LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

imperō

imperō (present infinitive imperāre, perfect active imperāvī, supine imperātum)
Classical[ˈɪm.pɛ.roː]Ecclesiastical[ˈim.pe.ro]
№ 602 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. with dativeto command, give orders to, impose, demand
    Eorum qui domum redierunt, censu habito, ut Caesar imperaverat, repertus est numerus milium centum et decem.A census of those who went home having been taken, as Caesar had commanded, the number of soldiers was found to be one hundred and ten.1st c. BC, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico
  2. to rule, govern

Latīnē defined in Latin in our graded readers

iubeō; dux mīlitibus imperat.
imperō -āre — in Mille Verba, Bellum et Arma
command
imperant — in Seneca, ch. X

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Primus · Princeps · Imperator · Cæsar

1. Primus is the first, so far as, in space of time, he makes his appearance first, and others follow him; princeps, so far as he acts first, and others follow his example. (v. 344.) 2. Princeps means the Roman emperor, as holder of the highest civil power, which gradually devolved to him as princeps senatus; whereas imperator, as holder of the highest military power, inasmuch as, except him and the members of his family, no one had any longer a claim to the title of imperator; lastly, Cæsar means the Roman emperor, as a member, and from the time of Galba, as a mere successor, of the imperial family and dynasty.

Jubere · Imperare · Præcipere · Mandare

Jubere (from ἰότης) means to bid, merely in consequence of one’s own wish and will, in opp. to vetare, like κελεύειν; imperare, to command, by virtue of a military supreme authority, like ἄρχειν; præcipere to enjoin, by virtue of an authority as a teacher, etc., something like ἐντέλλεσθαι; mandare (from μήδομαι) to charge, in consequence of thorough confidence in a person, like ἐφίεσθαι.

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.imperōimperābamimperābōimperāvīimperāveram
imperāram
imperāverō
imperārō
2nd sg.imperāsimperābāsimperābisimperāvistī
imperāstī
imperāverās
imperārās
imperāveris
imperāris
3rd sg.imperatimperābatimperābitimperāvit
imperāt
imperāverat
imperārat
imperāverit
imperārit
1st pl.imperāmusimperābāmusimperābimusimperāvimus
imperāmus
imperāverāmus
imperārāmus
imperāverimus
imperārimus
2nd pl.imperātisimperābātisimperābitisimperāvistis
imperāstis
imperāverātis
imperārātis
imperāveritis
imperāritis
3rd pl.imperantimperābantimperābuntimperāvērunt
imperārunt, imperāvēre
imperāverant
imperārant
imperāverint
imperārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.imperemimperāremimperāverim
imperārim
imperāvissem
imperāssem
2nd sg.imperēsimperārēsimperāverīs
imperārīs
imperāvissēs
imperāssēs
3rd sg.imperetimperāretimperāverit
imperārit
imperāvisset
imperāsset
1st pl.imperēmusimperārēmusimperāverīmus
imperārīmus
imperāvissēmus
imperāssēmus
2nd pl.imperētisimperārētisimperāverītis
imperārītis
imperāvissētis
imperāssētis
3rd pl.imperentimperārentimperāverint
imperārint
imperāvissent
imperāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.imperorimperābarimperābor
2nd sg.imperāris
imperāre
imperābāris
imperābāre
imperāberis
imperābere
3rd sg.imperāturimperābāturimperābitur
1st pl.imperāmurimperābāmurimperābimur
2nd pl.imperāminīimperābāminīimperābiminī
3rd pl.imperanturimperābanturimperābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.impererimperārer
2nd sg.imperēris
imperēre
imperārēris
imperārēre
3rd sg.imperēturimperārētur
1st pl.imperēmurimperārēmur
2nd pl.imperēminīimperārēminī
3rd pl.imperenturimperārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.imperāimperāre
pres. 2nd pl.imperāteimperāminī
fut. 2nd sg.imperātōimperātor
fut. 3rd sg.imperātōimperātor
fut. 2nd pl.imperātōte—
fut. 3rd pl.imperantōimperantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveimperāreimperārī
perfect infinitiveimperāvisse
imperāsse
imperātum esse
future infinitiveimperātūrum esseimperātum īrī
present participleimperāns
imperante, imperantem, imperantēs, imperantī, imperantia, imperantibus, imperantis, imperantīs, imperantium
—
perfect participle—imperātus
imperāta, imperātā, imperātae, imperātam, imperātārum, imperātās, imperātī, imperātōrum, imperātōs
future participleimperātūrus
imperātūra, imperātūrā, imperātūrae, imperātūram, imperātūrārum, imperātūrās, imperātūre, imperātūrī, imperātūrīs, imperātūrō, imperātūrōrum, imperātūrōs, imperātūrum
imperandus
imperanda, imperandā, imperandae, imperandam, imperandārum, imperandās, imperande, imperandīs, imperandōrum, imperandōs
gerundimperandī, imperandō, imperandumsupineimperātum, imperātū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

