nāscor
Meaning
- deponentto be born, begotten
- deponentto arise, proceed
Sī quandō in puerīs ante alter dēns nāscitur quam prior excidat, is quī cadere dēbuit ēvellendus est.
If ever in children a second tooth appears before the earlier one has fallen out, the one which ought to have fallen out must be uprooted. - deponentto grow, spring forth
- deponentfigurativelyof abstract things: to come into existence, arise, be produced, spring up
Hinc patriae prōditiōnēs, hinc rērum pūblicārum ēversiōnēs, hinc cum hostibus clandestīna colloquia nāscī; […].
“From this [source] spring treasons against [one’s] country; from this, the subversions of states; [and] from this, secret negotiations with enemies.” (That is, from wanton pursuits of sensual pleasures: Cicero’s imagined character Cato the Elder quotes the Pythagorean philosopher Archytas of Tarentum.)106 BCE – 43 BCE, Cicero, Cato Maior de Senectute 12.40 - deponentto be a number of years old
Vīgintī et quīnque annōs nātus sum.
I am 25 years old.Annōs sexāgintā nātus es...
You are 60 years old...Terence, Heauton Timuromenos 62-63
Latīnē defined in Latin in our graded readers
vītam accipiō; quod nātum est, aliquandō moritur.orior, incipiōin lūcem veniōConjugation conjugation 3 deponent
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | nāscor | nāscēbar | nāscar | — | — | — |
| 2nd sg. | nāsceris nāscere | nāscēbāris nāscēbāre | nāscēris nāscēre | — | — | — |
| 3rd sg. | nāscitur | nāscēbātur | nāscētur | — | — | — |
| 1st pl. | nāscimur | nāscēbāmur | nāscēmur | — | — | — |
| 2nd pl. | nāsciminī | nāscēbāminī | nāscēminī | — | — | — |
| 3rd pl. | nāscuntur | nāscēbantur | nāscentur | — | — | — |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | nāscar | nāscerer | — | — |
| 2nd sg. | nāscāris nāscāre | nāscerēris nāscerēre | — | — |
| 3rd sg. | nāscātur | nāscerētur | — | — |
| 1st pl. | nāscāmur | nāscerēmur | — | — |
| 2nd pl. | nāscāminī | nāscerēminī | — | — |
| 3rd pl. | nāscantur | nāscerentur | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | nāscere | — |
| pres. 2nd pl. | nāsciminī | — |
| fut. 2nd sg. | nāscitor | — |
| fut. 3rd sg. | nāscitor | — |
| fut. 3rd pl. | nāscuntor | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | nāscī | — |
| perfect infinitive | nātum esse gnātum esse | — |
| future infinitive | nāscitūrum esse | — |
| present participle | nāscēns nāscente, nāscentem, nāscentēs, nāscentī, nāscentia, nāscentibus, nāscentis, nāscentīs, nāscentium | — |
| perfect participle | nātus gnātus, nāta, nātā, nātae, nātam, nātārum, nātās, nāte, nātī, nātīs, nātō, nātōrum, nātōs | — |
| future participle | nāscitūrus | nāscendus nāscundus, nāscunda, nāscundā, nāscundae, nāscundam, nāscundārum, nāscundās, nāscunde, nāscundī, nāscundīs, nāscundō, nāscundōrum, nāscundōs, nāscundum |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- ex aliqua re nasci, manare
- to originate in, arise from.
