audiō
Meaning
- to hear, listen to
CRĪTŌ: Eadem haec, Chremē, / multī aliī in Andrō tum audī[vē]re.
CRITO: These same [things], Chremes, many others in Andros heard at that time.166 BCE, Publius Terentius Afer, Andria 930–931Tālibus ōrantem dictīs ārāsque tenentem / audiit omnipotēns, [...].
[King Iarbas,] praying with such words as he had spoken, and [as he was] grasping the holy altars [in supplication], the Almighty [Father] heard him, ….29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.219–220 - to attend, pay attention to
Audīsne mē?
Are you listening to me? - to accept, agree with, obey
- to perceive or understand, learn (by hearing)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
sonōs auribus capiō; quod dīcitur, audīmus.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Audire · Auscultare
Audire (from ausis, auris, οὖας) means to hear, ἀκούειν, as a mere passive sensation, like olfacere; on the other hand, auscultare (from auricula), to hearken, ἀκροᾶσθαι, that is, to wish to hear, and to hear attentively, whether secretly or openly, by an act of the will, like odorari. Ter. And. iv. 5, 45. Æsch. Pater, obsecro, ausculta. Mic. Æschine, audivi omnia. Cato ap. Gell. i. 15. Pacuv. ap. Cic. Div. i. 57. (iii. 293.)
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | audiō | audiēbam | audiam | audīvī audiī | audīveram audīram, audieram | audīverō audīrō, audierō |
| 2nd sg. | audīs | audiēbās | audiēs | audīvistī audīstī, audiistī | audīverās audīrās, audierās | audīveris audīris, audieris |
| 3rd sg. | audit | audiēbat | audiet | audīvit audīt, audiit | audīverat audīrat, audierat | audīverit audīrit, audierit |
| 1st pl. | audīmus | audiēbāmus | audiēmus audibimus | audīvimus audīmus, audiimus | audīverāmus audīrāmus, audierāmus | audīverimus audīrimus, audierimus |
| 2nd pl. | audītis | audiēbātis | audiētis | audīvistis audīstis, audiistis | audīverātis audīrātis, audierātis | audīveritis audīritis, audieritis, abligūrīeritis |
| 3rd pl. | audiunt | audiēbant audībant | audient | audīvērunt audīrunt, audīvēre, audiērunt, audiēre | audīverant audīrant, audierant | audīverint audīrint, audierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | audiam | audīrem | audīverim audīrim, audierim | audīvissem audīssem, audiissem |
| 2nd sg. | audiās | audīrēs | audīverīs audīrīs, audierīs | audīvissēs audīssēs, audiissēs |
| 3rd sg. | audiat | audīret | audīverit audīrit, audierit | audīvisset audīsset, audiisset |
| 1st pl. | audiāmus | audīrēmus | audīverīmus audīrīmus, audierīmus | audīvissēmus audīssēmus, audiissēmus |
| 2nd pl. | audiātis | audīrētis | audīverītis audīrītis, audierītis, abligūrīerītis | audīvissētis audīssētis, audiissētis |
| 3rd pl. | audiant | audīrent | audīverint audīrint, audierint | audīvissent audīssent, audiissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | audior | audiēbar | audiar |
| 2nd sg. | audīris audīre | audiēbāris audiēbāre | audiēris audiēre |
| 3rd sg. | audītur | audiēbātur | audiētur |
| 1st pl. | audīmur | audiēbāmur | audiēmur |
| 2nd pl. | audīminī | audiēbāminī | audiēminī |
| 3rd pl. | audiuntur | audiēbantur | audientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | audiar | audīrer |
| 2nd sg. | audiāris audiāre | audīrēris audīrēre |
| 3rd sg. | audiātur | audīrētur |
| 1st pl. | audiāmur | audīrēmur |
| 2nd pl. | audiāminī | audīrēminī |
| 3rd pl. | audiantur | audīrentur |
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | audī | audīre |
| pres. 2nd pl. | audīte | audīminī |
| fut. 2nd sg. | audītō | audītor |
| fut. 3rd sg. | audītō | audītor |
| fut. 2nd pl. | audītōte | — |
| fut. 3rd pl. | audiuntō | audiuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | audīre | audīrī audīrier |
| perfect infinitive | audīvisse audīsse, audiisse | audītum esse |
| future infinitive | audītūrum esse | audītum īrī |
| present participle | audiēns audiente, audientem, audientēs, audientī, audientia, audientibus, audientis, audientīs, audientium | — |
| perfect participle | — | audītus audīta, audītā, audītae, audītam, audītārum, audītās, audītī, audītōrum, audītōs |
| future participle | audītūrus audītūra, audītūrā, audītūrae, audītūram, audītūrārum, audītūrās, audītūre, audītūrī, audītūrīs, audītūrō, audītūrōrum, audītūrōs, audītūrum | audiendus audiundus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- audio, fateor
- I admit it, say on.
