LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

explicō

explicō (present infinitive explicāre, perfect active explicāvī or explicuī, supine explicātum or explicitum)
Classical[ˈɛk.splɪ.koː]Ecclesiastical[ˈɛk.spli.ko]

Meaning

  1. to unfold, unfurl, uncoil, loosen, undo
  2. to spread out, stretch out, extend, display, deploy
  3. to disentangle, solve, settle, arrange, regulate, adjust
  4. to develop, set forth, exhibit
  5. to explain

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.explicōexplicābamexplicābōexplicāvī
explicuī
explicāveram
explicueram
explicāverō
explicuerō, explicārō
2nd sg.explicāsexplicābāsexplicābisexplicāvistī
explicuistī, explicāstī
explicāverās
explicuerās, explicārās
explicāveris
explicueris
3rd sg.explicatexplicābatexplicābitexplicāvit
explicuit
explicāverat
explicuerat, explicārat
explicāverit
explicuerit, explicārit
1st pl.explicāmusexplicābāmusexplicābimusexplicāvimus
explicuimus
explicāverāmus
explicuerāmus
explicāverimus
explicuerimus, explicārimus
2nd pl.explicātisexplicābātisexplicābitisexplicāvistis
explicuistis, explicāstis
explicāverātis
explicuerātis, explicārātis
explicāveritis
explicueritis, explicāritis
3rd pl.explicantexplicābantexplicābuntexplicāvērunt
explicāvēre, explicuērunt, explicuēre, explicārunt
explicāverant
explicuerant, explicārant
explicāverint
explicuerint, explicārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.explicemexplicāremexplicāverim
explicuerim, explicārim
explicāvissem
explicuissem, explicāssem
2nd sg.explicēsexplicārēsexplicāverīs
explicuerīs
explicāvissēs
explicuissēs, explicāssēs
3rd sg.explicetexplicāretexplicāverit
explicuerit, explicārit
explicāvisset
explicuisset, explicāsset
1st pl.explicēmusexplicārēmusexplicāverīmus
explicuerīmus, explicārīmus
explicāvissēmus
explicuissēmus, explicāssēmus
2nd pl.explicētisexplicārētisexplicāverītis
explicuerītis, explicārītis
explicāvissētis
explicuissētis, explicāssētis
3rd pl.explicentexplicārentexplicāverint
explicuerint, explicārint
explicāvissent
explicuissent, explicāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.explicorexplicābarexplicābor
2nd sg.explicāris
explicāre
explicābāris
explicābāre
explicāberis
explicābere
3rd sg.explicāturexplicābāturexplicābitur
1st pl.explicāmurexplicābāmurexplicābimur
2nd pl.explicāminīexplicābāminīexplicābiminī
3rd pl.explicanturexplicābanturexplicābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.explicerexplicārer
2nd sg.explicēris
explicēre
explicārēris
explicārēre
3rd sg.explicēturexplicārētur
1st pl.explicēmurexplicārēmur
2nd pl.explicēminīexplicārēminī
3rd pl.explicenturexplicārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.explicāexplicāre
pres. 2nd pl.explicāteexplicāminī
fut. 2nd sg.explicātōexplicātor
fut. 3rd sg.explicātōexplicātor
fut. 2nd pl.explicātōte—
fut. 3rd pl.explicantōexplicantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveexplicāreexplicārī
perfect infinitiveexplicāvisse
explicuisse, explicāsse
explicātum esse
explicitum esse
future infinitiveexplicātūrum esse
explicitūrum esse
explicātum īrī
explicitum īrī
present participleexplicāns
explicante, explicantem, explicantēs, explicantī, explicantia, explicantibus, explicantis, explicantīs, explicantium
—
perfect participle—explicātus
explicitus, explicāta, explicātā, explicātae, explicātam, explicātārum, explicātās, explicātī, explicātōrum, explicātōs
future participleexplicātūrus
explicitūrus, explicātūra, explicātūrā, explicātūrae, explicātūram, explicātūrārum, explicātūrās, explicātūre, explicātūrī, explicātūrīs, explicātūrō, explicātūrōrum, explicātūrōs, explicātūrum, explicitūra, explicitūrā, explicitūrae, explicitūram, explicitūrārum, explicitūrās, explicitūre, explicitūrī, explicitūrīs, explicitūrō, explicitūrōrum, explicitūrōs, explicitūrum
explicandus
gerundexplicandī, explicandō, explicandumsupineexplicātum, explicātū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

volumen explicare
to open a book.
aciem explicare or dilatare
to extend the line of battle, deploy the battalions.
breviter, paucis explicare aliquid
to explain a matter briefly, in a few words (not paucis verbis).
sententias (verbis) explicare, aperire
to explain one's sentiments.
scholas habere, explicare (Fin. 2. 1. 1)
to give lectures.
pluribus verbis, copiosius explicare, persequi aliquid
to give a full, detailed account of a thing.