cum ex utrāque (uxore) filius natus esset, Cic. de Or. 1, 40, 183: cujus ex filiā natus est Sestius, id. Fam. 13, 8, 1: Servius Tullius ex serva Tarquiniensi natus, id. Rep. 2, 21, 37: ex hac feminā debuit nasci, qui, etc., Sen. ad Helv. 16, 6: natam sibi ex Poppaeā filiam, Tac. A. 15, 23 init.: ex Thetide natus, Quint. 3, 7, 11: ex Urbiniā natus, id. 7, 2, 5: Alexandri filius natus ex Barsine, Just. 13, 2, 7; cf.: negantis (Domitii) quidquam ex se et Agrippinā nisi detestabile nasci potuisse, Suet. Ner. 6: quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera, Cic. N. D. 2, 24, 62; cf.: convinces facile ex te esse natum, nam tui similis est probe, Ter. Heaut. 5, 4, 7: ex militibus Romanis et Hispanis mulieribus natos se memorantes, Liv. 43, 3, 2; very rarely with a designation of the father, and only with pronouns: ex hoc Domitius nascitur, Suet. Ner. 4 init.: Neoptolemus ex quo nata est Olympias, Just. 17, 3, 14: ex quo nasci nepotes deceat, Plin. Ep. 1, 14, 2: illum ex me natum, Val. Max. 5, 10 ext. 3; cf.: quod tibi filiolus vel filia nascitur ex me, Juv. 9, 83.—de tigride natus, Ov. M. 9, 612; cf.: de stirpe dei nasci, id. ib. 11, 312: de pellice natus, id. ib. 4, 422: natus de muliere, Vulg. Job, 14, 1; 15, 14. —and with general designations of parents, family, etc.): quos omnes Erebo et Nocte natos ferunt, Cic. N. D. 3, 17, 44: Hercules Jove natus, id. ib. 3, 16, 42: Nilo natus, id. ib. 3, 16, 42: nascetur Oedipus Lao, id. Fat. 13, 30: patre Marte, id. Rep. 2, 2, 4: Paulo, id. Off. 1, 33, 121: privignus Poppaeā natus, Suet. Ner. 55: Ascanius Creusā matre natus, Liv. 1, 3, 2: Junia, Vell. 2, 127, 4: amplissimā familiā nati adulescentes, Caes. B. G. 7, 37, 1: honestis parentibus, Quint. 1, 11, 85; Sen. Contr. 7, 21, 1: Mela quibus Gallio et Seneca parentibus natus, Tac. A. 16, 17: deus deo natus, Liv. 1, 16, 3: imperioso patre, id. 7, 4, 5; 9, 1, 12: Assaraco natus Capus, Enn. ap. Philarg. ad Verg. G. 3, 35 (Ann. v. 31 Vahl.): patre certo nasci, Cic. Rosc. Am. 16, 46: Apolline natus, Ov. M. 15, 639: natus deā, son of a goddess, i. e. Achilles, id. M. 12, 86; so, natus deā, of Æneas, Verg. A. 1, 582: matre Musā natus, Cic. N. D. 3, 18, 45: nascetur pulcrā Trojanus origine Caesar, Verg. A. 1, 286.—generari et nasci a principibus, Tac. H. 1, 16: et qui nascentur ab illo, Verg. G. 1, 434.—post homines natos, since men have lived, Cic. Phil. 11, 1, 1: post genus hominum natum, id. Balb. 10, 26: in miseriam nascimur, id. Tusc. 1, 5, 9: aves omnes in pedes nascuntur, with the feet foremost, Plin. 10, 53, 74, § 149: ad homines nascendos vim hujus numeri (septenarii) pertinere, to the formation of man in the womb, Gell. 3, 10, 7: homo nascitur ad laborem, i. e. it is his nature to suffer it, Vulg. Job, 5, 7.—humi nascentia fraga, Verg. E. 3, 92: cum nata fuerint folia, Vulg. Marc. 13, 28: nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus, is found, produced, Caes. B. G. 5, 12: onyx nascitur circa Thebas Aegyptias, Plin. 36, 8, 12, § 61: ex palude nascitur amnis, rises, id. 36, 26, 65, § 190: nascere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum, rise, Verg. E. 8, 17: unde nigerrimus Auster Nascitur, id. G. 3, 278: nascens luna, Hor. C. 3, 23, 2; id. S. 2, 4, 30: nascentia templa, newly built, Mart. 6, 4, 3: Circaeis nata forent an Lucrinum ad saxum ... ostrea, Juv. 4, 140.