verbthird (-iō variant) conjugation
aspiciō
aspiciō (present infinitive aspicere, perfect active aspexī, supine aspectum)
Classical[asˈpɪ.ki.oː]Ecclesiastical[asˈpiː.t͡ʃi.o]
№ 483 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- to look at, towards, or upon; behold, gaze at or upon; view, see, examine, survey, inspect, investigate; regard, respect, admire, look to.
‘[...] Ut tē post multa tuōrum fūnera, post variōs hominumque urbisque labōrēs, dēfessī aspicimus! [...].’
“‘After so many of your [people have gone to their] deaths, after the disparate sufferings of citizen and city, how weary we look upon you!’”29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.283–285 - to consider, weigh, ponder
- to observe, notice, catch sight of, espy, perceive
“[...] līmina Vestae servantem / et tacitam sēcrētā in sēde latentem / Tyndarida aspiciō [...].” “… the thresholds of Vesta protecting [her], and [given that she was] hiding quietly in the temple – I catch sight of the forsaken daughter of Tyndareus ….”
(Patronymic: Helen was the daughter of Tyndareus.)29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.567–569
Latīnē defined in Latin in our graded readers
oculōs ad aliquid vertō; videō.aspiciō -ere — in Mille Verba, Corpus Hūmānum
oculōs ad aliquid vertōaspiciō -ere — in Evangelium secundum Marcum, ch. 13, 18, 20
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | aspiciō | aspiciēbam | aspiciam | aspexī | aspexeram | aspexerō |
| 2nd sg. | aspicis | aspiciēbās | aspiciēs | aspexistī | aspexerās | aspexeris |
| 3rd sg. | aspicit | aspiciēbat | aspiciet | aspexit | aspexerat | aspexerit |
| 1st pl. | aspicimus | aspiciēbāmus | aspiciēmus | aspeximus | aspexerāmus | aspexerimus |
| 2nd pl. | aspicitis | aspiciēbātis | aspiciētis | aspexistis | aspexerātis | aspexeritis |
| 3rd pl. | aspiciunt | aspiciēbant | aspicient | aspexērunt aspexēre | aspexerant | aspexerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | aspiciam | aspicerem | aspexerim | aspexissem |
| 2nd sg. | aspiciās | aspicerēs | aspexerīs | aspexissēs |
| 3rd sg. | aspiciat | aspiceret | aspexerit | aspexisset |
| 1st pl. | aspiciāmus | aspicerēmus | aspexerīmus | aspexissēmus |
| 2nd pl. | aspiciātis | aspicerētis | aspexerītis | aspexissētis |
| 3rd pl. | aspiciant | aspicerent | aspexerint | aspexissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | aspicior | aspiciēbar | aspiciar |
| 2nd sg. | aspiceris aspicere | aspiciēbāris aspiciēbāre | aspiciēris aspiciēre |
| 3rd sg. | aspicitur | aspiciēbātur | aspiciētur |
| 1st pl. | aspicimur | aspiciēbāmur | aspiciēmur |
| 2nd pl. | aspiciminī | aspiciēbāminī | aspiciēminī |
| 3rd pl. | aspiciuntur | aspiciēbantur | aspicientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | aspiciar | aspicerer |
| 2nd sg. | aspiciāris aspiciāre | aspicerēris aspicerēre |
| 3rd sg. | aspiciātur | aspicerētur |
| 1st pl. | aspiciāmur | aspicerēmur |
| 2nd pl. | aspiciāminī | aspicerēminī |
| 3rd pl. | aspiciantur | aspicerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | aspice | aspicere |
| pres. 2nd pl. | aspicite | aspiciminī |
| fut. 2nd sg. | aspicitō | aspicitor |
| fut. 3rd sg. | aspicitō | aspicitor |
| fut. 2nd pl. | aspicitōte | — |
| fut. 3rd pl. | aspiciuntō | aspiciuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | aspicere | aspicī |
| perfect infinitive | aspexisse | aspectum esse |
| future infinitive | aspectūrum esse | aspectum īrī |
| present participle | aspiciēns | — |
| perfect participle | — | aspectus aspecta, aspectā, aspectae, aspectam, aspectārum, aspectās, aspecte, aspectī, aspectīs, aspectō, aspectōrum, aspectōs |
| future participle | aspectūrus aspectūra, aspectūrā, aspectūrae, aspectūram, aspectūrārum, aspectūrās, aspectūre, aspectūrī, aspectūrīs, aspectūrō, aspectūrōrum, aspectūrōs, aspectūrum | aspiciendus aspiciundus, aspicienda, aspiciendā, aspiciendae, aspiciendam, aspiciendārum, aspiciendās, aspiciende, aspiciendīs, aspiciendōrum, aspiciendōs, aspiciunda, aspiciundā, aspiciundae, aspiciundam, aspiciundārum, aspiciundās, aspiciunde, aspiciundī, aspiciundīs, aspiciundō, aspiciundōrum, aspiciundōs, aspiciundum |
gerundaspiciendī, aspiciendō, aspiciendumsupineaspectum, aspectū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- sub unum aspectum subicere aliquid
- to give a general idea of a thing.
