adjectivefirst/second-declension adjective
imperiōsus
imperiōsus (feminine imperiōsa, neuter imperiōsum, adverb imperiōsē)
Classical[ɪm.pɛ.riˈoː.sʊs]Ecclesiastical[im.pe.riˈɔː.s̬us]
Meaning
- adjectivemighty, powerful, puissant, commanding
- adjectiveimperious, domineering, overbearing, tyrannical, dictatorial
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | imperiōsus | imperiōsa | imperiōsum |
| genitive | imperiōsī | imperiōsae | imperiōsī |
| dative | imperiōsō | imperiōsae | imperiōsō |
| accusative | imperiōsum | imperiōsam | imperiōsum |
| ablative | imperiōsō | imperiōsā | imperiōsō |
| vocative | imperiōse | imperiōsa | imperiōsum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | imperiōsī | imperiōsae | imperiōsa |
| genitive | imperiōsōrum | imperiōsārum | imperiōsōrum |
| dative | imperiōsīs | imperiōsīs | imperiōsīs |
| accusative | imperiōsōs | imperiōsās | imperiōsa |
| ablative | imperiōsīs | imperiōsīs | imperiōsīs |
| vocative | imperiōsī | imperiōsae | imperiōsa |
impĕrĭōsus (less correctly inp-), a, um, adj. imperium,
I. possessed of command, far-ruling, mighty, powerful, puissant (class.).
I. In gen.: urbes magnae atque imperiosae, Enn. ap. Cic. Rep. 1, 2:
populi, Cic. Or. 34, 120: imperiosissima civitas, Aug. Civ. Dei, 15, 19 (cf. Verg. A. 1, 284): dictatura, Liv. 7, 40, 9; cf. virga, i. e. the fasces, Ov. Tr. 5, 6, 32: quisnam igitur liber? sapiens, sibi qui imperiosus, who has dominion over himself, Hor. S. 2, 7, 83; cf. Plin. 34, 8, 19, § 62: imperiosissimae humanae mentis artes (religio, astrologia, medicina), id. 30, 1, 1, § 1: risus habet vim nescio an imperiosissimam, Quint. 6, 3, 8. —II. In partic.
A. In a bad sense, imperious, domineering, tyrannical:
cupiditas honoris quam dura est domina, quam imperiosa, Cic. Par. 5, 3, 40: nimis imperiosus philosophus, id. Fin. 2, 32, 105: paedagogi, Quint. 1, 1, 8: imperiosus atque impotens, Sen. Ben. 3, 28 fin.: imperiosi nobis ipsis et molesti sumus, id. Q. N. 4 praef.: Proserpina, Hor. S. 2, 5, 110: quojus cibo iste factust imperiosior, Plaut. Capt. 4, 2, 26: imperiosius aequor, Hor. C. 1, 14, 8: familia imperiosissima et superbissima, Liv. 9, 34, 15.—Hence, B. Impĕrĭōsus, i, m., a surname of the dictator L. Manlius Torquatus and his son, the consul T. Manlius Torquatus, on account of their severity, Liv. 7, 3, 4; 7, 4, 7; Sen. Ben. 3, 37; Cic. Fin. 2, 19, 60; Plin. 22, 5, 5, § 8; Liv. 4, 29, 6; cf. Manlius.—Hence, adv.: impĕrĭōsē, imperiously, tyrannically (ante- and postclass.):
non severe, non imperiose praecepit, Gell. 2, 29, 1; Charis. 202, 11: paene imperiosius quam humanius, Varr. ap. Non. 287, 20.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
imperiōsus (inp-) adj. with comp. and sup.
imperium, possessed of command, far-ruling, mighty, powerful, puissant: urbes: dictatura, L.: virga, i. e. the fasces, O.: sibi qui imperiosus, lord of himself, H.—Arbitrary, domineering, tyrannical: domina: Proserpina, resistless, H.: imperiosius aequor, H.: familia imperiosissima, L.
Origins
From imperium (“empire, imperial government”) + -ōsus, from imperō (“command, order”), from im- (form of in) + parō (“prepare, arrange; intend”).
Descendants
- Catalanimperiós
- Englishimperious
- Frenchimpérieux
- Italianimperioso
- Portugueseimperioso
- Romanianimperios
- Spanishimperioso
- Galicianimperioso
- Translingual†Dynamosaurus imperiosus
- Translingual†Tyrannosaurus imperiosus