LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinethird declension

turbō1

turbō m (genitive turbinis)
Classical[ˈtʊr.boː]Ecclesiastical[ˈtur.bo]
№ 868 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. tornado, whirlwind
  2. spinning top, wheel
  3. spinning motion

Latīnē defined in Latin in our graded readers

ventus quī sē in orbem vertit; rapidus et saevus.
turbō -inis m — in Mille Verba, Caelum et Tempestātēs

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Ventus · Procella · Tempestas · Vortex · Turbo

Ventus (ἀείς, or ἄντη, Hesiod) is the generic term for wind; procella and tempestas denote a violent wind; procella (κέλαδος), a mere squall or gust of wind; tempestas, a complete storm, or stress of weather, generally accompanied by thunder and lightning, rain or hail; whereas vortex and turbo denote a whirlwind; vortex (vertere), a weaker sort, that merely raises the dust; turbo (στρέφω, στροφάλιγξ), a strong whirlwind that causes destruction. (v. 287.)

Declension

declension
formsingularplural
nominativeturbōturbinēs
genitiveturbinisturbinum
dativeturbinīturbinibus
accusativeturbinemturbinēs
ablativeturbineturbinibus
vocativeturbōturbinēs

turbo, ĭnis, m. (collat. form tur-ben, ĭnis, n., Tib. 1, 5, 3; id. ap. Charis. p. 118 P.;
I. gen. turbonis, Caes. ib.) [1. turbo], that which spins or twirls round (cf. vertex).
I. A whirlwind, hurricane, tornado: ventus circumactus et eundem ambiens locum et se ipse vertigine concitans turbo est. Qui si pugnacior est ac diutius volutatur, inflammatur, et efficit, quem πρηστῆρα Graeci vocant: hic est igneus turbo, Sen. Q. N. 5, 13, 3: falsum est faces et trabes turbine exprimi, id. ib. 7, 5, 1; 2, 22, 2; id. Ep. 109, 18: procellae, turbines, Cic. N. D. 3, 20, 51; cf.: saevi exsistunt turbines, Pac. ap. Cic. de Or. 3, 39, 157 (Trag. Rel. p. 111 Rib.); Enn. ap. Schol. Vat. ad Ter. Heaut. 2, 3, 4 (Ann. v. 553 Vahl.): venti vis rapido percurrens turbine campos, Lucr. 1, 273; cf. id. 1, 279; 1, 294; 5, 217; Ov. M. 6, 310: senatus decrevit, ut Minerva, quam turbo dejecerat, restitueretur, Cic. Fam. 12, 25, 1: turbo aut subita tempestas, id. Cael. 32, 79: pulvis collectus turbine, Hor. S. 1, 4, 31: venti rotanti turbine portant, Lucr. 1, 294: ita turbine nigro Ferret hiemps, Verg. G. 1, 320: venti ruunt et terras turbine perflant, id. A. 1, 83: accendi turbine quodam aëris, Sen. Q. N. 7, 4, 1.—In apposition with ventus: exoritur ventus turbo, Plaut. Curc. 5, 2, 47: circumstabant navem turbines venti, id. Trin. 4, 1, 16.—
B. Trop., whirlwind, storm, etc.: qui in maximis turbinibus ac fluctibus rei publicae navem gubernassem, Cic. Pis. 9, 20: tu, procella patriae, turbo ac tempestas pacis atque otii, id. Dom. 53, 137: ego te in medio versantem turbine leti Eripui, Cat. 64, 149: cum illi soli essent duo rei publicae turbines, Cic. Sest. 11, 25: miserae mentis, Ov. Am. 2, 9, 28: miserarum rerum, id. M. 7, 614: nescio quo miserae turbine mentis agor, id. Am. 2, 9, 28: Gradivi, i. e. tumult of war, Sil. 11, 101: virtutem turbine nullo Fortuna excutiet tibi, Luc. 2, 243: horum mala, turbo quīs rerum imminet, Sen. Agam. 196.—
II. Lit., a spinning-top, whipping-top, Verg. A. 7, 378 sq.; Tib. 1, 5, 3.—
B. Transf., of things that have the shape or whirling motion of a top, as a reel, whirl, spindle, etc., Cic. Fat. 18, 42; Varr. ap. Serv. Verg. A. 1, 449; Hor. Epod. 17, 7; Cat. 64, 315; Ov. M. 1, 336; Plin. 2, 10, 7, § 47; 9, 36, 61, § 130; 27, 4, 5, § 14; 36, 13, 19, § 90; 37, 4, 15, § 56.—
III. A whirling motion, a whirl, twirl, twist, rotation, revolution, a round, circle (mostly poet.): cum caeli turbine ferri, Lucr. 5, 624: lunae, id. 5, 632: ignium, id. 6, 640; cf. Verg. A. 3, 573: teli (contorti), id. ib. 6, 594; cf. id. ib. 11, 284; Luc. 3, 465; Sil. 4, 542: saxi, whirling force, circular hurling, Verg. A. 12, 531: serpentis, i. e. the coiling, Sil. 3, 191: Aegaeus, whirlpool, vortex, Claud. Laud. Stil. 1, 287; so, rapax, Stat Th. 4, 813: verterit hunc (servum in emancipatione) dominus, momento turbinis exit Marcus Dama, i. e. of whirling round, Pers. 5, 78: militiae turbine factus eques, i. e. through the round of military gradation or promotion, Ov. Am. 3, 15, 6: vulgi, i. e. a throng, crowd, Claud. II. Cons. Stil. 200.
Turbo, ōnis, m.,
I. the name of a gladiator, Hor. S. 2, 3, 310.