imperare cupiditatibus
to overcome one's passions.
imperare milites civitatibus
to compel communities to provide troops.
obsides civitatibus imperare
to compel communities to provide hostages.
iussa (usually only in plur.), imperata facere
to carry out orders
sibi imperare or continere et coercere se ipsum
to have self-control; to restrain oneself, master one's inclinations.

impĕro (inp-), āvi, ātum, 1 (archaic form, imperassit, Cic. Leg. 3, 3, 6, and induperantum = imperantium, Enn. Ann. v. 413 Vahl.), v. a. and n. in-paro,
I. to command, order, enjoin (cf.: jubeo, praecipio, mando).
I. In gen., constr. with acc., an inf. or an object-clause, a relative-clause, with ut, ne, or the simple subj., with the simple dat. or absol.
(a). With acc. (and dat. personæ): faciendum id nobis quod parentes imperant, Plaut. Stich. 1, 1, 53: fac quod imperat, id. Poen. 5, 3, 29; Ter. Hec. 2, 2, 2: quae imperarentur, facere dixerunt, Caes. B. G. 2, 32, 3: numquid aliud imperas? Ter. Eun. 2, 1, 7; id. Heaut. 4, 3, 26: sto exspectans, si quid mihi imperent, id. Eun. 3, 5, 46: nonnumquam etiam puerum vocaret: credo, cui cenam imperaret, i. e. ordered to get him his supper, Cic. Rosc. Am. 21, 59: imperat ei nuptias, Quint. 7, 1, 14: vigilias, id. 11, 3, 26: certum modum, id. 11, 2, 27: moram et sollicitudinem initiis impero, id. 10, 3, 9: graves dominae cogitationum libidines infinita quaedam cogunt atque imperant, Cic. Fragm. ap. Non. 424, 30 (Rep. 6, 1 Mos.): utque Imperet hoc natura potens, Hor. S. 2, 1, 51.—In pass.: arma imperata a populo Romano, Liv. 40, 34, 9: quod ipsum imperari optimum est, Quint. 2, 5, 6: imperata pensa, id. 3, 7, 6: exemplar imperatae schemae, Suet. Tib. 43.—
(b). With inf. or an object-clause (esp. freq. in the post-Aug. per.; in Cic. and Cæs. only with inf. pass. or dep.): animo nunc jam otioso esse impero, Ter. And. 5, 2, 1: imperavi egomet mihi omnia assentari, id. Eun. 2, 2, 21: jungere equos Titan velocibus imperat Horis, Ov. M. 2, 118; 3, 4: nec minus in certo dentes cadere imperat aetas Tempore, Lucr. 5, 672: has omnes actuarias imperat fieri, Caes. B. G. 5, 1, 3: pericula vilia habere, Sall. C. 16, 2: frumentum conportare, id. J. 48, 2; Hirt. B. G. 8, 27; Curt. 10, 1, 19; Tac. A. 2, 25: Liviam ad se deduci imperavit, Suet. Calig. 25; id. Aug. 27; id. Tib. 60.—In pass.: in has lautumias, si qui publice custodiendi sunt, ex ceteris oppidis deduci imperantur, Cic. Verr. 2, 5, 27, § 69.—*With inf. act.: haec ego procurare et idoneus imperor, Hor. Ep. 1, 5, 21. —
(g). With a rel.-clause (very rare): imperabat coram, quid opus facto esset puerperae, Ter. And. 3, 2, 10: quin tu, quod faciam, impera, id. Phorm. 1, 4, 46; Plaut. Curc. 1, 1, 3 and 6; id. Capt. 2, 3, 10.—
