honestus
Meaning
- adjectivefull of or regarded with honor; honorable; of high birth; noble; distinguished; respectable; eminent
- adjectivebring or deserving honor; worthy; creditable; respectable; decent; virtuous
“Honesta,” inquit, “rēs est laeta paupertās.”
(Seneca quotes from a now-lost work of Epicurus:) “Cheerful poverty,” [Epicurus] says, “is an honorable condition.”c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Epistulae Morales ad Lucilium 1.2.5 - adjectivefine; handsome; beautiful; becoming; noble
Latīnē defined in Latin in our graded readers
bonus et dignus honōre; vir honestus rēctē agit.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Virtus · Innocentia · Honestas
Virtus (ἀρτυτή) means virtue, as far as it shows itself in becoming and meritorious actions; innocentia, as far as it shows itself in blameless, especially disinterested conduct; honestas (χνοαστός) as far it shows itself in virtuous and noble sentiments. (vi. 406.)
Bonus · Bene moratus · Probus · Frugi · Honestus · Sanctus
1. Bonus, bene moratus, probus, and frugi, denote a low degree of morality, in which a man keeps himself free from blame and punishment, hatred and contempt:—bonus (anciently duonus, δύναμαι), in the popular sense, in which benevolence and goodness of heart constitute the principal part of morality, in opp. to malus, like ἀγαθός; bene moratus, in a more philosophical sense, as an acquired character, in which, before all things, self-control, conscientiousness, and freedom from common selfishness are cultivated, like εὔτροπος, probus πραΰς), so far as a man injures no one, nor does what is unjust, as a worthy, upright, just man; frugi, so far as a man, by discretion, conscientiousness, and diligence, qualifies himself to be useful in practical life, in opp. to nequam, like χρηστός. Quintil. vi. 4, 11. Non est altercandi ars . . . res animi jacentis et mollis supra modum frontis, fallitque plerumque quod probitas vocatur, quæ est imbecillitas. Dic. Dejot. 10. Frugi hominem dici non multum laudis habet in rege. Quintil. i. 6, 29. 2. Whereas honestus and sanctus denote a higher degree of morality, which, from higher motives, rises above the standard of ordinary men, and what is called social morality; honestus, as an honorable and chivalrous spirit and demeanor, derived from a principle of honor and distinction, in opp. to turpis; sanctus, as a saintly and holy spirit, derived from a principle of piety. (v. 347.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | honestus | honesta | honestum |
| genitive | honestī | honestae | honestī |
| dative | honestō | honestae | honestō |
| accusative | honestum | honestam | honestum |
| ablative | honestō | honestā | honestō |
| vocative | honeste | honesta | honestum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | honestī | honestae | honesta |
| genitive | honestōrum | honestārum | honestōrum |
| dative | honestīs | honestīs | honestīs |
| accusative | honestōs | honestās | honesta |
| ablative | honestīs | honestīs | honestīs |
| vocative | honestī | honestae | honesta |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- vita honesta (turpis)
- a virtuous (immoral) life.
- honesta expetere; turpia fugere
- to follow virtue; to flee from vice.
- nobili, honesto, illustri loco or genere natus
- of illustrious family.
- vitam, aetatem (omnem aetatem, omne aetatis tempus) agere (honeste, ruri, in litteris), degere, traducere
- to live (all) one's life (honourably, in the country, as a man of learning).
