verbfirst conjugation
conturbō
conturbō (present infinitive conturbāre, perfect active conturbāvī, supine conturbātum)
Classical[kɔnˈtʊr.boː]Ecclesiastical[konˈtur.bo]
Meaning
- to confuse, confound; to throw into confusion
Dein, cum milia multa fecerimus, conturbabimus illa, ne sciamus, aut nequis malus invidere possit,
Then, when we have counted many thousands, we will throw them into confusion, so that we do not know the number, and so that no one bad may cast an evil eye on us if he knows how many are our kisses.c. 84 BCE – 54 BCE, Catullus, Carmina 5.10–13 - to disturb, disquiet
- to become bankrupt; to throw accounts into disarray
Latīnē defined in Latin in our graded readers
vehementer perturbōconturbō -āre — in Evangelium secundum Marcum, ch. 11, 14
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | conturbō | conturbābam | conturbābō | conturbāvī | conturbāveram | conturbāverō conturbārō |
| 2nd sg. | conturbās | conturbābās | conturbābis | conturbāvistī conturbāstī | conturbāverās conturbārās | conturbāveris |
| 3rd sg. | conturbat | conturbābat | conturbābit | conturbāvit | conturbāverat conturbārat | conturbāverit conturbārit |
| 1st pl. | conturbāmus | conturbābāmus | conturbābimus | conturbāvimus | conturbāverāmus | conturbāverimus conturbārimus |
| 2nd pl. | conturbātis | conturbābātis | conturbābitis | conturbāvistis conturbāstis | conturbāverātis conturbārātis | conturbāveritis conturbāritis |
| 3rd pl. | conturbant | conturbābant | conturbābunt | conturbāvērunt conturbāvēre, conturbārunt | conturbāverant conturbārant | conturbāverint conturbārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | conturbem | conturbārem | conturbāverim conturbārim | conturbāvissem conturbāssem |
| 2nd sg. | conturbēs | conturbārēs | conturbāverīs | conturbāvissēs conturbāssēs |
| 3rd sg. | conturbet | conturbāret | conturbāverit conturbārit | conturbāvisset conturbāsset |
| 1st pl. | conturbēmus | conturbārēmus | conturbāverīmus conturbārīmus | conturbāvissēmus conturbāssēmus |
| 2nd pl. | conturbētis | conturbārētis | conturbāverītis conturbārītis | conturbāvissētis conturbāssētis |
| 3rd pl. | conturbent | conturbārent | conturbāverint conturbārint | conturbāvissent conturbāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | conturbor | conturbābar | conturbābor |
| 2nd sg. | conturbāris conturbāre | conturbābāris conturbābāre | conturbāberis conturbābere |
| 3rd sg. | conturbātur | conturbābātur | conturbābitur |
| 1st pl. | conturbāmur | conturbābāmur | conturbābimur |
| 2nd pl. | conturbāminī | conturbābāminī | conturbābiminī |
| 3rd pl. | conturbantur | conturbābantur | conturbābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | conturber | conturbārer |
| 2nd sg. | conturbēris conturbēre | conturbārēris conturbārēre |
| 3rd sg. | conturbētur | conturbārētur |
| 1st pl. | conturbēmur | conturbārēmur |
| 2nd pl. | conturbēminī | conturbārēminī |
| 3rd pl. | conturbentur | conturbārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | conturbā | conturbāre |
| pres. 2nd pl. | conturbāte | conturbāminī |
| fut. 2nd sg. | conturbātō | conturbātor |
| fut. 3rd sg. | conturbātō | conturbātor |
| fut. 2nd pl. | conturbātōte | — |
| fut. 3rd pl. | conturbantō | conturbantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | conturbāre | conturbārī |
| perfect infinitive | conturbāvisse conturbāsse | conturbātum esse |
| future infinitive | conturbātūrum esse | conturbātum īrī |
| present participle | conturbāns | — |
| perfect participle | — | conturbātus conturbāta, conturbātā, conturbātae, conturbātam, conturbātārum, conturbātās, conturbātī, conturbātōrum, conturbātōs |
| future participle | conturbātūrus conturbātūra, conturbātūrā, conturbātūrae, conturbātūram, conturbātūrārum, conturbātūrās, conturbātūre, conturbātūrī, conturbātūrīs, conturbātūrō, conturbātūrōrum, conturbātūrōs, conturbātūrum | conturbandus conturbanda, conturbandā, conturbandae, conturbandam, conturbandārum, conturbandās, conturbande, conturbandīs, conturbandōrum, conturbandōs |
gerundconturbandī, conturbandō, conturbandumsupineconturbātum, conturbātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- alicuius mentem turbare, conturbare, perturbare
- to upset a person.
