incitō
Meaning
- to set in rapid motion, hasten, urge forwards, speed up, accelerate, quicken
- to cause to grow larger; augment, increase; enhance; intensify
- figurativelyto incite, encourage, stimulate, rouse, evoke, excite, spur on; inspire
Latīnē defined in Latin in our graded readers
celerem faciōimpellō, concitōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Incitare · Instigare · Irritare · Instinctus
1. Incitare (from ciere) denotes to urge an inactive person by merely bidding, speaking to, and calling upon him, to an action, generally of a laudable kind, synonymously with hortari; instigare (from στίξαι) to spur on a reluctant person by more vehement exhortations, promises, threatenings, to an adventurous act, synonymously with stimulare; irritare (ἀνερεθίζω) to incite a quiet person by rousing his passions, ambition, revenge, to a violent action, synonymously with exarcerbare. Ter. And. iv. 2, 9. Age, si hic non insanit satis sua sponte, instiga. Lucr. iv. 1075. Et stimuli subsunt qui instigant lædere id upsum. 2. Instigatus means spurred on by an exterior and profane power, by words, commands, etc.; instinctus means impelled by an interior and higher power, by inspiration, love, the voice of the gods. (iii. 314.)
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | incitō | incitābam | incitābō | incitāvī | incitāveram incitāram | incitāverō incitārō |
| 2nd sg. | incitās | incitābās | incitābis | incitāvistī incitāstī | incitāverās incitārās | incitāveris incitāris |
| 3rd sg. | incitat | incitābat | incitābit | incitāvit incitāt | incitāverat incitārat | incitāverit incitārit |
| 1st pl. | incitāmus | incitābāmus | incitābimus | incitāvimus incitāmus | incitāverāmus incitārāmus | incitāverimus incitārimus |
| 2nd pl. | incitātis | incitābātis | incitābitis | incitāvistis incitāstis | incitāverātis incitārātis | incitāveritis incitāritis |
| 3rd pl. | incitant | incitābant | incitābunt | incitāvērunt incitārunt, incitāvēre | incitāverant incitārant | incitāverint incitārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | incitem | incitārem | incitāverim incitārim | incitāvissem incitāssem |
| 2nd sg. | incitēs | incitārēs | incitāverīs incitārīs | incitāvissēs incitāssēs |
| 3rd sg. | incitet | incitāret | incitāverit incitārit | incitāvisset incitāsset |
| 1st pl. | incitēmus | incitārēmus | incitāverīmus incitārīmus | incitāvissēmus incitāssēmus |
| 2nd pl. | incitētis | incitārētis | incitāverītis incitārītis | incitāvissētis incitāssētis |
| 3rd pl. | incitent | incitārent | incitāverint incitārint | incitāvissent incitāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | incitor | incitābar | incitābor |
| 2nd sg. | incitāris incitāre | incitābāris incitābāre | incitāberis incitābere |
| 3rd sg. | incitātur | incitābātur | incitābitur |
| 1st pl. | incitāmur | incitābāmur | incitābimur |
| 2nd pl. | incitāminī | incitābāminī | incitābiminī |
| 3rd pl. | incitantur | incitābantur | incitābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | inciter | incitārer |
| 2nd sg. | incitēris incitēre | incitārēris incitārēre |
| 3rd sg. | incitētur | incitārētur |
| 1st pl. | incitēmur | incitārēmur |
| 2nd pl. | incitēminī | incitārēminī |
| 3rd pl. | incitentur | incitārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | incitā | incitāre |
| pres. 2nd pl. | incitāte | incitāminī |
| fut. 2nd sg. | incitātō | incitātor |
| fut. 3rd sg. | incitātō | incitātor |
| fut. 2nd pl. | incitātōte | — |
| fut. 3rd pl. | incitantō | incitantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | incitāre | incitārī |
| perfect infinitive | incitāvisse incitāsse | incitātum esse |
| future infinitive | incitātūrum esse | incitātum īrī |
| present participle | incitāns incitante, incitantem, incitantēs, incitantī, incitantia, incitantibus, incitantis, incitantīs, incitantium | — |
| perfect participle | — | incitātus incitāta, incitātā, incitātae, incitātam, incitātārum, incitātās, incitātī, incitātōrum, incitātōs |
| future participle | incitātūrus incitātūra, incitātūrā, incitātūrae, incitātūram, incitātūrārum, incitātūrās, incitātūre, incitātūrī, incitātūrīs, incitātūrō, incitātūrōrum, incitātūrōs, incitātūrum | incitandus incitanda, incitandā, incitandae, incitandam, incitandārum, incitandās, incitande, incitandīs, incitandōrum, incitandōs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- aestu incitato
- at high tide.
- equos incitatos sustinere
- to bring horses to the halt when at full gallop.
- navem remis concitare, incitare
- to row hard.
- aliquem ad cupiditatem incitare
- to rouse a person's interest, cupidity.