- sensu audiendi carere
- not to possess the sense of hearing.
- fando aliquid audivisse
- to know from hearsay.
- ex eo audivi, cum diceret
- I heard him say...
- nulla vox est ab eo audita
- no sound passed his lips.
- dicto audientem esse alicui
- to obey a person's orders.
- bene, male audire (ab aliquo)
- to have a good or bad reputation, be spoken well, ill of.
- commercium loquendi et audiendi
- interchange of ideas; conversation.
4 more phrases
- animos audientium permovere, inflammare
- to make an impression on one's audience.
- audire Platonem, auditorem esse Platonis
- to attend Plato's lectures.
- audientium animos religione perfundere (Liv. 10. 388)
- to fill the souls of one's audience with devotion.
- ponere iubere, qua de re quis audire velit (Fin. 2. 1. 1)
- to let those present fix any subject they like for discussion.
audibis, id. ib.; Plaut. Capt. 3, 4, 86; id. Poen. 1, 2, 97; Caecil. ap. Gell. 7, 17 fin.; id. ap. Non. l. l.; cf. Struve, p. 137 sq.: audin = audisne, as ain = aisne; inf. perf. audīsse better than audivisse, acc. to Quint. 1, 6, 17) (cf. the Lacon. αὖς = οὗς; auris; Lith. ausis; Goth. auso; Germ. Ohr, and Engl ears the Fr. ouïr, and Lat. ausculto; Curtius also compares the Gr. ἀΐω, to hear, perceive, and the Sanscr. av, to notice, to favor; v. ausculto, 1. aveo init., and cf. Varr. L. L. 6, § 83 Müll.], to hear, to perceive or understand by hearing, to learn (audio pr. differs from ausculto as the Gr. ἀκούω from ἀκροάομαι, the Germ. hören from horchen, and the Engl. to hear from to listen, the former of these words denoting an involuntary, the latter a voluntary act; other syn.: exaudio, sentio, cognosco, oboedio, dicor). auribus si parum audies terito cum vino brassicam, etc., Cato, R. R. 157 fin.: ubi molarum strepitum audibis maximum, Enn. ap. Non. l. l. (Com. v. 7 Vahl. p. 153): verba, Plaut. Poen. 1, 2, 97; Vulg. Gen. 24, 30: quae vera audivi, taceo, Ter. Eun. 1, 2, 23: Mane, non dum audīsti, Demea, Quod est gravissumum, id. Ad. 3, 4, 21: vocem, id. Hec. 4, 1, 2: vera an falsa, id. And. 5, 4, 19: mixtos vagitibus aegris Ploratus, Lucr. 2, 579: voces, Verg. A. 4, 439; Hor. C. 3, 7, 22; Vulg. Gen. 3, 8; ib. Matt. 2, 18: strepitus, Verg. A. 9, 394: sonitum, Hor. C. 2, 1, 31: haec, id. ib. 3, 27, 51: aquas, Ov. Am. 3, 11, 30: gemitus, id. M. 7, 839; Vulg. Exod. 2, 24: ait se omnia audivisse, Titinn. ap. Macr. S. 2, 12: ut quod te audīsse dicis numquam audieris, Cic. de Or. 2, 70, 285: Nihil enim habeo praeter auditum, id. Off. 1, 10, 33: quod quisque eorum de quāque re audierit, Caes. B. G. 4, 5: Hac auditā pugnā maxima pars sese Crasso dedidit, id. ib. 3, 27: Auditis hostium copiis respicerent suum ipsi exercitum, Liv. 42, 52, 10: quod cum audīsset Abram, Vulg. Gen. 14, 14: auditis sermonibus, ib. 4 Reg. 22, 19; ib. Heb. 4, 3: clangorem tubae, ib: Isa. 18, 3: symphoniam, ib. Luc. 15, 25: animal, ib. Apoc. 6, 3; 6, 5 al. persaep. verbum ex aliquo, Ter. Heaut. 