Origins

From turba + -ō (nominal suffix).

Borrowings
  • Catalantorb
  • Frenchturbine
  • Catalanturbinafrom French turbine
  • Englishturbinefrom French turbine
  • Italianturbinafrom French turbine
  • Portugueseturbinafrom French turbine
  • Spanishturbinafrom French turbine
  • Danishturbinefrom French turbine
  • Galicianturbinafrom French turbine
  • Norwegian Bokmålturbinfrom French turbine
Elsewhere
  • Frenchtourbillonfrom Old French torbeil
  • Portuguesetrovãofrom Old Galician-Portuguese torvon
  • Spanishturbónfrom Old Spanish turbón
  • Spanishturbiónfrom Old Spanish turbón
  • Spanishtolvanerafrom Old Spanish turbón
  • Catalanterbolífrom Vulgar Latin *turbininus
  • Spanishtorbellinofrom Vulgar Latin *turbininus
  • Gascontorb
  • Gasconestorbilh
  • Languedocienestervelh
Italo-Dalmatian
  • Italianturbine
  • Siciliantùrbinu
Old Leonese
  • Asturiantorbón
  • Asturianturbón

In English words that came into English from turbō

  • turbineturbō
  • disturbdisturbare
  • disturbancedisturbō
  • turbinateturbinatus
  • bioturbationturbātiō
  • conturbationconturbatio
  • conturbconturbo

In the Academy Smith's classical dictionaries

verbfirst conjugation
turbō2
turbō (present infinitive turbāre, perfect active turbāvī, supine turbātum)
Classical[ˈtʊr.boː]Ecclesiastical[ˈtur.bo]
turbāte 2nd pl. pres. act. imper.№ 868 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. to disturb, unsettle, agitate, perturb
    [...] avidī coniungere dextrās ārdēbant; sed rēs animōs incognita turbat. Ardently [Aeneas and Achates] desire to clasp the hands [of their comrades]; however, the strange happenings unsettle [their] spirits.29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 1.514–515
  2. to upset

