verbthird (-iō variant) conjugation
dispiciō
dispiciō (present infinitive dispicere, perfect active dispexī, supine dispectum)
Classical[dɪsˈpɪ.ki.oː]Ecclesiastical[disˈpiː.t͡ʃi.o]
Meaning
- to look through or about
- to discern or perceive
- to discover
- to consider
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispiciō | dispiciēbam | dispiciam | dispexī | dispexeram | dispexerō |
| 2nd sg. | dispicis | dispiciēbās | dispiciēs | dispexistī | dispexerās | dispexeris |
| 3rd sg. | dispicit | dispiciēbat | dispiciet | dispexit | dispexerat | dispexerit |
| 1st pl. | dispicimus | dispiciēbāmus | dispiciēmus | dispeximus | dispexerāmus | dispexerimus |
| 2nd pl. | dispicitis | dispiciēbātis | dispiciētis | dispexistis | dispexerātis | dispexeritis |
| 3rd pl. | dispiciunt | dispiciēbant | dispicient | dispexērunt dispexēre | dispexerant | dispexerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispiciam | dispicerem | dispexerim | dispexissem |
| 2nd sg. | dispiciās | dispicerēs | dispexerīs | dispexissēs |
| 3rd sg. | dispiciat | dispiceret | dispexerit | dispexisset |
| 1st pl. | dispiciāmus | dispicerēmus | dispexerīmus | dispexissēmus |
| 2nd pl. | dispiciātis | dispicerētis | dispexerītis | dispexissētis |
| 3rd pl. | dispiciant | dispicerent | dispexerint | dispexissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | dispicior | dispiciēbar | dispiciar |
| 2nd sg. | dispiceris dispicere | dispiciēbāris dispiciēbāre | dispiciēris dispiciēre |
| 3rd sg. | dispicitur | dispiciēbātur | dispiciētur |
| 1st pl. | dispicimur | dispiciēbāmur | dispiciēmur |
| 2nd pl. | dispiciminī | dispiciēbāminī | dispiciēminī |
| 3rd pl. | dispiciuntur | dispiciēbantur | dispicientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | dispiciar | dispicerer |
| 2nd sg. | dispiciāris dispiciāre | dispicerēris dispicerēre |
| 3rd sg. | dispiciātur | dispicerētur |
| 1st pl. | dispiciāmur | dispicerēmur |
| 2nd pl. | dispiciāminī | dispicerēminī |
| 3rd pl. | dispiciantur | dispicerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dispice | dispicere |
| pres. 2nd pl. | dispicite | dispiciminī |
| fut. 2nd sg. | dispicitō | dispicitor |
| fut. 3rd sg. | dispicitō | dispicitor |
| fut. 2nd pl. | dispicitōte | — |
| fut. 3rd pl. | dispiciuntō | dispiciuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | dispicere | dispicī |
| perfect infinitive | dispexisse | dispectum esse |
| future infinitive | dispectūrum esse | dispectum īrī |
| present participle | dispiciēns | — |
| perfect participle | — | dispectus dispecta, dispectā, dispectae, dispectam, dispectārum, dispectās, dispecte, dispectī, dispectīs, dispectō, dispectōrum, dispectōs |
| future participle | dispectūrus dispectūra, dispectūrā, dispectūrae, dispectūram, dispectūrārum, dispectūrās, dispectūre, dispectūrī, dispectūrīs, dispectūrō, dispectūrōrum, dispectūrōs, dispectūrum | dispiciendus dispiciundus, dispicienda, dispiciendā, dispiciendae, dispiciendam, dispiciendārum, dispiciendās, dispiciende, dispiciendīs, dispiciendōrum, dispiciendōs |
gerunddispiciendī, dispiciendō, dispiciendumsupinedispectum, dispectū
di-spĭcĭo, spexi, spectum, 3, v. n. and a.
I. , to see through all parts (cf. Lachm. ad Lucr. vol. 2, p. 236 and 237), to see with an effort, to open wide the eyes in order to see, to look through, to see; to glance, to gaze; and actively, to descry, discern, perceive (class.; esp. freq. in Cic. Lachm. l. l. prefers dispicere in many passages where the best editions have despicere, e. g. Verg. A. 1, 224; id. G. 2, 187; Ov. M. 2, 178; 3, 44; 7, 223; id. F. 4, 569; Col. 1, 6, 23; cf. Conington ad Verg. A. 1, 224; Munroad Lucr. 4, 418 N. cr.).
I. Lit.
(a). Neutr.:
isti autem tantis effusis tenebris ne scintillam quidem ullam ad dispiciendum reliquerunt, Cic. Ac. 2, 19, 61; cf.: tanta oborta caligo est ut dispicere non posset, Suet. Ner. 19; Cic. Tusc. 1, 19 fin.: catuli, qui jam dispecturi sunt, caeci aeque et hi, qui modo nati, id. Fin. 4, 23 fin.: ut primum dispexit, id. ib. 2, 30, 97: ad terram aspice et dispice, Oculis investigans astute augura, Plaut. Cist. 4, 2, 25.—(b). Act.:
nubila, Lucr. 4, 418 Lachm.: longe cunctas in partis, id. 6, 648: dispecta est et Thule, Tac. Agr. 10: ut nequit ullam dispicere oculus rem, Lucr. 3, 564.—B. Transf., to investigate, make an examination:
dispicientibus consistorianis et militaribus, Amm. 15, 5, 12.—II. Trop., to perceive mentally, discern, discover (commonly as act.):
si imbecilli animi verum dispicere non possint, Cic. Div. 2, 39; cf. Liv. 44, 6 fin.: mentem principis, Tac. A. 3, 22: merita, id. ib. 13, 27: in ea re Pompeius quid velit, non dispicio, Cic. Q. Fr. 2, 2 fin.: sine jam aliquid dispiciam, to find out, Ter. And. 3, 5, 16; cf. Cic. Att. 2, 20.—B. Meton. (mostly in the imperat.), to consider, think, reflect upon:
nunc velim dispicias res Romanas, Cic. Att. 6, 8: discerne et dispice insidiatorem et petitum insidiis, Liv. 40, 10; Just. Inst. 1, 8 pr.: dispice, an tu, etc., Plin. Ep. 1, 18, 5: dispice, ne sit, etc., id. ib. 2, 10, 5: prius dispiciamus de his, quae, etc., Gai. Inst. 1, § 143; cf. Dig. 14, 1, 1; and absol.: virtus est, ubi occasio admonet, dispicere, Plaut. Pers. 2, 3, 15.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dīspiciō spēxī, spectus, ere
SPEC-, to descry, discern, perceive, make out, distinguish, detect (by the sight): ne scintillam quidem ullam ad dispiciendum reliquerunt: acie mentis: catuli, qui iam dispecturi sunt: summo ab aethere terras, O.: dispecta est et Thule, Ta.—Fig., to perceive, discern, discover, detect (by the mind): libertatem ex servitute: verum: quorum nihil cum dispexisset caecata mens, L.: quid velit: quod sperem.— To consider, reflect upon, look about, regard : iam aliquid dispiciam, T.: res Romanas: insidiatorem, L.
Origins
From dis- + speciō.