qui me honore honestiorem fecit, Plaut. Capt. 2, 3, 32: cum honos sit praemium virtutis judicio studioque civium delatum ad aliquem; qui eum sententiis, qui suffragiis adeptus est, is mihi et honestus et honoratus videtur, etc., Cic. Brut. 81, 281: satis honestam honoratamque imaginem fore, Liv. 36, 40, 9: magnus atque honestus, Brut. et Cass. ap. Cic. Fam. 11, 3, 4; cf.: salvi et honesti, id. ib. 11, 2, 2: honestus homo et nobilis, Cic. Mur. 36, 75: cum honesto aliquo homine, id. Fam. 16, 9, 4: amplae et honestae familiae, illustrious and honorable families, id. Mur. 7, 15; cf.: homines honestis parentibus ac majoribus nati, id. Fragm. ap. Quint. 11, 1, 85: bonis parentibus atque honesto loco natus, id. Tusc. 5, 20, 58: cum Sabinas honesto ortas loco virgines rapi jussit, id. Rep. 2, 7: loco natus honesto, Caes. B. G. 5, 45, 2: Polla, Nursiae honesto genere orta, Suet. Vesp. 1: equite Romano in primis honesto et ornato, distinguished, eminent, Cic. Fam. 13, 14, 1; 13, 31, 1: eques Romanus, id. ib. 13, 62; cf.: erant complures honesti adulescentes, senatorum filii et ordinis equestris, Caes. B. C. 1, 51, 3: publicani, homines honestissimi atque ornatissimi, Cic. de Imp. Pomp. 7, 17: homo honestissimus, Caes. B. G. 1, 53, 6: milites honestissimi sui generis, id. B. C. 1, 20, 1: virginis honestae vaticinatione, Suet. Galb. 9 et saep.: quia deus auctor culpae honestior erat, Liv. 1, 4, 2: tam grave, tam firmum, tam honestum municipium, Cic. Fam. 13, 4, 2: honestissimus conventus, Quint. 1, 2, 9: ut honestiore judicio conflictere? more honorable, Cic. Quint. 13, 44: dies honestissimus nobis, id. Fam. 1, 2, 2: atque erit illa mihi mortis honesta dies, Prop. 3 (4), 21, 34. honesta paupertas, Vell. 129, 3: omnium honestarum rerum egens, not able to live suitably to his rank, Sall. J. 14, 17: honestis manibus omnia laetius proveniunt, i. e. of generals (cf. shortly before: ipsorum tunc manibus imperatorum colebantur agri), Plin. 18, 3, 4, § 19.—As substt. qui hominem castraverit ... sive is servus sive liber sit, capite punitur: honestiores publicatis bonis in insulam deportantur, Paul. Sent. 5, 23, 13; 1, 21, 4 sq.; opp. humiliores, id. ib. 5, 25, 1 sq.; Mos. et Rom. Leg. Coll. 1, 2, 2; 8, 4, 2.—nec honesto quicquam honestius, Cic. Fin. 4, 7, 25: rigidi servator honesti (Cato), Luc. 2, 389.ut (civium vita) opibus firma, copiis locuples, gloria ampla, virtute honesta sit, Cic. Att. 8, 11, 1: in convivio moderato atque honesto, id. Mur. 6, 13: aequa et honesta postulatio, id. Rosc. Am. 2, 7: honestum ac probabile nomen, id. Caecin. 25, 71; cf.: ut honesta praescriptione rem turpissimam tegerent, Caes. B. C. 3, 32, 4: causas abeundi quaerat honestas, Lucr. 4, 1181: certatio, Cic. Lael. 9, 32: honestam rem actionemve aut non suscipere aut, etc., id. ib. 13, 47: res, causa (opp. turpis), Auct. Her. 1, 3, 5; cf.: honesta res dividitur in rectum et laudabile, id. 3, 2, 3: hominum honestissimorum testimoniis non credere, Cic. Verr. 2, 1, 49, § 128; id. Rosc. Am. 6, 16: homines honestissimi, id. ib. 17, 49: quod omnium sit votum parentum, ut honestiores quam sint ipsi, liberos habeant, Quint. 1, 1, 82: soror, virtuous, chaste, Hor. S. 2, 3, 58: vita honestissima, Cic. Rosc. Am. 17, 48; so in sup.: labor, Quint. 12, 7, 10: praecepta, id. 12, 2, 27: testimonia, id. 5, 11, 37: vitae instituta sic distant, ut Cretes et Aetoli latrocinari honestum putent, Cic. Rep. 3, 9: honestum quibusdam rapto vivere, Quint. 