ex-plĭco, āvi and ŭi (the latter first in Verg. G. 2, 280; afterwards freq.; Hor. C. 3, 29, 16; 4, 9, 44; id. S. 2, 2, 125; Liv. 7, 23, 6 et saep.; cf. Gell. 1, 7, 20), ātum or ĭtum (Cic. uses mostly atum, Caes. atum and itum; cf.
I. explicaturos, Caes. B. C. 1, 78, 4; with explicitis, id. ib. 3, 75, 2; and, explicitius, id. ib. 1, 78, 2; upon these forms v. Neue, Formenl. 2, pp. 479 sq., 550 sq.), 1, v. a., to unfold, uncoil, unroll, unfurl, spread out, loosen, undo (class.; esp. freq. in the trop. sense; syn.: expedio, extrico, enodo, enucleo; explano, expono, interpretor).
I. Lit.: velum, Plaut. Mil. 4, 8, 7: non explicata veste neque proposito argento, etc., spread out, Cic. de Or. 1, 35, 161: volumen, to open, id. Rosc. Am. 35, 101: suas pennas (ales), Ov. Am. 2, 6, 55: plenas plagas, Mart. 1, 56, 8: perturbatum et confusum agmen, to put in order, Hirt. B. G. 8, 14, 2: capillum pectine, Varr. L. L. 5, § 129 Müll.: fusos, to unwind, Mart. 4, 54, 10: frontem sollicitam, to free from wrinkles, to smooth, Hor. C. 3, 29, 16; for which: explicare seria contractae frontis, id. S. 2, 2, 125; cf. mare, i. e. to calm, Sen. Herc. Oet. 455: si ex his te laqueis exueris ac te aliqua via ac ratione explicaris, hast extricated, freed thyself, Cic. Verr. 2, 5, 58, § 151: se (ex funibus ancorarum), Dig. 9, 2, 29: inimicae et oves, difficile se (apibus) e lanis earum explicantibus, Plin. 11, 18, 19, § 62: se explicat angustum, Juv. 12, 55.—
B. Transf., to spread out, stretch out, extend, deploy, display: aciem, Liv. 7, 23, 6; 40, 4, 4; 40, 5, 26 al.; cf. ordinem, id. 2, 46, 3: agmen, id. 10, 20, 3: cohortes (longa legio), Verg. G. 2, 280: se turmatim (equites), Caes. B. C. 3, 93, 3; cf. mid.: priusquam plane legiones explicari et consistere possent, id. ib. 2, 26, 4; and: ut ordo omnium navium explicari posset, Liv. 37, 23, 10: per obstantis catervas Explicuit sua victor arma, Hor. C. 4, 9, 44: atria, congestos satis explicatura clientes, Stat. Th. 1, 146: ut forum laxaremus et usque ad atrium Libertatis explicaremus, extend, Cic. Att. 4, 16, 14; cf.: unde pons in oppidum pertinens explicatur, Sall. H. 3, 20: orbes (serpens), Ov. M. 15, 720: frondes omnes (pampinus), Verg. G. 2, 335: se (montes), Plin. 5, 29, 31, § 118: arida ligna in flammas (ignis), Lucr. 2, 882: convivium, i. e. to set out richly, to furnish, Mart. 1, 100, 13: explicavi meam rem post illa lucro, i. e. amplified, enlarged, Plaut. Poen. 3, 5, 5.
II. Trop.
A. In gen. (very seldom): explica atque excute intelligentiam tuam, ut videas quae sit, etc., display, Cic. Off. 3, 20, 81: Siciliam multis undique cinctam periculis explicavit, has set at large, set free (qs. released from toils, snares), id. de Imp. Pomp. 11, 30; cf.: quemadmodum se explicent dicendo, id. Fl. 4, 10: da operam, ut te explices, huc quam primum venias, Pompei. ap. Cic. Att. 8, 12, D. 2.—
B. In partic.
1. To disentangle, set in order, arrange, regulate, settle, adjust any thing complicated or difficult: pulcre ego hanc explicatam tibi rem dabo, Plaut. Ps. 4, 1, 20: peto a te, ut ejus negotia explices et expedias, Cic. Fam. 13, 26, 2: negotia, id. Att. 5, 12, 3; cf. id. ib. 16, 3, 5: belli rationem, id. Prov. Cons. 14, 35; cf.: rationem salutis, id. Fam. 6, 1, 2: rem frumentariam, Hirt. B. G. 8, 4 fin.: si Faberius nobis nomen illud explicat, noli quaerere, quanti, settles, i. e. pays that item, Cic. Att. 13, 29, 2: Faberianum, id. ib. § 3; cf.: si qui debitores, quia non possint explicare pecuniam, differant solutionem, Dig. 42, 1, 31: consilium, Caes. B. C. 1, 78, 4; cf.: his explicitis rebus, id. ib. 3, 75, 2: subvenire tempestati quavis ratione sapientis est; eoque magis, si plus adipiscare re explicatā boni, quam addubitatā mali, Cic. Off. 1, 24, 83: ea, quae per defunctum inchoata sunt, per heredem explicari debent, Dig. 27, 7, 1: transii ad elegos: hos quoque feliciter explicui, Plin. Ep. 7, 4, 7 (cf. under !*?): iter commode explicui, excepto quod, etc., Plin. Ep. 8, 1, 1: fugam, Phaedr. 4, 7, 15: nihilo plus explicet ac si Insanire paret, etc., will make no more out of it, Hor. S. 2, 3, 270.—
2. Of speech, to develop, unfold, set forth, exhibit, treat, state: vitam alterius totam explicare,Cic. Div. in Caecil. 8, 27: perfice, ut Crassus haec, quae coartavit et peranguste refersit in oratione sua, dilatet nobis atque explicet, id. de Or. 1, 35, 163: explicando excutiendoque verbo, id. Part. Or. 36, 124: aliquid expedite, id. Brut. 67, 237: aliquid apertissime planissimeque, Cic. Verr. 2, 2, 64, § 156: aliquid definitione, id. Fin. 3, 10, 33: funera fando, Verg. A. 2, 362: philosophiam, Cic. Div. 2, 2, 6; cf.: philosophiam diligentissime Graecis litteris, id. Ac. 1, 2, 4: summorum oratorum Graecas orationes, id. de Or. 1, 34, 155: geometricum quiddam aut physicum aut dialecticum (corresp. to expedire), id. Div. 2, 59, 122: non de aegritudine solum, sed de omni animi perturbatione explicabo, id. Tusc. 3, 6, 13: de scorpionibus et catapultis, Vitr. 10, 22: ut explicemus, quae sint materiae, etc., Quint. 10, 5, 1.—Pass. impers.: quae vero auxilia sunt capitis, eo loco explicitum est, Cels. 4, 2.—Hence,
1. explĭcātus, a, um, P. a.
A. Lit., spread out: Capua planissimo in loco explicata, Cic. Agr. 2, 35, 96: vallis, Pall. Aug. 11, 2.—
B. Trop.
1. Well ordered, regular: in causa facili atque explicata, Cic. Planc. 2, 5.—
2. Plain, clear: nisi explicata solutione non sum discessurus, Cic. Att. 15, 20, 4.—Comp.: litterae tuae, quibus nihil potest esse explicatius, nihil perfectius, Cic. Att. 9, 7, 2.— Sup.: explicatissima responsa, Aug. Ep. 34 fin.—
3. Assured, certain: nec habet explicatam aut exploratam rationem salutis suae, Cic. Fam. 6, 1, 2.—* Adv.: explĭ-cāte, plainly, clearly: qui distincte, qui explicate, qui abundanter et rebus et verbis dicunt, Cic. de Or. 3, 14, 53.—Comp.: explicatius, August. Civ. D. 19, 4.—
2. explĭ-cĭtus, a, um, P. a. (acc. to II. B. 1.), lit., disentangled, i. e. free from obstacles, easy: in his erat angustiis res: sed ex propositis consiliis duobus explicitius videbatur, Ilerdam reverti, Caes. B. C. 1, 78, 2.!*? explĭcit, in late Lat., at the end of a book, is prob. an abbreviation of explicitus (est liber), the book is ended (acc. to signif. II. B. 1.); cf.: explicitum nobis usque ad sua cornua librum refers, Mart. 11, 107, 1: solemus completis opusculis ad distinctionem rei alterius sequentis medium interponere Explicit aut Feliciter aut aliquid istius modi, Hier. Ep. 28, 4.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁éǵʰ
  2. Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
  3. Proto-Italic*eks
  4. Latinexplicō

