turpis
Meaning
- two terminationugly, unsightly; foul, filthy
Attributed to Ennius by Cicero in Dē nātūrā deōrum, Book I, Chapter XXXV
How similar to us is that most vile beast, the ape!Vidē quam turpī lētō pereāmus!
See what a disgraceful death we die! - two terminationcacophonous, disagreeable
- figurativelytwo terminationbase, infamous, scandalous, dishonorable, shameful, disgraceful, unseemly, vile
Nunc hiemem inter sē luxū, quam longa, fovēre,
Now [Dido and Aeneas] warm one another in wanton excess for as long as winter lasts, mindless of their kingdoms, and seized by shameful lust.29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 4.193–194
Latīnē defined in Latin in our graded readers
foedus animō; turpe factum.foedus, inhonestusinhonestusfoedus animō, inhonestusChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Teter · Fœdus · Turpis · Deformis
Teter, tæter (ἀταρτηρός) is the ugliness which disturbs the feeling of security, and excites fear or shuddering, like hideous, shocking, βλοσυρός; fœdus (ψοῖθος), that which offends natural feelings, and excites loathing and aversion, like μιαρός; turpis (from torpere) that which offends the moral feeling, or sense of decency, and excites disapprobation or contempt, in opp. to honestus, gloriosus, like αἰσχρός; deformis, that which offends the finer sensations, and excites dislike, in opp. to formosus, like δυσειδής. Cic. Off. i. 34. Luxuria cum omni ætate turpis, tum senectuti fœdissima est. Rep. ii. 26. Tyrannus quo neque tetrius neque fœdius . . . animal ullum cogitari potest. Vatin. 3. Quanquam sis omni diritate teterrimus. Vell. Pat. ii. 69. In Vatinio deformitas corporis cum turpitudine certabat ingenii. (v. 111.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | turpis turpiculus | turpis turpicula | turpe turpiculum |
| genitive | turpis turpiculī | turpis turpiculae | turpis turpiculī |
| dative | turpī turpiculō | turpī turpiculae | turpī turpiculō |
| accusative | turpem turpiculum | turpem turpiculam | turpe turpiculum |
| ablative | turpī turpiculō | turpī turpiculā | turpī turpiculō |
| vocative | turpis turpicule | turpis turpicula | turpe turpiculum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | turpēs turpiculī | turpēs turpiculae | turpia turpicula |
| genitive | turpium turpiculōrum | turpium turpiculārum | turpium turpiculōrum |
| dative | turpibus turpiculīs | turpibus turpiculīs | turpibus turpiculīs |
| accusative | turpīs turpēs, turpiculōs | turpīs turpēs, turpiculās | turpia turpicula |
| ablative | turpibus turpiculīs | turpibus turpiculīs | turpibus turpiculīs |
| vocative | turpēs turpiculī | turpēs turpiculae | turpia turpicula |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- vita honesta (turpis)
- a virtuous (immoral) life.
- honesta expetere; turpia fugere
- to follow virtue; to flee from vice.
aspectus deformis atque turpis, Cic. Off. 1, 35, 126; Plaut. Poen. 1, 2, 125: ornatus, id. ib. 1, 2, 94; cf. infra, II.: vestitus, Ter. Phorm. 1, 2, 57: colores foedā specie, Lucr. 2, 421: pes, Hor. S. 1, 2, 102: podex, id. Epod. 8, 5: rana, id. ib. 5, 19: pecus, id. S. 1, 3, 100: viri morbo, deformed, disfigured, id. C. 1, 37, 9: macies, id. ib. 3, 27, 53: scabies, Verg. G. 3, 441: podagrae, id. ib. 3, 299: udo membra flmo, i. e. befouled, id. A. 5, 358; cf. toral, Hor. Ep. 1, 5, 22; Mart. 7, 36, 5; 8, 79, 2.—Sup.: simia quam similis turpissima bestia nobis, Enn. ap. Cic. N. D. 1, 35, 97 (Sat. v. 45 Vahl.)—si etiam abfugit turpe visum est, Cic. Or. 47, 158.—inhonestus, impurus, sordidus, indecorus): pulchrum ornatum turpes mores pejus caeno collinunt, Plaut. Most. 1, 3, 133: verbum, Ter. Heaut. 5, 4, 19: cum esset proposita aut fuga turpis aut gloriosa mors, Cic. Fin. 2, 30, 97: mors honesta saepe vitam quoque turpem exornat, at vita turpis saepe ne morti quidem honestae locum relinquit, id. Quint. 