LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

cruciō

cruciō (present infinitive cruciāre, perfect active cruciāvī, supine cruciātum)
Classical[ˈkrʊ.ki.oː]Ecclesiastical[ˈkruː.t͡ʃi.o]
Mille Verba core vocabulary

Meaning

  1. to crucify
  2. to torture

Latīnē defined in Latin in our graded readers

magnum dolōrem dō; quī cruciātur, valdē dolet.
cruciō -āre — in Mille Verba, Basilica et Iūs

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Cruciatus · Tormentum

Cruciatus, crucimenta (κρόκα, κρέκω), denote in general any pangs, natural and artificial; tormenta (from torquere), especially pangs caused by an instrument of torture, like the rack. Cic. Phil. xi. 4. Nec vero graviora sunt carnificum tormenta quam interdum cruciamenta morborum. (vi. 87.)

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.cruciōcruciābamcruciābōcruciāvīcruciāveramcruciāverō
cruciārō
2nd sg.cruciāscruciābāscruciābiscruciāvistī
cruciāstī
cruciāverās
cruciārās
cruciāveris
3rd sg.cruciatcruciābatcruciābitcruciāvitcruciāverat
cruciārat
cruciāverit
cruciārit
1st pl.cruciāmuscruciābāmuscruciābimuscruciāvimuscruciāverāmuscruciāverimus
cruciārimus
2nd pl.cruciātiscruciābātiscruciābitiscruciāvistis
cruciāstis
cruciāverātis
cruciārātis
cruciāveritis
cruciāritis
3rd pl.cruciantcruciābantcruciābuntcruciāvērunt
cruciāvēre, cruciārunt
cruciāverant
cruciārant
cruciāverint
cruciārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.cruciemcruciāremcruciāverim
cruciārim
cruciāvissem
cruciāssem
2nd sg.cruciēscruciārēscruciāverīscruciāvissēs
cruciāssēs
3rd sg.crucietcruciāretcruciāverit
cruciārit
cruciāvisset
cruciāsset
1st pl.cruciēmuscruciārēmuscruciāverīmus
cruciārīmus
cruciāvissēmus
cruciāssēmus
2nd pl.cruciētiscruciārētiscruciāverītis
cruciārītis
cruciāvissētis
cruciāssētis
3rd pl.crucientcruciārentcruciāverint
cruciārint
cruciāvissent
cruciāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.cruciorcruciābarcruciābor
2nd sg.cruciāris
cruciāre
cruciābāris
cruciābāre
cruciāberis
cruciābere
3rd sg.cruciāturcruciābāturcruciābitur
1st pl.cruciāmurcruciābāmurcruciābimur
2nd pl.cruciāminīcruciābāminīcruciābiminī
3rd pl.crucianturcruciābanturcruciābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.cruciercruciārer
2nd sg.cruciēris
cruciēre
cruciārēris
cruciārēre
3rd sg.cruciēturcruciārētur
1st pl.cruciēmurcruciārēmur
2nd pl.cruciēminīcruciārēminī
3rd pl.crucienturcruciārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.cruciācruciāre
pres. 2nd pl.cruciātecruciāminī
fut. 2nd sg.cruciātōcruciātor
fut. 3rd sg.cruciātōcruciātor
fut. 2nd pl.cruciātōte—
fut. 3rd pl.cruciantōcruciantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivecruciārecruciārī
perfect infinitivecruciāvisse
cruciāsse
cruciātum esse
future infinitivecruciātūrum essecruciātum īrī
present participlecruciāns—
perfect participle—cruciātus
cruciāta, cruciātā, cruciātae, cruciātam, cruciātārum, cruciātās, cruciātī, cruciātōrum, cruciātōs
future participlecruciātūrus
cruciātūra, cruciātūrā, cruciātūrae, cruciātūram, cruciātūrārum, cruciātūrās, cruciātūre, cruciātūrī, cruciātūrīs, cruciātūrō, cruciātūrōrum, cruciātūrōs, cruciātūrum
cruciandus
crucianda, cruciandā, cruciandae, cruciandam, cruciandārum, cruciandās, cruciande, cruciandīs, cruciandōrum, cruciandōs
gerundcruciandī, cruciandō, cruciandumsupinecruciātum, cruciātū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

siti cruciari, premi
to suffer agonies of thirst.
cruciatūs tormentorum
the pains of torture.
exspectatione torqueri, cruciari
to suffer torments of expectation, delay.
doloribus premi, angi, ardere, cruciari, distineri et divelli
to feel acute pain.

