LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivethird-declension two-termination adjective

turpis

turpis (neuter turpe, comparative turpior, superlative turpissimus, adverb turpiter)
Classical[ˈtʊr.pɪs]Ecclesiastical[ˈtur.pis]
№ 377 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. two terminationugly, unsightly; foul, filthy
    Attributed to Ennius by Cicero in Dē nātūrā deōrum, Book I, Chapter XXXVHow similar to us is that most vile beast, the ape!
    Vidē quam turpī lētō pereāmus!See what a disgraceful death we die!
  2. two terminationcacophonous, disagreeable
  3. figurativelytwo terminationbase, infamous, scandalous, dishonorable, shameful, disgraceful, unseemly, vile
    Nunc hiemem inter sē luxū, quam longa, fovēre,Now [Dido and Aeneas] warm one another in wanton excess for as long as winter lasts, mindless of their kingdoms, and seized by shameful lust.29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.193–194

Latīnē defined in Latin in our graded readers

foedus animō; turpe factum.
turpis -e — in Mille Verba, Animus et Adfectūs
foedus animō, inhonestus
turpis -e — in Aeneis, ch. 10

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Teter · Fœdus · Turpis · Deformis

Teter, tæter (ἀταρτηρός) is the ugliness which disturbs the feeling of security, and excites fear or shuddering, like hideous, shocking, βλοσυρός; fœdus (ψοῖθος), that which offends natural feelings, and excites loathing and aversion, like μιαρός; turpis (from torpere) that which offends the moral feeling, or sense of decency, and excites disapprobation or contempt, in opp. to honestus, gloriosus, like αἰσχρός; deformis, that which offends the finer sensations, and excites dislike, in opp. to formosus, like δυσειδής. Cic. Off. i. 34. Luxuria cum omni ætate turpis, tum senectuti fœdissima est. Rep. ii. 26. Tyrannus quo neque tetrius neque fœdius . . . animal ullum cogitari potest. Vatin. 3. Quanquam sis omni diritate teterrimus. Vell. Pat. ii. 69. In Vatinio deformitas corporis cum turpitudine certabat ingenii. (v. 111.)

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativeturpis
turpiculus
turpis
turpicula
turpe
turpiculum
genitiveturpis
turpiculī
turpis
turpiculae
turpis
turpiculī
dativeturpī
turpiculō
turpī
turpiculae
turpī
turpiculō
accusativeturpem
turpiculum
turpem
turpiculam
turpe
turpiculum
ablativeturpī
turpiculō
turpī
turpiculā
turpī
turpiculō
vocativeturpis
turpicule
turpis
turpicula
turpe
turpiculum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativeturpēs
turpiculī
turpēs
turpiculae
turpia
turpicula
genitiveturpium
turpiculōrum
turpium
turpiculārum
turpium
turpiculōrum
dativeturpibus
turpiculīs
turpibus
turpiculīs
turpibus
turpiculīs
accusativeturpīs
turpēs, turpiculōs
turpīs
turpēs, turpiculās
turpia
turpicula
ablativeturpibus
turpiculīs
turpibus
turpiculīs
turpibus
turpiculīs
vocativeturpēs
turpiculī
turpēs
turpiculae
turpia
turpicula

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

vita honesta (turpis)
a virtuous (immoral) life.
honesta expetere; turpia fugere
to follow virtue; to flee from vice.