(d). With ut, ne, or the simple subj.: ecce Apollo mihi ex oraculo imperat, Ut, etc., Plaut. Men. 5, 2, 87: his, uti conquirerent et reducerent, imperavit, Caes. B. G. 1, 28, 1: consulibus designatis imperavit senatus, ut, etc., Liv. 42, 28, 7: quibus negotium a senatu est imperatum, ut, etc., S. C. ap. Front. Aquaed. 104; Petr. 1: mihi, ne abscedam, imperat, Ter. Eun. 3, 5, 30: Caesar suis imperavit, ne, etc., Caes. B. G. 1, 46, 2; 2, 32, 2; 3, 89, 4: letoque det imperat Argum, Ov. M. 1, 670; 13, 659. — (ε) With simple dat.: si huic imperabo, probe tectum habebo, Plaut. Most. 4, 1, 14 (cf. above α): aliquid alicui, Ter. Eun. 3, 5, 46; Cic. Rosc. Am. 21, 59. — (ζ) Absol.: Pa. Jubesne? Ch. Jubeo, cogo atque impero, Ter. Eun. 2, 3, 97: si quid opus est, impera, Plaut. Am. 3, 3, 1: impera, si quid vis, id. Aul. 2, 1, 23: omnia faciam: impera, Ter. Heaut. 5, 5, 11: quidvis oneris impone, impera, id. And. 5, 3, 26.
II. In partic.
A. In publicists' lang., to order to be furnished or supplied, to give orders for, make a requisition for: cum frumentum sibi in cellam imperavisset (Verrem), Cic. Div. in Caecil. 10, 30: quem (numerum frumenti) ei civitati imperas emendum, Cic. Verr. 2, 3, 74, § 173: negas fratrem meum pecuniam ullam in remiges imperasse, id. Fl. 14, 33: pecuniam, id. ib. § 32; cf.: argenti pondo ducenta milia Jugurthae, Sall. J. 62, 5: arma, Caes. B. C. 1, 6 fin.: equites civitatibus, id. B. G. 6, 4 fin.; cf.: quam maximum militum numerum provinciae toti, id. ib. 1, 7, 2: obsides reliquis civitatibus, id. ib. 7, 64, 1; so, obsides Cic. de Imp. Pomp. 12, 35; Suet. Caes. 25. —
B. In publicists' and milit. lang., alicui or absol., to command, govern, rule over: his (magistratibus) praescribendus est imperandi modus ... qui modeste paret, videtur, qui aliquando imperet, dignus esse, Cic. Leg. 3, 2, 5; cf.: sic noster populus in pace et domi imperat, id. Rep. 1, 40: nulla est tam stulta civitas, quae non injuste imperare malit, quam servire juste, id. ib. 3, 18; cf. also: cum is, qui imperat aliis, servit ipse nulli cupiditati, id. ib. 1, 34: omnibus gentibus ac nationibus terra marique imperare, id. de Imp. Pomp. 19, 56; cf.: jus esse belli, ut, qui vicissent, iis, quos vicissent, quemadmodum vellent imperarent, Caes. B. G. 1, 36, 1: Jugurtha omni Numidiae imperare parat, Sall. J. 13, 2: quot nationibus imperabat, Quint. 11, 2, 50: clarus Anchisae Venerisque sanguis Imperet, Hor. Carm. Sec. 51; cf. id. C. 3, 6, 5: recusabat imperare, i. e. to be emperor, Plin. Pan. 5, 5; cf.: ipsum quandoque imperaturum, Suet. Claud. 3; id. Galb. 4; id. Oth. 4; id. Vit. 14; id. Tit. 2 et saep.— Hence,
b. Ad imperandum, to receive orders or instructions: nunc ades ad imperandum, vel ad parendum potius: sic enim antiqui loquebantur, Cic. Fam. 9, 25, 2; cf.: cum ipse ad imperandum Tisidium vocaretur, Sall. J. 62, 8 Kritz.—
2. Transf., beyond the publicist's sphere, to command, master, govern, rule, control: liberis, Ter. Ad. 1, 1, 51: imperare sibi, maximum imperium est, Sen. Ep. 113 fin.: ut nobismet ipsis imperemus, Cic. Tusc. 2, 21, 47: cum homines cupiditatibus iis, quibus ceteri serviunt, imperabunt, id. Lael. 22, 82: accensae irae, Ov. M. 9, 28: dolori, Plin. Ep. 8, 19, 2: lacrimis, Sil. 2, 652: amori suo, Petr. 83: ingenio suo, Sen. Contr. 