5, 4, 8; so id. And. 2, 1, 2; 5, 4, 24; id. Eun. 1, 2, 34; id. Hec. 4, 1, 35; id. And. 3, 3, 2: audivi ex majoribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasicā, Cic. Off. 1, 30, 109: hoc ex aliis, id. Att. 5, 17: ex obviis, Liv. 28, 26; so Suet. Caes. 29; id. Dom. 12 al.. saepe audivi ex majoribus natu mirari solitum C. Fabricium etc., Cic. Sen. 13, 43; so Suet. Claud. 15.—a quibus cum audi/sset non multum superesse munitionis, Nep. Them. 7, 2.—equidem saepe hoc audivi de patre et de socero meo, i. e. from his mouth, Cic. de Or. 3, 33, 133; so id. Off. 3, 19, 77; id. Brut. 26, 100.—636): ut neque eum querentem quisquam audierit neque etc., Nep. Timol. 4, 1; so Suet. Calig. 22; Cat. 9, 6; 61, 125; 67, 41 al.— (ε) With acc. and inf.: mihi non credo, quom illaec autumare illum audio, Plaut. Am. 1, 1, 260: Audin (eum) lapidem quaeritare? id. Capt. 3, 4, 70: erilem filium ejus duxisse audio Uxorem, Ter. Phorm. 1, 1, 5; 2, 1, 59: saepe hoc majores natu dicere audivi, Cic. Mur. 28: Gellius audierat patruom objurgare solere, Cat. 74, 1; Verg. A. 1, 20; 4, 562: audiet cives acuisse ferrum, Audiet pugnas juventus, Hor. C. 1, 2, 21 sq.: audire videor pios Errare per lucos, id. ib. 3, 4, 5. —Hence also pass. with nom. and inf. (cf. Zumpt, Gr. § 607): Bibulus nondum audiebatur esse in Syriā, was said, Cic. Att. 5, 18; so Caes. B. G. 7, 79.—(ζ) With cum or dum (cf. Zumpt, Gr. § 749): id quidem saepe ex eo audivi, cum diceret sibi certum esse, Cic. de Or. 2, 33, 144: quis umquam audivit, cum ego de me nisi coactus ac necessario dicerem? id. Dom. 35; so id. Brut. 56; id. Fin. 5, 19, 54; id. de Or. 1, 28, 129; 1, 2, 99; Plin. Ep. 7, 24, 5: auditus est certe, dum ex eo quaerit, Suet. Dom. 4. —Diff. from the preced. constr. with de is audire de aliquo (aliquid); more freq. in pass. sense, to hear any thing concerning any one: de psaltriā hac audivit, Ter. Ad. 3, 4, 5: illos etiam convenire aveo, de quibus audivi et legi, Cic. Sen. 23, 83; so id. Att. 7, 20; id. Ac. 2, 2, 4; cf.: aliquid in aliquem, to hear something against, something bad of any one, id. de Or. 2, 70, 285 al.—audi cetera, Plaut. Trin. 2, 4, 127: audi heus tu, id. ib. 4, 3, 52: Dorio, audi, obsecro, Ter. Phorm. 3, 2, 1: Hoc audi, id. And. 3, 4, 11; 4, 1, 36: Quin tu audi, Plaut. Bacch. 2, 3, 42: quin tu hoc audi, Ter. And. 2, 2, 9.—Equidem deciens dixi: Et domi [nunc] sum ego, inquam, ecquid audis? id. Am. 2, 1, 27; id. Trin. 3, 2, 91: Heus, audin quid ait? Quin fugis? id. Capt. 3, 4, 60: cura adversandum atque audin? quadrupedem constringito, Ter. And. 5, 2, 24; 1, 5, 64: Audin tu? Hic furti se adligat, id. Eun. 4, 7, 39: Audin quid dicam? id. Hec. 1, 2, 3.—audito Machanidam famā adventūs sui territum refugisse Lacedaemonem, Liv. 28, 7: audito venisse missu Agrippinae nuntium Agerinum, Tac. A. 14, 7.—etsi a vobis sic audior, ut numquam benignius neque attentius quemquam auditum putem, Cic. Clu. 23, 63; so id. de Or. 1, 61, 259: sed non eis animis audiebantur, qui doceri possent, Liv. 42, 48; 1, 32; 5, 6: ut legationes audiret cubans, Suet. Vesp. 24; id. Caes. 32; id. Ner. 22; 23; Vulg. Job. 11, 2; ib. Psa. 33, 12; ib. Matt. 10, 14; ib. Heb. 3, 7 al.