- urbs situ ad aspectum praeclara est
- the city is very beautifully situated.
- fugere alicuius conspectum, aspectum
- to keep out of a person's sight.
- omnia uno aspectu, conspectu intueri
- to take in everything at a glance.
- ei, propter quos hanc lucem aspeximus
- those to whom we owe our being.
- sub sensum or sub oculos, sub aspectum cadere
- to come within the sphere of the senses.
- oculis or sub oculos, sub aspectum subicere aliquid
- to represent a thing vividly.
- rerum sub aspectum paene subiectio (De Or. 3. 53. 202)
- graphic depiction.
a-spĭcĭo (adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25),
I. to look to or upon a person or thing, to behold, look at, see.
I. Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with ad; but afterwards with the acc., with a finite clause, or absol.; in eccl. Lat., with in with acc., and super with acc.
(a). With ad:
aspice ad me, Plaut. Capt. 3, 4, 38: aspicient ad me, Vulg. Zach. 12, 10: aspicere ad terram, Plaut. Cist. 4, 2, 25: ad caelum, Vulg. 2 Macc. 7, 28: Aspice nunc ad sinisteram, Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, spice): ad Scrofam, Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 fin.—(β With acc.: Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25: me huc aspice, id. Am. 2, 2, 118: faciem alicujus, id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with contra: aspiciam aliquem contra oculis, Cas. 5, 3, 2: Th. Aspicedum contra me. Tr. Aspexi. Th. Vides? Tr. Video, Most. 5, 1, 56; so, non audebat aspicere contra Deum, Vulg. Exod. 3, 6: formam alicujus aspicere, Ter. Heaut. 4, 5, 25: tergum alicujus, Vulg. Exod. 33, 8: aspicite ipsum: contuemini os, etc., Cic. Sull. 27: me, Vulg. Job, 7, 8: sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc., Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23: aspicis me iratus, Cic. Phil. 2, 30 fin.: hominis omnino aspiciendi potestatem eripere, id. Lael. 23, 87: ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet, Liv. 9, 7, 11: aliquid rectis oculis, Suet. Aug. 16: Aspicit hanc torvis (oculis), Ov. M. 6, 34: aspiciunt oculis Superi mortalia justis, id. ib. 13, 70: aliquid oculis aequis, Verg. A. 4, 372: aspice vultus Ecce meos, Ov. M. 2, 92 al.: horrendae aspectu, Hor. S. 1, 8, 26: aspice nos hoc tantum, look on us thus much only, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In pass. (rare): unde aliqua pars aspici potest, Cic. Mil. 3: pulvis procul et arma adspiciebantur, Tac. H. 2, 68; id. G. 13: super triginta milia armatorum aspiciebantur, id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14: Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici, Plin. 2, 73, 75, § 185: quasi eum aspici nefas esset, Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8: adspici humana exta nefas habetur, Plin. 28, 1, 2, § 5.—(g). Absol.:
Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur, Ter. Eun. 5, 1, 22: postquam aspexi, ilico Cognovi, id. Heaut. 4, 1, 43.—(d). With in with acc.:
in terram aspicere, Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30: in caelum, ib. Matt. 14, 9.—(ε) With super with acc.: super castra aspicere, Vulg. Judith, 9, 7 al.—B. Transf.