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.turbōturbābamturbābōturbāvīturbāveramturbāverō
turbārō
2nd sg.turbāsturbābāsturbābisturbāvistī
turbāstī
turbāverās
turbārās
turbāveris
3rd sg.turbatturbābatturbābitturbāvitturbāverat
turbārat
turbāverit
turbārit
1st pl.turbāmusturbābāmusturbābimusturbāvimusturbāverāmusturbāverimus
turbārimus
2nd pl.turbātisturbābātisturbābitisturbāvistis
turbāstis
turbāverātis
turbārātis
turbāveritis
turbāritis
3rd pl.turbantturbābantturbābuntturbāvērunt
turbāvēre, turbārunt
turbāverant
turbārant
turbāverint
turbārint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.turbemturbāremturbāverim
turbārim
turbāvissem
turbāssem
2nd sg.turbēsturbārēsturbāverīsturbāvissēs
turbāssēs
3rd sg.turbetturbāretturbāverit
turbārit
turbāvisset
turbāsset
1st pl.turbēmusturbārēmusturbāverīmus
turbārīmus
turbāvissēmus
turbāssēmus
2nd pl.turbētisturbārētisturbāverītis
turbārītis
turbāvissētis
turbāssētis
3rd pl.turbentturbārentturbāverint
turbārint
turbāvissent
turbāssent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.turborturbābarturbābor
2nd sg.turbāris
turbāre
turbābāris
turbābāre
turbāberis
turbābere
3rd sg.turbāturturbābāturturbābitur
1st pl.turbāmurturbābāmurturbābimur
2nd pl.turbāminīturbābāminīturbābiminī
3rd pl.turbanturturbābanturturbābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.turberturbārer
2nd sg.turbēris
turbēre
turbārēris
turbārēre
3rd sg.turbēturturbārētur
1st pl.turbēmurturbārēmur
2nd pl.turbēminīturbārēminī
3rd pl.turbenturturbārentur
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.turbāturbāre
pres. 2nd pl.turbāteturbāminī
fut. 2nd sg.turbātōturbātor
fut. 3rd sg.turbātōturbātor
fut. 2nd pl.turbātōte—
fut. 3rd pl.turbantōturbantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveturbāreturbārī
perfect infinitiveturbāvisse
turbāsse
turbātum esse
future infinitiveturbātūrum esseturbātum īrī
present participleturbāns—
perfect participle—turbātus
turbāta, turbātā, turbātae, turbātam, turbātārum, turbātās, turbātī, turbātōrum, turbātōs
future participleturbātūrus
turbātūra, turbātūrā, turbātūrae, turbātūram, turbātūrārum, turbātūrās, turbātūre, turbātūrī, turbātūrīs, turbātūrō, turbātūrōrum, turbātūrōs, turbātūrum
turbandus
turbanda, turbandā, turbandae, turbandam, turbandārum, turbandās, turbande, turbandīs, turbandōrum, turbandōs
gerundturbandī, turbandō, turbandumsupineturbātum, turbātū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

novissimos turbare
to throw the rearguard into confusion.
omnia turbare ac miscere
to cause universal disorder.
ordines turbare, perrumpere
to break the ranks.
mare ventorum vi agitatur et turbatur
there is a storm at sea.
alicuius mentem turbare, conturbare, perturbare
to upset a person.
plebis dux, vulgi turbator, civis turbulentus, civis rerum novarum cupidus
a demagogue, agitator.