—To rise, be formed (of a hill): ab eo flumine collis nascebatur, Caes. B. G. 2, 18; cf.: nascitur altera moles, Sil. 3, 530. —scribes ad me, ut mihi nascatur epistulae argumentum, Cic. Fam. 16, 22, 2: nulla tam detestabilis pestis est, quae non homini ab homine nascatur, id. Off. 2, 5, 16: fateor ea me studiose secutum ex quibus vera gloria nasci posset, id. Fam. 15, 4, 13: facinus natum a cupiditate, Cic. Verr. 2, 2, 34, § 82; id. Font. 16, 37: visus ei dicitur draco ... dicere quo illa loci nasceretur, id. Div. 2, 66, 135: strumae nascuntur maxime in cervice, Cels. 5, 28, 7; 7, 12, 1 fin.; 7, 6, 4 fin.: onychem in Arabiae tantum montibus nasci putavere, Plin. 36, 7, 12, § 59: frumenta nata sunt, Cic. Verr. 2, 3, 63, § 147: ex quo uno haec omnia nata et profecta esse concedit, id. Quint. 28, 85; id. Agr 2, 33, 90: profectio nata a timore defectionis, Caes. B. G. 7, 43: querelae verae nascuntur pectore ab imo, Cat. 64, 198: omnis obligatio vel ex contractu nascitur vel ex delicto, Gai. Inst. 3, 88 sq.—With ut: ex hoc nascitur ut, hence it follows that, Cic. Fin. 3, 19, 63; Sen. Ep. 74, 11.—quod natum est ex spiritu, spiritus est, Vulg. Johan. 3, 6: nasci denuo, id. ib. 3, 7: natus ex Deo, id. 1 Johan. 3, 9, etc.—Hence, P. a. ante Periclem et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis, sed jam adultis fuerunt, littera nulla est, etc., Cic. Brut. 7, 27: eloquentiam pueris induunt adhuc nascentibus, Petr. 4: (vitulus) vexat nascenti robora cornu, Juv. 12, 9.— caritas, quae est inter natos et parentes, Cic. Lael. 8, 27: bellum prope inter parentes natosque, Liv. 1, 23, 1; cf. id. 5, 40, 3: cum pecore et gnatis, Hor. S. 2, 2, 115: et trepidae matres pressere ad pectora natos, Verg. A. 7, 518: mihi ausculta, nate, pueros jube cremarier, Enn. ap. Non. 246, 11 (Trag. v. 329 Vahl.); Hor. S. 1, 3, 43: natam conlocare alicui, Plaut. Aul. Arg. 1, 15: o gnata, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 46 Vahl.): si quis gnatam pro mutā devovet agnā, Hor. S. 2, 3, 219; cf. id. ib. 2, 3, 199: Hectoris natum de muro jactarier, Enn. ap. Varr. L. L. 10, § 70 Müll. (Trag. v. 130 Vahl.); so, Nerei natae, id. ap. Prisc. p. 733 P. (Trag. v. 135 Vahl.): maxima natarum Priami, Verg. A. 1, 654; Ov. M. 13, 661.—Esp. in the phrase natus nemo, not a human being, nobody (Plautine for nemo mortalis): tamquam si natus nemo in aedibus habitet, Plaut. Most. 2, 1, 55 Lorenz ad loc.; id. ib. 2, 2, 20: nato nemini, id. Cas. 2, 4, 15; id. Ps. 1, 3, 63.—me credo huic esse natum rei, ferundis miseriis, Ter. Ad. 4, 2, 6: non sibi se soli natum meminerit, sed patriae, sed suis, Cic. Fin. 2, 14, 45: natus huic imperio, id. Cael. 24, 59: gurges atque helluo natus abdomini suo, non laudi atque gloriae, id. Pis. 17, 41: Judaei et Syri, nationes natae servituti, id. Prov. Cons. 5, 10. —vir ad omnia summa natus, Cic. Brut. 68, 239: natus ad haec tempora, id. Phil. 12, 4, 9: ad dicendum natus aptusque, id. de Or. 1, 22, 99: ad haudem et ad decus nati, suscepti, instituti sumus, id. Fin. 5, 22, 63: ad hoc unum natus, id. Or. 28, 99: ut ad cursum equus, ad arandum bos, ad indagandum canis, sic homo ad intellegendum et agendum natus est, id. Fin. 2, 13, 40: natus ad sacra Cithaeron, Ov. M. 2, 223: canor mulcendas natus ad aures, id. ib. 5, 561.— quid meruere boves, animal ... natum tolerare labores, Ov. M. 15, 120: sentes tantummodo laedere natae, id. de Nuce, 113.—nati in usum laetitiae scyphi, Hor. C. 1, 27, 1; Ov. M. 14, 99; 15, 117.—(ε) With propter (rare): apros, animal propter convivia natum, Juv. 1, 141.—alius ager bene natus, alius male, Varr. R. R. 1, 6, 1: sarmenta male nata, Col. 4, 24, 7: ita natus locus est, Liv. 9, 2: inculti versūs et male nati, Hor. Ep. 2, 1, 233.