3, 7, 24: honestius est de amicorum pecunia laborare quam de sua, Cic. Fam. 13, 14, 2: ut neque rectum neque honestum sit, nec fieri possit, ut, etc., id. Lael. 21, 76: honestum et rectum, id. ib. 22, 82: honestum id intellegimus, quod tale est, ut, detracta omni utilitate, sine ullis praemiis fructibusve per se ipsum possit jure laudari, id. Fin. 2, 14, 45; cf. id. Inv. 2, 53, 159; id. Leg. 1, 18, 48: si maritus uxorem suam in adulterio deprehensam occidit ... non inique aliquid ejus honestissimo calori permittitur, Mos. et Rom. Leg. Coll. 4, 10, 1: mores honestos tradere, Juv. 6, 239.—As subst.: hŏnestum, i, n., honesty, integrity, virtue (cf.: honor, virtus, etc.): quandoquidem honestum aut ipsa virtus est aut res gesta virtute, id. Fin. 5, 23, 66; cf.: sive honestum solum bonum est, ut Stoicis placet, sive quod honestum est, id ita summum bonum est, ut, etc., id. Off. 3, 3, 13; 1, 4, 14: formam quidem ipsam et tamquam faciem honesti vides, id. ib. 1, 5, 14: omnis honesti justique disciplina, Quint. 12, 2, 1: honesti praesens imago, id. 12, 1, 28: quo (honesto) detracto quid poterit beatum intellegi? Cic. Tusc. 5, 15, 45: de honesto ac bono, Quint. 2, 2, 5: honesta ac turpia, Cic. Leg. 1, 16, 44; 1, 17, 46: honestis similia sunt quaedam non honesta, id. Ac. 2, 16, 50: in eodem pectore nullum est honestorum turpiumque consortium, Quint. 12, 1, 4: de honestis, justis, utilibus quaestiones, id. 3, 6, 41.—Prov.: honesta mors turpi vita potior, Tac. Agr. 33: imponit finem sapiens et rebus honestis, Juv. 6, 444: honestus rumor alterum est patrimonium, Pub. Syr. 217 Rib.—ille erat honesta facie et liberali, Ter. Eun. 4, 4, 15; 2, 1, 24; cf.: ita me di ament, honestus est. id. ib. 3, 2, 21: erat forma praeter ceteras honesta, id. And. 1, 1, 96: facies, Suet. Tib. 68: caput, Verg. A. 10, 133; id. G. 2, 392: asini, Varr. R. R. 2, 6, 2: (equi), Verg. G. 3, 81: ager honestior, Varr. R. R. 1, 4, 2: tunc ora rigantur honestis Imbribus (i. e. lacrimis), Stat. Th. 2, 234.—As subst.: hŏnestum, i, n., beauty: nec, si quid honesti est, jactat habetque palam, quaerit, quo turpia celet, = si quid pulchri habent, Hor. S. 1, 2, 84.—Hence, adv.: hŏ-nestē. honeste natus, of noble birth, Suet. Aug. 43.—Far more freq. and class., neque illa matrem satis honeste tuam sequi poterit comes, Plaut. Merc. 2, 3, 69; id. Rud. 2, 3, 77: sic volo Te ferre (aquam) honeste, ut ego fero, id. ib. 2, 5, 7: unde Mundior exiret vix libertinus honeste, Hor. S. 2, 7, 12: ut videamur vestiti esse honeste, Varr. L. L. 8, § 31 Müll.: (Lucretia) tum quoque jam moriens, ne non procumbat honeste, Respicit, Ov. F. 2, 833: (Caesar) sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet, Suet. Caes. 82; Lucil. ap. Non. 427, 26: valde se honeste gerunt, Cic. Att. 6, 1, 13: honestius hic, quam Q. Pompeius, id. Off. 3, 30, 109: quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissime, id. Lael. 16, 57: aliquid recte honesteque dicere, id. Rep. 1, 2: beate et honeste vivere, id. ib. 4, 3: honeste vivere (opp. turpiter), Quint. 5, 10, 24: facere ac dicere (opp. turpiter), id. 11, 1, 14; 10, 5, 13: tam jejuna fames, cum possit honestius tremere, etc., Juv. 5, 10. iste quidem veteres inter ponetur honeste, fairly, properly, Hor. Ep. 2, 1, 43: fastigium nunc honeste vergit in tectum inferioris porticus, Cic. Q. Fr. 3, 1, 4, 14.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
By surface analysis, honor /honōs (“honor, esteem”) + -tus (forming adjectives). Compare possibly Paelignian hanustu.
- Catalanhonest
- Italianonesto
- Occitanonèst
- Portuguesehonestofrom Old Galician-Portuguese onesto
- Romanianonest
- Spanishhonesto
- Idohonestafrom Esperanto honesta
- Old Frenchhoneste
- Galicianhonestofrom Old Galician-Portuguese onesto
- Piedmonteseonest
In English words that came into English from honestus
- honesthonestus