—te, Marce fili, annum jam audientem Cratippum, Cic. Off. 1, 1, 1: Jam Polemonem audiverant adsidue Zeno et Arcesilas, id. Ac. 1, 9, 34; so id. N. D. 1, 14, 37; 3, 1, 2; id. Fat. 2, 4: Diogenes venientem eum, ut se extra ordinem audiret, non admiserat, Suet. Tib. 32; id. Gram. 10, 20 al.—Absol.: possumne aliquid audire? (i. e. will you communicate something to me?) tu vero, inquam, vel audire vel dicere, Cic. Fat. 2, 3: ponere aliquid, ad quod audiam, volo, id. ib. 2, 4.—nemo illorum judicum clarissimis viris accusantibus audiendum sibi de ambitu putavit, Cic. Fl. 39, 98: de capite, Sen. Ben. 2, 12 al. —Trop.: de pace, Liv. 27, 30: dolos, Verg. A. 6, 567: nequissimum servum, Suet. Dom. 11; so id. Aug. 93; id. Tib. 73; id. Claud. 15; id. Dom. 14; 16; Dig. 11, 3, 14 fin.; 28, 6, 10; 39, 2, 18 et saep.—in quo di immortales meas preces audiverunt, Cic. Pis. 19: Curio ubi ... neque cohortationes suas neque preces audiri intellegit, Caes. B. C. 2, 42: velut si sensisset auditas preces, Liv. 1, 12: audivit orationem eorum, Vulg. Psa. 105, 44: audisti verba oris mei, ib. ib. 137, 1: Audiat aversā non meus aure deus, Tib. 3, 3, 28: audiit et caeli Genitor de parte serenā Intonuit laevum, Verg. A. 9, 630: minus audientem carmina Vestam, Hor. C. 1, 2, 27; 4, 13, 1: audivit Dominus, Vulg. Psa. 29, 11 al.—Also aliquem, to hear one, to grant his desire or prayer: puellas ter vocata audis, Hor. C. 3, 22, 3; so id. C. S. 34; 35: Ferreus orantem nequiquam, janitor, audis, Ov. Am. 1, 6, 27; id. M. 8, 598 al.: Audi nos, domine, Vulg. Gen. 23, 6; 23, 8: semper me audis, ib. Joan. 11, 42.—nec Homerum audio, qui Ganymeden ab dis raptum ait, etc., Cic. Tusc. 1, 26, 65: Socratem audio dicentem cibi condimentum esse famem, sed qui ad voluptatem omnia referens vivit ut Gallonius, non audio, id. Fin. 2, 28, 90; id. de Or. 1, 15, 68; 3, 28, 83; id. Marcell. 8, 25: audio (I grant it, well, that I agree to, that is granted): nunc dicis aliquid, quod ad rem pertineat, id. Rosc. Am. 18 fin.; Cic. Verr. 2, 2, 59; 2, 5, 27: non audio, that I do not grant, id. ib. 2, 3, 34.—tecum loquere, te adhibe in consilium, te audi, tibi obtempera, Cic. Fam. 2, 7, 2; id. N. D. 1, 20, 55: ne ego sapientiam istam, quamvis sit erudita, non audiam, id. Phil. 13, 3, 6: si me audiatis, priusquam dedantur, etc., Liv. 9, 9: Non, si me satis audias, Speres etc., Hor. C.1, 13, 13; 4, 14, 50; id. Ep. 1, 1, 48: patris aut matris imperium, Vulg. Deut. 21, 18 al.—Poet. transf. to inanimate things: neque audit currus habenas, heeds, Verg. G. 1, 514; so Claud. Cons. Mall. Theod. 187 (cf. Hor. Ep. 1, 15, 13: equi frenato est auris in ore; and Pind. Pyth. 2, 21: ἅρματα πεισιχάλινα): nec minus incerta (sagitta) est, nec quae magis audiat arcum, which better heeds the bow, Ov. M. 5, 382: teque languenti manu Non audit arcus? Sen. Herc. Oet. 980; so Stat. Th. 5, 412; Luc. 3, 594; 9, 931; Sil. 14, 392. —;sibi audire, App. Mag. p. 326, 34; so, dicto audientem esse, to listen to one's word, to be obedient to one's word, to obey (not in Ter.): dicto sum audiens, I obey, Plaut. Pers. 3, 1, 71; id. Trin. 4, 3, 55; id. As. 3, 1, 40; id. Men. 2, 3, 89: qui dicto audientes in tantā re non fuisset, Cic. Deiot. 