1. a.. Of things in space, to look toward, lie toward:
tabulatum aspiciat meridiem, Col. 8, 8, 2: cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur, Plin. Ep. 5, 6, 29: ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit, Tac. Agr. 24: terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit, id. G. 5.—b. Of persons:
nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes, Tac. Agr. 30.—2. With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), to look upon something in order to consider or examine it; and in gen. to consider, survey, inspect (freq. in Liv.):
hujus ut aspicerent opus admirabile, Ov. M. 6, 14: Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi, Liv. 42, 37: in Boeotiā aspiciendae res, id. 42, 67 fin.: Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit, id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.—II. Trop.
A. In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi;
sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit, Cic. de Or. 1, 35, 161: sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim, observed, noticed, id. ib. 1, 35, 161: in auctorem fidei, Vulg. Heb. 12, 2: in remunerationem, ib. ib. 11, 26.—So esp., to examine, reflect upon, to consider, weigh, ponder (most freq. in the imperat.: aspice, see, ponder, consider, etc.). a. With acc.:
Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero, Plaut. Rud. 3, 4, 50: neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit, attends to them, Cic. de Or. 3, 31, 124: aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.—b. With a finite clause.
(a). In the subj.:
qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc., has weighed, considered, Hor. Ep. 1, 7, 96: aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc., Vulg. Marc. 12, 41: aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur, ib. ib. 15, 47: Quin tu illam aspice, ut placide adcubat, Plaut. Most. 3, 2, 168: quin aspice, quantum Aggrediare nefas, Ov. M. 7, 70: Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo! Verg. E. 4, 52: Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti ... Quantus sit dossennus, Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.: Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum, Verg. A. 10, 481: aspice, si quid loquamur, Hor. Ep. 1, 17, 4 sq.: Aspice, qui coeant populi, Verg. A. 8, 385: Qualem commendes, etiam atque etiam aspice, Hor. Ep. 1, 18, 76: aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.—(b). In the indic. (rare):
Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis, Verg. E. 5, 6: Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur, id. A. 6, 855: quantas ostentant, aspice, vires, id. ib. 6, 771: Aspice, quem gloria extulerat, id. Cat. 12, 1: aspicite, quae fecit nobiscum, Vulg. Tob. 13, 6.—Also, to take into consideration, to have in view: si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci, Ov. F. 6, 29.—B. Esp.
1. To look upon with respect, admiration:
erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant, Nep. Chabr. 4, 1.—2. Aliquem, to look one boldly in the face, to meet his glance:
Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie, Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). —3. Lumen aspicere, to see the light for to live:
odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum, Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number fin.—4. Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), to get a sight of, to see, perceive, descry:
perii, si me aspexerit, Plaut. Am. 1, 1, 164: forte unam aspicio adulescentulam, Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19: respexit et equum alacrem laetus aspexit, Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2: tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum, Ov. M. 2, 228; 7, 651: aspicit hanc visamque vocat, id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384; 7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque, Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, to see the light for to be born: ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit, Cic. Rosc. Am. 22 fin.; cf. supra, II. B. 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
aspiciō (ad-sp-) ēxī, ectus, ere
ad + specio, to look at, look upon, behold, look: ilico, T.: potestas aspiciendi: inter sese, one another: Eius formam, T.: eorum forum, L.: nos, V.: alqm in acie, to face, N.: nec servientium litora aspicientes, not in sight of, Ta.: pennas exire per ungues, O.: unde aliqua fori pars aspici potest: quasi eum aspici nefas esset.—To observe, examine, inspect: opus, O.: in Boeotiā res, L. — Of places, to look to, lie toward: terra quae Noricum aspicit, Ta.: Lumen, to see the light, i. e. live: lucem, to be born: lucem, to go abroad. — Fig., to observe, consider, weigh, ponder: qui aspexit, quantum, etc., H.: Aspice, laetentur ut omnia, V.: si quid loquamur, H.: quantas ostentant vires, V.: primordia gentis, O. —To regard, respect: eum milites aspiciebant, N. —To investigate: legatus ad res aspiciendas, L.
Origins
- Proto-Indo-European*h₂éd
- Proto-Italic*ad
- Proto-Italic*ad-
- Latinaspiciō
Proto-Indo-European *speḱ- Proto-Indo-European *-yeti Proto-Indo-European *spéḱyeti Proto-Italic *spekjō Latin speciō Latin aspiciō From ad- (“to, towards, at”) + speciō (“observe, look at”).
Descendants
- Englishaspect
- Italianaspettare