Latin ex- Proto-Indo-European *pel- Proto-Indo-European *pleḱ-der. Latin plicō Latin explicō From ex- + plicō (“to fold”).

Elsewhere
  • Frenchéployer
  • Italianspiegare
  • Germanexplizieren
  • Catalanexplicar
  • Englishexplicate
  • Frenchexpliquer
  • Occitanexplicar
  • Portugueseexplicar
  • Romanianexplica
  • Spanishexplicar
→ Norwegian
  • Norwegian Bokmålexplicere
  • Norwegian Nynorskexplicere

In English words that came into English from explicō

  • exploitationexplicō
  • explicitexplicitus
  • inexplicableinexplicābilis
  • explicateexplicō
  • explicableexplicabilis
  • explicationexplicatio
  • explicativeexplicātīvus
  • explicatoryexplicātōrius
  • explicansexplicāns

Quick answers

What does explicō mean in Latin?
explicō, a verb, means “to unfold, unfurl, uncoil, loosen, undo; to spread out, stretch out, extend, display, deploy; to disentangle, solve, settle, arrange, regulate, adjust”.
What are the principal parts of explicō?
explicō, explicāre, explicāvī, explicātum (first conjugation).
How do you pronounce explicō?
In classical Latin, [ˈɛk.splɪ.koː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈɛk.spli.ko].
Where does explicō come from?
Proto-Indo-European *h₁éǵʰ → Proto-Indo-European *h₁éǵʰs → Proto-Italic *eks → Latin explicō.
Which English words come from explicō?
English words that go back to Latin explicō include exploitation, explicit, explicate, explicans, explicable and explication.