8, 23' sunt illi quidem dicto audientes, Cic. Verr. 1, 88: quos dicto audientes jussi, id. ib. 5, 104.—And, on account of the signif. to obey, with a second personal dat.: dicto audientem esse alicui, to obey one (freq. and class.); cf. Stallb. ad Rudd. Gr. II. p. 124, n. 38: vilicus domino dicto audiens sit, Cato, R. R. 142: si habes, qui te audiat; si potest tibi dicto audiens esse quisquam, Cic. Verr. 2, 1, 44; 2, 4. 12; 2, 5, 32; id. Phil. 7, 2: dicto audiens fuit jussis absentium magistratuum, Nep. Ages. 4, 2; id. Lys. 1, 2; id. Iphicr. 2, 1: interim Servio Tullio jubere populum dicto audientem esse, Liv. 1, 41; 4, 26; 29, 20; 41, 10 al.—Once pleon. with oboedio: ne plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit, Liv. 5, 3.—benedictis si certāsset, audīsset bene (Bene audire est bene dici, laudari, Don.), Ter. Phorm. prol. 20: tu recte vivis, si curas esse quod audis, Hor. Ep. 1, 16, 17: rexque paterque Audisti coram, id. ib. 1, 7, 38; so id. S. 2, 6, 20; Ter. Hec. 4, 2, 24; id. Phorm. 2, 3, 12; Cic. Att. 6, 1; id. Fin. 3, 17, 57; id. Leg. 1, 19; Nep. Dion, 7, 3: Ille, qui jejunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii afluentia potuit, Quint. 12, 10, 13 al.—In a play upon words: erat surdaster M. Crassus; sed aliud molestius quod male audiebat, Cic. Tusc. 5, 40, 116; so, minus commode: quod illorum culpā se minus commode audire arbitrarentur, Cic. Verr. 2, 3, 58.—cum adsensu audientium egit, Liv. 21, 10 al.—Hence, in eccl. Lat., a catechumen, Tert. Poen. 6.—Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Proto-Italic *awizdiō, a compound of Proto-Indo-European *h₂ewis (“clearly, manifestly”) (from the root *h₂ew- (“to see, perceive”)) and *dʰh₁-ye/o- (“to render”). Cognates include Ancient Greek αἰσθάνομαι (aisthánomai, “to perceive”) (also originally "to render manifest"), whence English aesthetic, and ἀΐω (aḯō, “to perceive, hear”), Hittite 𒌋𒀪𒄭 (u-uḫ-ḫi, “I see”), Proto-Germanic *awiz (“obvious”) and Sanskrit आविस् (āvís, “openly, manifestly, evidently”).
- Catalanoirfrom Old Catalan oir
- Frenchouïrfrom Old French oir
- Englishoyezfrom Old French oir
- Occitanausirfrom Old Occitan audir
- Occitanaudirfrom Old Occitan audir
- Occitanauvirfrom Old Occitan audir
- Franco-Provençalaouir
- Normanouirfrom Old French oir
- Normanouïfrom Old French oir
- Englishaudio
- Englishaudile
- Frenchaudio
- Italianaudio
- Spanishaudio
- Basqueaditu
- Dutchhorribile auditu
- Esperantoaŭdi
- Idoaudar
- Swedishaudiell
- Romanianauzi
- Romanianauzire
- Aromanianavdu
- Aromanianavdzãri
- Istro-Romanianavzi
- Megleno-Romanianud
- Megleno-Romanianuzări
- Italianaudire
- Italianudire
- Neapolitanaudì
- Sicilianaudìri
- Venetanaldir
- Spanishoírfrom Old Spanish oir
- Old Galician-Portugueseouir
- Old Galician-Portugueseoir
- Old Galician-Portugueseoyr
- Old Galician-Portugueseouvyr
- Asturianoyerfrom Old Leonese oyr
- Leoneseoyirefrom Old Leonese oyr
- Ladinooyirfrom Old Spanish oir
- Friulianuldî
- Ladinudir
- Romanshudir
- Lombardudì
- Piedmonteseovir