crŭcĭo, āvi, ātum, 1, v. a. crux.
I. Orig., to put to death on the cross, to crucify (only in eccl. Lat.), Lact. Mort. Pers. 2, 1.—
II. In gen., to put to the rack, to torture, torment (freq. and class., esp. in the signif. B.).
A. Physically: cum vigiliis et fame cruciaretur, Cic. Fin. 2, 20, 65: tribunos militum verberatos servilibusque omnibus suppliciis cruciatos trucidando occidit, Liv. 29, 18, 14 Drak. N. cr.: cum cruciabere dirae Sanguine serpentis, Ov. M. 2, 651: cruciataque diris Corpora tormentis, id. ib. 3, 694 al.: qui advehuntur quadrupedanti crucianti canterio, i. e. torturing the rider by its uneasy motion, Plaut. Capt. 4, 2, 34.—
2. Transf. of inanimate things: terra ferro, ligno, igni, lapide, fruge omnibus cruciatur horis, Plin. 2, 63, 63, § 157; so, aes cruciatur in primis accensumque restinguitur sale, id. 33, 3, 20, § 65.—
B. Mentally.
(a). Act.: graviter adulescentulum, Ter. Heaut. 5, 5, 1; id. Eun. 2, 3, 93; Hor. S. 1, 10, 78 al.: officii me deliberatio cruciat cruciavitque adhuc, Cic. Att. 8, 15, 2: ut ipsus sese cruciat aegritudine! Plaut. Bacch. 3, 3, 89: ne crucia te, obsecro, anime mi, Ter. Eun. 1, 2, 15; cf. Hor. S. 1, 2, 22: quos major sollicitudo cruciat, Just. 6, 3, 9: illud me cruciat, quod, etc., Mart. 11, 94, 5. —So pass.: tanto dolore cruciatus est, Just. 12, 13, 9.—
(b). Medial (only in Plaut. and Ter.), to afflict one's self, to grieve, be afflicted: ut miserae matres cruciantur! Plaut. Truc. 2, 5, 2; cf.: crucior miser, Ter. And. 5, 2, 10; with acc. and inf.: crucior me lapidem non habere, ut, etc., Plaut. Capt. 3, 4, 68; Ter. Heaut. 4, 2, 6; and with acc. of neutr. pron.: istuc crucior, a viro me tali abalienarier, Plaut. Mil. 4, 8, 11; id. Trin. 5, 2, 46.

Origins

From crux (“cross”) + -ō. (to torture): For the relation with Proto-Indo-European *(s)ker- (“to turn, to bend”), compare typologically torqueō (<< Proto-Indo-European *terkʷ- (“to turn”)), Russian истяза́ть (istjazátʹ) (akin to тяга́ть (tjagátʹ), тяну́ть (tjanútʹ)).

Descendants
  • Germankreuzigenfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • German Low Germankrüzigenfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • German Low Germankriuzigenfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Plautdietschkjriezjenfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Saterland Frisiankjuusigjefrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • West Frisiankrusigjefrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Afrikaanskroesigfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Afrikaanskrusigfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Negerhollandskroesigfrom Proto-West Germanic *krūcigōn
  • Negerhollandskrusigfrom Proto-West Germanic *krūcigōn

In English words that came into English from cruciō

  • excruciatingexcruciō
  • excruciateexcruciatus
  • cruciatecruciatus
  • cruciationcruciatio

Quick answers

What does cruciō mean in Latin?
cruciō, a verb, means “to crucify; to torture”.
What are the principal parts of cruciō?
cruciō, cruciāre, cruciāvī, cruciātum (first conjugation).
How do you pronounce cruciō?
In classical Latin, [ˈkrʊ.ki.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈkruː.t͡ʃi.o].
Which English words come from cruciō?
English words that go back to Latin cruciō include excruciating, excruciate, cruciate and cruciation.