- aestus ex alto se incitat (B. G. 3.12)
- the tide is coming in.
vehementius equos incitare, Caes. B. C. 2, 41, 4: saxa per pronum, Sall. H. 3, 22 Dietsch: hastas, Val. Fl. 1, 409: stellarum motus tum incitantur, tum retardantur, Cic. N. D. 2, 40, 103: naves longas remis, Caes. B. G. 4, 25, 1; cf.: lintres magno sonitu remorum incitatae, id. ib. 7, 60, 4: navigio remis incitato, id. ib. 3, 14, 6: alii ex castris sese incitant, sally out, id. B. C. 2, 14, 3; cf.: cum ex alto se aestus incitavisset, had rushed in, id. B. G. 3, 12, 1; and: quo major vis aquae se incitavisset, id. ib. 4, 17, 7: duabus ex partibus sese (naves) in eam (navem) incitaverant, id. B. C. 2, 6, 4; cf. id. ib. 3, 24, 3.—Prov.: incitare currentem, to spur a willing horse, i. e. to urge a person who does not need urging, Cic. Phil. 3, 8, 19; cf. id. Q. Fr. 1, 1, 16; v. curro.—excito, I. B.): hibernis (Enipeus amnis) incitatus pluviis, swollen, Liv. 44, 8, 6: frequentibus fossuris terra permiscetur, ut incitari vitis possit, Col. 4, 22, 3; 4, 33. fin.; 3, 21, 7.—aliquem imitandi cupiditate, Cic. Brut. 92, 317: quibus (causis) mentes aut incitantur aut reflectuntur, id. de Or. 1, 32, 53: animos, opp. sedare, id. Or. 19, 63: ipsum ingenium diligentia etiam ex tarditate incitat, id. ib. 2, 35, 147: quorum studio legendi meum scribendi studium in dies incitatur, id. Div. 2, 2, 5: quamquam ea incitatur in civitate ratio vivendi, id. de Or. 3, 60, 226: stultas cogitationes, Hirt. B. G. 8, 10, 4: quoniam ad hanc voluntatem ipsius naturae stimulis incitamur, Cic. Rep. 1, 2 fin.; cf.: juvenes ad studium et ad laborem, id. de Or. 1, 61, 262: aliquem ad servandum genus hominum, id. Fin. 3, 20, 66: multa Caesarem ad id bellum incitabant, Caes. B. G. 3, 10, 1: aliquem ad bellum atque arma, Liv. 1, 27, 3: aliquem ad amplissimam spem, Suet. Caes. 7: cujus voluptatis avidae libidines temere et effrenate ad potiundum incitarentur, Cic. de Sen. 12, 39: incitabant (animum ferocem) praeterea conrupti civitatis mores, Sall. C. 5, 8: cum tibia lumbos incitat, Juv. 6, 315. — mente incitati, id. Ac. 2, 5, 14; id. Cat. 63, 93.—neque enim desunt, qui istos in me atque in optimum quemque incitent, Cic. Fl. 28, 66; cf. id. Fam. 12, 2, 1: et consules senatum in tribunum et tribunus populum in consules incitabat, Liv. 4, 2, 1: his vocibus cum in se magis incitarent dictatorem, id. 8, 33, 1: opifices facile contra vos incitabuntur, Cic. Ac. 2, 47, 144 (shortly before, concitentur); Hirt. B. G. 8, 35 fin.: milites nostri pristini diei perfidiā incitati, Caes. B. G. 4, 14, 3: civitas ob eam rem incitata, id. ib. 1, 4: judices, Quint. 6, 4, 10.—consuetudo exercitatioque et intellegendi prudentiam acuit et eloquendi celeritatem incitat, Cic. de Or. 1, 20, 90; so, caelibum poenas, Tac. A. 3, 25.—Hence, incĭtātus, a, um, P. a. (set in rapid motion; hence), swiftly running, flowing, sailing, flying, etc.; in gen., rapid, swift. imperator equo incitato se in hostes immittens, at full speed, Cic. N. D. 3, 6, 15: equo incitato, Caes. B. G. 4, 12 fin. (for which: citato equo; v. cito): milites cursu incitato in summo colle ab hostibus conspiciebantur, advancing rapidly, id. ib. 2, 26, 3; cf. in the foll. B.: mundi incitatissima conversio, Cic. Rep. 6, 18 (shortly before: conversio concitatior).— cursus in oratione incitatior, Cic. Or. 59, 201; cf. so of speech: Herodotus sine ullis salebris quasi sedatus amnis fluit: Thucydides incitatior fertur, id. ib. 12, 39.—Adv.: incĭtātē (acc. to B.), of speech, quickly, rapidly, violently: fluit incitatius, Cic. Or. 63, 212: quod incitatius feratur (locutio), id. ib. 20, 67.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Proto-Italic*en-
- Latinincitō
Latin citō Latin incitō From in- (“in, at, on”) + citō (“set in rapid motion; encourage, incite”).
- Catalanincitar
- Englishincite
- Frenchinciter
- Italianincitare
- Occitanincitar
- Portugueseincitar
- Romanianincita
- Sardinianinchitare
- Sardinianintzidare
- Sardinianincidai
In English words that came into English from incitō
- inciteincitō
- incitementincitāmentum
- incitantincitans