1 praef. med.; cf.: imperare animo nequivi, quin, priusquam perirem, cur periturus essem, scirem, Liv. 34, 31, 2: quibus egestas imperat, rules, governs, Enn. ap. Cic. Div. 1, 58, 132 (Trag. v. 357 Vahl.): imperat arvis, holds control over, i. e. forces to be productive, Verg. G. 1, 99; cf.: sola terrae seges imperatur, Tac. G. 26: fertilibus agris non est imperandum, Sen. Tranq. 15: sic imperant vitibus et eas multis palmitibus onerant, Col. 3, 3, 6: alius patrimonio suo plus imperavit quam ferre possit, Sen. Tranq. 4; cf. also trop.: tamquam nescias, cui imperem: Epicurum, id. Ep. 29 fin.: dum per continuos dies nimis imperat voci, rursus sanguinem reddidit, Plin. Ep. 5, 19, 6: imperat ergo viro (mulier), Juv. 6, 224.— Absol.: animum rege, qui, nisi paret, Imperat, Hor. Ep. 1, 2, 63: permittat, an vetet an imperet (lex), Quint. 7, 7, 7: (eloquentia) hic regnat, hic imperat, hic sola vincit, id. 7, 4, 24.—
C. In publicists' lang., to order the citizens to assemble, to summon: dein consul eloquitur ad exercitum: Impero qua convenit ad comitia centuriata, Varr. L. L. 6, § 88 Müll.; Gell. 15, 27, 4; so comically, Plaut. Capt. 1, 2, 52; cf. id. Cist. 1, 1, 60.—
D. In medic. lang., to order, prescribe: non idem imperassem omnibus per diversa aegrotantibus, Sen. de Ira, 1, 16; Plin. 24, 1, 1, § 5: si vires patiuntur, imperanda tridui abstinentia est, Cels. 7, 20.—
E. In gram.: imperandi declinatus, i. e. inflections of the imperative, Varr. L. L. 10, § 32 Müll.— Hence, impĕ-rātum, i, n., that which is commanded, a command, order: jussus arma abicere, imperatum facit, executes the order, obeys, Caes. B. G. 5, 37, 1; freq. in plur.: imperata facere, id. ib. 2, 3, 3; 5, 20 fin.; 6, 10, 3; id. B. C. 1, 60, 1; 2, 12, 4; 3, 34, 2 al.; cf.: imperata detrectare, Suet. Caes. 54: Senones ad imperatum non venire, according to orders, as ordered, Caes. B. G. 6, 2, 3.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁én
  2. Proto-Italic*en
  3. Proto-Italic*en-
  4. Latinimperō

Proto-Indo-European *perh₃- Proto-Indo-European *pr̥h₃o- Latin *paro- Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin parō Latin imperō From in- + parō.

Descendants
  • Englishimperate
  • Italianimperare
  • Portugueseimperar
  • Spanishimperar

In English words that came into English from imperō

  • emperorimperator
  • empressimperatrix
  • empireimperium
  • imperialimperiālis
  • imperativeimperātīvus
  • imperiousimperiōsus
  • imperantimperans
  • imperiumimperium
  • imperatorimperātor
  • imperateimperātus
  • emperyimperium

Quick answers

What does imperō mean in Latin?
imperō, a verb, means “to command, give orders to, impose, demand; to rule, govern”.
What are the principal parts of imperō?
imperō, imperāre, imperāvī, imperātum (first conjugation).
How do you pronounce imperō?
In classical Latin, [ˈɪm.pɛ.roː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈim.pe.ro].
Where does imperō come from?
Proto-Indo-European *h₁én → Proto-Italic *en → Proto-Italic *en- → Latin imperō.
Which English words come from imperō?
English words that go back to Latin imperō include imperant, emperor, empress, empire, imperative and imperium.