turbo, āvi, ātum, 1, v. a. (
I. fut. perf. turbassit, for turbaverit, Cic. Leg. 3, 4; al. turbassitur) [turba], to disturb, agitate, confuse, disorder; to throw into disorder or confusion (freq. and class.; syn.: confundo, misceo, agito).
I. Lit.: ventorum vi agitari atque turbari mare, Cic. Clu. 49, 138: aequora ventis, Lucr. 2, 1: hibernum mare, Hor. Epod. 15, 8; Ov. M. 7, 154; 14, 545 al.: eversae turbant convivia mensae, id. ib. 12, 222; cf. in a poet. transf.: ancipiti quoniam bello turbatur utrimque, Lucr. 6, 377: ne comae turbarentur, quas componi vetuit, Quint. 11, 3, 148: ne turbet toga mota capillos, Ov. Am. 3, 2, 75: capillos, id. M. 8, 859; id. Am. 3, 14, 33; cf. in a Greek construction: turbata capillos, id. M. 4, 474: ceram, the seal, Quint. 12, 8, 13: uvae recentes alvum turbant, Plin. 23, 1, 6, § 10.— Absol.: instat, turbatque ruitque, Ov. M. 12, 134.—Reflex.: cum mare turbaret (sc. se), Varr. R. R. 3, 17, 7 Schneid. ad loc. (al. turbaretur).—
B. In partic.
1. Milit. t. t., to throw into disorder, break the line of battle, disorganize: equitatus turbaverat ordines, Liv. 3, 70, 9: aciem peditum, id. 30, 18, 10.—Absol.: equites eruptione factā in agmen modice primo impetu turbavere, Liv. 38, 13, 12: turbantibus invicem copiis, Flor. 4, 2, 49: hic rem Romanam, magno turbante tumultu, sistet, Verg. A. 6, 857.—
2. Of water, to trouble, make thick or turbid: lacus, Ov. M. 6, 364: fons quem nulla volucris turbarat, id. ib. 3, 410: flumen imbre, id. ib. 13, 889: limo aquam, Hor. S. 1, 1, 60: aquas lacrimis, Ov. M. 3, 475; cf.: pulvis sputo turbatus, Petr. 131.—
II. Trop.: non modo illa permiscuit, sed etiam delectum atque ordinem turbavit, Cic. Verr. 2, 2, 50, § 123: qui omnia inflma summis paria fecit, turbavit, miscuit, id. Leg. 3, 9, 19: Aristoteles quoque multa turbat, a magistro Platone non dissentiens, id. N. D. 1, 13, 33: quantas res turbo! Plaut. Mil. 3, 2, 1: quas meus filius turbas turbet, id. Bacch. 4, 9, 1; cf.: quae meus filius turbavit, id. ib. 5, 1, 5; id. Cas. 5, 2, 6: ne quid ille turbet vide, Cic. Q. Fr. 3, 1, 7, § 24: haec, quae in re publicā turbantur, id. ib. 3, 9, 3: cum dies alicui nobilium dicta novis semper certaminibus contiones turbaret, Liv. 3, 66, 2: ne incertā prole auspicia turbarentur, id. 4, 6, 2: milites nihil in commune turbantes, Tac. H. 1, 85: turbantur (testes), Quint. 5, 7, 11; cf. id. 4, 5, 6; 5, 14, 29; 10, 7, 6: spem pacis, Liv. 2, 16, 5.—Absol.: Ph. Ea nos perturbat. Pa. Dum ne reducam, turbent porro, quam velint, Ter. Hec. 4, 4, 12 (cf. I. B. 1. supra): repente turbare Fortuna coepit, Tac. A. 4, 1: si una alterave civitas turbet, id. ib. 3, 47: M. Servilius postquam, ut coeperat, omnibus in rebus turbarat, i. e. had deranged all his affairs, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2.—Impers. pass.: nescio quid absente nobis turbatum'st domi, Ter. Eun. 4, 3, 7: totis Usque adeo turbatur agris, Verg. E. 1, 12: si in Hispaniā turbatum esset, Cic. Sull. 20, 57.—Hence, turbātus, a, um, P. a., troubled, disturbed, disordered, agitated, excited.
A. Lit.: turbatius mare ingressus, more stormy, Suet. Calig. 23: turbatius caelum, id. Tib. 69.—
B. Trop.: hostes inopinato malo turbati, Caes. B. C. 2, 12: oculis simul ac mente turbatus, Liv. 7, 26, 5: turbatus religione simul ac periculo, Suet. Ner. 19; cf.: turbatus animi, Sil. 14, 678: placare voluntates turbatas, Cic. Planc. 4, 11: seditionibus omnia turbata sunt, Sall. Or. Phil. contr. Lepid. 1: turbata cum Romanis pax, Just. 18, 2, 10: omnia soluta, turbata atque etiam in contrarium versa, Plin. Ep. 8, 14, 7; cf.: quae si confusa, turbata, permixta sunt, etc., id. ib. 9, 5, 3.—Hence, adv.: turbātē, confusedly, disorderly: aguntur omnia raptim atque turbate, in confusion, Caes. B. C. 1, 5, 1.

Origins

From turba + -ō (verbal suffix).

Elsewhere
  • Catalantorbar
  • Italianturbare
  • Spanishturbarfrom Old Spanish turbar
  • Portuguesetorvar
  • Portugueseturbar
  • Portugueseturvar
  • Sardiniantrubare
  • Sardiniantruvare
  • Sardinianturbare
  • Sardinianturvare
Balkan Romance
  • Romanianturba
  • Romanianturbare
  • Aromanianturbu
  • Aromanianturbedz
  • Aromanianturbedzu
  • Aromaniannturbu
  • Aromaniantrub
  • Aromaniantrubu
  • Aromanianturbari

In English words that came into English from turbō

  • perturbperturbāre
  • perturbationperturbatio
  • imperturbableimperturbābilis
  • perturbateperturbātus

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does turbō mean in Latin?
turbō, a noun, means “tornado, whirlwind; spinning top, wheel; spinning motion”.
What is the genitive of turbō?
The genitive singular is turbinis. turbō is masculine, third declension.
How do you pronounce turbō?
In classical Latin, [ˈtʊr.boː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈtur.bo].
Which English words come from turbō?
English words that go back to Latin turbō include turbine, disturb, disturbance, turbinate, bioturbation and conturb.