— ut in his pro re natā non incommode possint esse, Cic. Att. 7, 14, 3: Antonii colloquium cum heroibus nostris pro re natā non incommodum, id. ib. 14, 6, 1; 7, 8, 2: e re natā melius fieri haud potuit, quam factum est, Ter. Ad. 3, 1, 8; App. M. 4, p. 143, 38.— eques Romanus annos prope XC. natus, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 62: annos natus unum et viginti, id. de Or. 3, 20, 74: cum annos ad quinquaginta natus esset, id. Clu. 40, 110: cum quinque et viginti natus annos dominatum occupavisset, id. Tusc. 5, 20, 57: Cato annos quinque et octoginta natus excessit e vitā, id. Brut. 20, 80; in inscr. ANNORVM NATVS, etc., Inscr. Mon. Scip. n. 7; Inscr. Marini Atti, p. 564.— Sometimes, in order to specify the age more exactly, major or minor, without or with quam, is added: annos nata est sedecim non major, Ter. Eun. 3, 3, 23: minor quinque et viginti annis natus, Nep. Han. 3, 2: minor triginta annis natus, Cic. Verr. 2, 2, 49, § 122: homo annos natus major quadraginta, over forty years old, Cic. Rosc. Am. 14, 49: Dionysius major annos sexaginta natus decessit, Nep. Reg. 2, 3: cum liberis majoribus quam quindecim annos natis, Liv. 45, 32, 3: minorem quam annos sex, majorem quam annos decem natam, negarunt capi fas esse, Gell. 1, 12, 1.—For major, minor, sometimes with plus, minus (ante-class.): plus triginta annis natus sim, Plaut. Men. 3, 1, 1: annos sexaginta natus es aut plus, Ter. Heaut. 1, 1, 11; cf.: non amplius novem annos natus, Nep. Han. 2, 3.—Act. collat. form: nasco, ĕre, to be born, etc.: ubi germen nascere coeperit, Cato, R. R. 151 fin.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Proto-Italic *gnāskōr, from Proto-Indo-European *ǵenh₁- (“to give birth”), with the inchoative suffix -scō from Proto-Indo-European *-sḱéti. The word-initial *gn- was regularly simplified to n-; however, gnātus is attested in Old Latin as an alternative form of the perfect active participle nātus "born", and also (more frequently) as an early form of the noun nātus "son". As a noun, gnātus continued to be used by later authors as a (mostly poetic) archaism. Related to gignō (“to beget; to give birth to; to bring forth”). Cognate with Ancient Greek γεννάω (gennáō, “to beget”).
- Catalannàixer
- Catalannéixer
- Catalanneixe
- Catalannéixere
- Catalannaixtre
- Occitannàisser
- Gasconnèisherfrom Occitan nàisser
- Gasconnàisherfrom Occitan nàisser
- Frenchnaîtrefrom Old French naistre
- Frenchnaquirfrom Old French naistre
- Bourguignonnâtrefrom Old French naistre
- Normannaîtrefrom Old French naistre
- Walloonnexhefrom Old French naistre
- Portuguesenascerfrom Old Galician-Portuguese nacer
- Spanishnacerfrom Old Spanish naçer
- Aragonesenaixer
- Aragonesenaxer
- Aragonesenaixere
- Old Navarro-Aragonesenacer
- Old Navarro-Aragonesenascer
- Asturiannacer
- Asturianñacer
- Leonesenacere
- Romaniannaște
- Aromaniannascu
- Italiannascere
- Corsicannasce
- Galluresenasci
- Neapolitannasce
- Sassaresenasci
- Siciliannàsciri
- Sardiniannàschere
- Emiliannâser
- Liguriannàsce
- Lombardnas
- Lombardnàsser
- Piedmontesenasse
- Friuliannassi
- Friuliannaši
- Ladinnascer
- Romanshnascher
- Romanshnescher
- Idonaskarfrom Esperanto naski
- Interlinguanascer
In English words that came into English from nāscor
- naturenātūra
- naturalnātūrālis
- innateinnātus
- nascentnāscēns
- supernaturalsupernātūrālis
- antenatalante
- connateconnātus
- natalnātālis
- enateēnātus
- nascencenāscentia
- nascencynāscentia
- enationenatus
- subnascentsubnascens
- renasciblenāscor
- postnatepostnatus