turpis, e, adj. Sanscr. root tarp-, to be ashamed,
I. ugly, unsightly, unseemly, foul, filthy (class.; esp. freq. in a trop. sense; syn.: taeter, foedus, deformis, obscaenus, immundus).
I. Lit.: aspectus deformis atque turpis, Cic. Off. 1, 35, 126; Plaut. Poen. 1, 2, 125: ornatus, id. ib. 1, 2, 94; cf. infra, II.: vestitus, Ter. Phorm. 1, 2, 57: colores foedā specie, Lucr. 2, 421: pes, Hor. S. 1, 2, 102: podex, id. Epod. 8, 5: rana, id. ib. 5, 19: pecus, id. S. 1, 3, 100: viri morbo, deformed, disfigured, id. C. 1, 37, 9: macies, id. ib. 3, 27, 53: scabies, Verg. G. 3, 441: podagrae, id. ib. 3, 299: udo membra flmo, i. e. befouled, id. A. 5, 358; cf. toral, Hor. Ep. 1, 5, 22; Mart. 7, 36, 5; 8, 79, 2.—Sup.: simia quam similis turpissima bestia nobis, Enn. ap. Cic. N. D. 1, 35, 97 (Sat. v. 45 Vahl.)—
II. Transf., of sound, disagreeable, cacophonous: si etiam abfugit turpe visum est, Cic. Or. 47, 158.—
III. Trop., unseemly, shameful, disgraceful, base, infamous, scandalous, dishonorable (syn.: inhonestus, impurus, sordidus, indecorus): pulchrum ornatum turpes mores pejus caeno collinunt, Plaut. Most. 1, 3, 133: verbum, Ter. Heaut. 5, 4, 19: cum esset proposita aut fuga turpis aut gloriosa mors, Cic. Fin. 2, 30, 97: mors honesta saepe vitam quoque turpem exornat, at vita turpis saepe ne morti quidem honestae locum relinquit, id. Quint. 15, 49: adulescentia, id. Font. 15, 34: causam, Auct. Her. 1, 6, 9: causa, Caes. B. C. 3, 20: luxuria cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima est, Cic. Off. 1, 34, 123: si enim disserunt, nihil esse obscenum, nihil turpe dictu, id. Fam. 9, 22, 1: neque rogemus res turpes, nec faciamus rogati, id. Lael. 12, 40: formido mortis, id. Rep. 1, 3, 4: pars ingentem formidine turpi Scandunt equum, Verg. A. 2, 400: repulsa, Hor. Ep. 1, 1, 43: turpem senectam Degere, id. C. 1, 31, 19: adulter, id. ib. 1, 33, 9: meretricis amor, id. S. 1, 4, 111: non turpis ad te, sed miser confugit, Cic. Quint. 31, 98; id. Att. 5, 11, 5: prodis ex judice Dama Turpis, Hor. S. 2, 7, 55: sub dominā meretrice turpis, id. Ep. 1, 2, 25: Egestas, Verg. A. 6, 276: facta, Quint. 1, 2, 2: fama, Tac. A. 12, 49: nihil turpe est, cujus placet pretium, Sen. Ep. 95, 33: luxus, Juv. 6, 298: fames, Flor. 4, 5, 3: foedus, Val. Max. 1, 6, 7: metus, id. 2, 9, 8.—Comp.: quid hoc turpius? quid foedius? Cic. Phil. 2, 34, 86: quid est autem nequius aut turpius effeminato viro? id. Tusc. 3, 17, 36: nihil est turpius quam cum eo bellum gerere, quocum familiariter vixeris, id. Lael. 21, 77; 26, 99; Caes. B. G. 4, 2.—Sup.: homo turpissimus atque inhonestissimus, Cic. Rosc. Am. 18, 50: iste omnium turpissimus et sordidissimus, id. Att. 9, 9, 3: turpissima fuga, Caes. B. C. 2, 31: turpissimus calumniae quaestus, Crassus ap. Cic. de Or. 2, 55, 226: quod quidem mihi videtur esse turpissimum, Cic. Tusc. 2, 4, 12.—
b. As subst.: turpĕ, is, n., a base or shameful thing, a disgrace, shame, reproach: nec honesto quicquam honestius, nec turpi turpius, Cic. Fin. 4, 27, 75: turpe senex miles, turpe senilis amor. Ov. Am. 1, 9, 4: honesta et turpia virtutis ac malitiae societas efficit, Sen. Ep. 31, 5.—Adv. (poet.): turpe incedere, in an unsightly manner, unbecomingly, Cat. 42, 8: gemens, Stat. Th. 3, 334.—
c. Turpe est, or simply turpe, with a subj.-clause: habere quaestui rem publicam, non modo turpe est, sed sceleratum etiam et nefarium, Cic. Off. 2, 22, 77: quod facere non turpe est, modo, etc., id. ib. 1, 35, 127: benevolentiam adsentando colligere turpe est, id. Lael. 17, 61: quid autem turpius quam illudi? id. ib. 26, 99; cf. id. ib. 21, 77: turpe erit, ingenium mitius esse feris, Ov. Am. 1, 10, 26; cf.: turpe ducet cedere pari, Quint. 1, 2, 22.— Hence, adv.: turpĭter, in an ugly or unsightly manner.
1. Lit. (so rare): ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne, Hor. A. P. 3: claudicare, Ov. Am. 2, 17, 20.—
2. Trop., in an unseemly manner, basely, shamefully, dishonorably (class.): turpiter et nequiter facere aliquid, Cic. Tusc. 3, 17, 36; unum illud extimescebam, ne quid turpiter facerem, id. Att. 9, 7, 1: turpiter se in castra recipere, Caes. B. G. 7, 20: me turpiter hodie hic dabo, Ter. Eun. 2, 1, 24; id. Hec. 4, 4, 2; Cic. Att. 6, 3, 9; 7, 2, 7; id. Mil. 4, 9; Caes. B. G. 7, 80; id. B. C. 3, 24; Auct. B. G. 8, 13; Hor. A. P. 284; Ov. M. 4, 187; Phaedr. 1, 25, 2; Val. Max. 2, 7, 15.—Comp., Ov. Tr. 5, 6, 13.—Sup., Cic. N. D. 1, 12, 29; Sen. Ep. 82, 12.

Origins

Uncertain. Traditionally derived from Proto-Indo-European *trep- (“to turn”) (with the word interpreted as "turning away" > "repelling" > "disgusting"), and compared with Ancient Greek τρέπω (trépō, “to turn, divert”), Sanskrit त्रपते (trapate, “to be ashamed”). Compare typologically Russian отврати́тельный (otvratítelʹnyj) (< Old Church Slavonic отъвратити (otŭvratiti) < вратити (vratiti)). De Vaan is skeptical of the semantics of this derivation, and prefers, albeit with hesitation, to compare the word with torpeō (“to be stiff”).

Elsewhere
  • Italianstorpiarefrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Frenchestropierfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Germanstruppierenfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Portugueseestropiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Spanishestropearfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Italianstroppiarefrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Piedmontesestropièfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Romanshstrupiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Romanshstrupchiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
  • Romanshstrupchierfrom Vulgar Latin *exturpiāre
Ibero-Romance
  • Portuguesetorpe
  • Spanishtorpe
  • Spanishestorpar
  • Galiciantorpe
Borrowings
  • Englishturpid
  • Frenchturpide
  • Frenchturpe
  • Hungarianturpisság
Insular Romance
  • Sardinianturpe
  • Sardiniantzurpu
Italo-Romance
  • Italianturpe
  • Galluresetulpi
Balkan Romance
  • Albanianturp
Padanian
  • Romanshtuorp

In English words that came into English from turpis

  • turpitudeturpitūdō
  • turpidturpis

Quick answers

What does turpis mean in Latin?
turpis, a adjective, means “ugly, unsightly; foul, filthy; cacophonous, disagreeable”.
How do you pronounce turpis?
In classical Latin, [ˈtʊr.pɪs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈtur.pis].