15, 49: adulescentia, id. Font. 15, 34: causam, Auct. Her. 1, 6, 9: causa, Caes. B. C. 3, 20: luxuria cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima est, Cic. Off. 1, 34, 123: si enim disserunt, nihil esse obscenum, nihil turpe dictu, id. Fam. 9, 22, 1: neque rogemus res turpes, nec faciamus rogati, id. Lael. 12, 40: formido mortis, id. Rep. 1, 3, 4: pars ingentem formidine turpi Scandunt equum, Verg. A. 2, 400: repulsa, Hor. Ep. 1, 1, 43: turpem senectam Degere, id. C. 1, 31, 19: adulter, id. ib. 1, 33, 9: meretricis amor, id. S. 1, 4, 111: non turpis ad te, sed miser confugit, Cic. Quint. 31, 98; id. Att. 5, 11, 5: prodis ex judice Dama Turpis, Hor. S. 2, 7, 55: sub dominā meretrice turpis, id. Ep. 1, 2, 25: Egestas, Verg. A. 6, 276: facta, Quint. 1, 2, 2: fama, Tac. A. 12, 49: nihil turpe est, cujus placet pretium, Sen. Ep. 95, 33: luxus, Juv. 6, 298: fames, Flor. 4, 5, 3: foedus, Val. Max. 1, 6, 7: metus, id. 2, 9, 8.—Comp.: quid hoc turpius? quid foedius? Cic. Phil. 2, 34, 86: quid est autem nequius aut turpius effeminato viro? id. Tusc. 3, 17, 36: nihil est turpius quam cum eo bellum gerere, quocum familiariter vixeris, id. Lael. 21, 77; 26, 99; Caes. B. G. 4, 2.—Sup.: homo turpissimus atque inhonestissimus, Cic. Rosc. Am. 18, 50: iste omnium turpissimus et sordidissimus, id. Att. 9, 9, 3: turpissima fuga, Caes. B. C. 2, 31: turpissimus calumniae quaestus, Crassus ap. Cic. de Or. 2, 55, 226: quod quidem mihi videtur esse turpissimum, Cic. Tusc. 2, 4, 12.—nec honesto quicquam honestius, nec turpi turpius, Cic. Fin. 4, 27, 75: turpe senex miles, turpe senilis amor. Ov. Am. 1, 9, 4: honesta et turpia virtutis ac malitiae societas efficit, Sen. Ep. 31, 5.—Adv. (poet.): turpe incedere, in an unsightly manner, unbecomingly, Cat. 42, 8: gemens, Stat. Th. 3, 334.—habere quaestui rem publicam, non modo turpe est, sed sceleratum etiam et nefarium, Cic. Off. 2, 22, 77: quod facere non turpe est, modo, etc., id. ib. 1, 35, 127: benevolentiam adsentando colligere turpe est, id. Lael. 17, 61: quid autem turpius quam illudi? id. ib. 26, 99; cf. id. ib. 21, 77: turpe erit, ingenium mitius esse feris, Ov. Am. 1, 10, 26; cf.: turpe ducet cedere pari, Quint. 1, 2, 22.— Hence, adv.: turpĭter, in an ugly or unsightly manner. ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne, Hor. A. P. 3: claudicare, Ov. Am. 2, 17, 20.—turpiter et nequiter facere aliquid, Cic. Tusc. 3, 17, 36; unum illud extimescebam, ne quid turpiter facerem, id. Att. 9, 7, 1: turpiter se in castra recipere, Caes. B. G. 7, 20: me turpiter hodie hic dabo, Ter. Eun. 2, 1, 24; id. Hec. 4, 4, 2; Cic. Att. 6, 3, 9; 7, 2, 7; id. Mil. 4, 9; Caes. B. G. 7, 80; id. B. C. 3, 24; Auct. B. G. 8, 13; Hor. A. P. 284; Ov. M. 4, 187; Phaedr. 1, 25, 2; Val. Max. 2, 7, 15.—Comp., Ov. Tr. 5, 6, 13.—Sup., Cic. N. D. 1, 12, 29; Sen. Ep. 82, 12.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Uncertain. Traditionally derived from Proto-Indo-European *trep- (“to turn”) (with the word interpreted as "turning away" > "repelling" > "disgusting"), and compared with Ancient Greek τρέπω (trépō, “to turn, divert”), Sanskrit त्रपते (trapate, “to be ashamed”). Compare typologically Russian отврати́тельный (otvratítelʹnyj) (< Old Church Slavonic отъвратити (otŭvratiti) < вратити (vratiti)). De Vaan is skeptical of the semantics of this derivation, and prefers, albeit with hesitation, to compare the word with torpeō (“to be stiff”).
- Italianstorpiarefrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Frenchestropierfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Germanstruppierenfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Portugueseestropiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Spanishestropearfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Italianstroppiarefrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Piedmontesestropièfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Romanshstrupiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Romanshstrupchiarfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Romanshstrupchierfrom Vulgar Latin *exturpiāre
- Portuguesetorpe
- Spanishtorpe
- Spanishestorpar
- Galiciantorpe
- Englishturpid
- Frenchturpide
- Frenchturpe
- Hungarianturpisság
- Sardinianturpe
- Sardiniantzurpu
- Italianturpe
- Galluresetulpi
- Albanianturp
- Romanshtuorp
In English words that came into English from turpis
- turpitudeturpitūdō
- turpidturpis