisit, qui viderent, to see , Cs.: qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, in order to bestow it : sibi urbem delegerat, quam haberet adiutricem: milites conduci, qui in Hispaniam traicerentur, L.—Implying a reason: Miseret tui me, qui hominem facias inimicum tibi, I am sorry for you, that you incur , etc., T.: Tarquinio quid impudentius, qui bellum gereret, etc.: at Cotta, qui cogitasset haec posse accidere . . . nullā in re deerat, Cs.: barbari dissipati, quibus nec certa imperia . . . essent, vertunt, etc., L.: Heu me miserum, qui spectavi, etc., T.—Implying a concession: rogitas? qui tam audacis facinoris mihi conscius sis? although you are , T.: hi exercitu luxuriem obiciebant, cui omnia defuissent, Cs.: quis est, qui Fabricii, Curii non memoriam usurpet, quos numquam viderit?: Rogitas? qui adduxti, etc., T.— Implying a result (qui consecutive): sapientia est una, quae maestitiam pellat ex animis, alone has power to drive : secutae sunt tempestates, quae nostros in castris continerent, Cs.: leniore sono uti, et qui illum impetum oratoris non habeat: haud parva res, sed quae patriciis potestatem auferret, L.—Esp., after a demonstr. pron., adj . or adv.: non sum ego is consul, qui arbitrer, etc., such a consul, as to suppose : neque tu is es, qui nescias, etc., no such man, as to be ignorant , etc.: nomen legati eius modi esse debet, quod inter hostium tela incolume versetur.—With quam , after a comp: non longius hostes aberant, quam quo telum adici posset (i. e. quam ut eo), Cs.: maiores arbores caedebant, quam quas ferre miles posset, L.—After an adj. of fitness: (Rufum) idoneum iudicaverat, quem mitteret, a fit person to send , Cs.: nulla videbatur aptior persona, quae loqueretur.—After a verb with indef subj . or obj. (described by the relat. clause): sunt qui mirentur, there are some, who , etc.: erunt qui audaciam eius reprehendant: si quis est, qui putet: ut invenirentur qui proficiscerentur: qui se ultro mo<*>ti offerant, facilius reperiuntur, quam qui dolorem patienter ferant, Cs.: haec habui, de amicitiā quae dicerem, had this to say : te unum habeo, quem dignum regno iudicem, L.: Nemost, quem ego magis cuperem videre, T.: nullum est animal, quod habeat, etc.—Where the relat . clause is conceived as a particular fact, it may take the indic: sunt bestiae quaedam, in quibus inest, etc. (i. e. in quibusdam bestiis inest, etc.): sunt, qui eorum sectam sequuntur, i. e. they have followers : Sunt quos . . . iuvat, H.: Sunt, qui non habeant, est qui non curat habere, some (in gen.) . . . one (in particular), H.—In place of a pron demonstr . and conj: res loquitur ipsa, quae semper valet plurimum, and it , etc.: ratio docet esse deos; quo concesso, confitendum est, etc., and if this is granted : centuriones hostīs vocare coeperunt; quorum progredi ausus est nemo, but no one of them , Cs.: perutiles libri sunt; quos legite, quaeso, therefore read them .
III. III. Indef, whoever, any one who, all that, anything that : qui est homo tolerabilis, Scortari nolunt, T.: quae res . . . post eum quae essent, tuta reddebat, all that was in his rear , Cs.: facilius quod stulte dixeris reprehendere . . . possunt: virgis caesi, qui ad nomina non respondissent, L.— Any one, any ; with si, num, ne ; see 2 quis.
Origins
- Proto-Indo-European*kʷ-
- Proto-Indo-European*kʷos
- Proto-Italic*kʷoi
- Latinquī
Latin qui From earlier quei, from Proto-Italic *kʷoi, from Proto-Indo-European *kʷís, *kʷos.