con-turbo, āvi, ātum, 1,
I. v. a., to throw into disorder or confusion, to confuse, derange, disorder, confound (rare, but class. in prose and poetry; most freq. in Lucr. and Cic.; not in Verg., Hor., or Quint.).
I. In gen.
A. Lit.:
posituras principiorum corporis atque animi, Lucr. 4, 943; cf. id. 4, 958; 3, 483 al.: ordines Romanorum (militum), Sall. J. 50, 4; cf. id. ib. 98, 4: equites tormentis, Curt. 7, 2, 4: rempublicam, Sall. C. 37, 10; 48, 8; cf. rem, id. J. 79, 7: annus neglegentiā conturbatus atque confusus, * Suet. Aug. 31: vocem, Lucr. 4, 559: prima vulnera novis plagis, id. 4, 1070: basia, i. e. to exchange in confused multitudes, * Cat. 5, 11.—In mal. part.: pedes, i. e. implicare, Plaut. Cas. 2, 8, 24.—B. Trop., to disturb, disquiet in mind or feeling:
valetudo tua me valde conturbat, Cic. Att. 7, 2, 2: quid est? num conturbo te? id. Phil. 2, 13, 32: incidunt multae causae, quae conturbent animos utilitatis specie, id. Off. 3, 10, 40; cf.: vemens violentia vini Conturbare animum consuevit, Lucr. 3, 483.—Absol.: haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, etc., Cic. Off. 3, 20, 81.—II. In partic., t. t. in the lang. of business: conturbare rationes or rationem, or absol. conturbare, to bring one's pecuniary affairs into disorder, to become bankrupt.
A. Lit.:
rationem sibi commissam, Dig. 11, 3, 1 fin.: nihil esse, quod posthac arcae nostrae fiducia conturbaret, bring into pecuniary embarrassment, Cic. Q. Fr. 2, 10 (12), 5: fac me multis debere, et in his Plancio: utrum igitur me conturbare oportet? id. Planc. 28, 68: homo Graecus, qui conturbat et idem putat sibi licere quod equitibus Romanis, id. Att. 4, 7, 1; Dig. 14, 3, 5, § 9; 15, 3, 16; cf. ib. 11, 3, 1, § 5; Juv. 7, 129 al.—B. Trop.:
neque edepol quid nunc consili capiam scio De virgine istac: ita conturbasti mihi Rationes omnes, you have so disturbed all my plans, Ter. Eun. 5, 2, 29.—Hence, contur-bātus, a, um, P a. (acc. to I. B.), distracted, disturbed, confused, disquieted (very rare): oculus, diseased, disordered, Cic. Tusc. 3, 7, 15: homo tristis et conturbatus, Cic. Verr. 2, 4, 14, § 32: eram in scribendo conturbatior, id. Att. 1, 12, 4: animus, id. Tusc. 3, 7, 15.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
con-turbō āvī, ātus, āre,
to confuse, disturb, derange, disorder, confound: ordines (militum), S.: rem p., S.—Fig., to disturb, disquiet: mihi Rationes, upset my plans, T.: te.—Esp., in business, with ellips. of rationes, to confound accounts, fail, be insolvent, be bankrupt: me conturbare oportet?: Sic Pedo conturbat, Iu.
Origins
- Proto-Indo-European*ḱe?
- Proto-Indo-European*ḱóm
- Proto-Italic*kom
- Proto-Italic*kom-
- Latinconturbō
Ancient Greek τύρβη (túrbē)bor.? Latin turba Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin turbō Latin conturbō From con- + turbō (“be in disorder”).
Descendants
- Englishconturb
- Italianconturbare
- Portugueseconturbar
- Spanishconturbar
- Galicianconturbar
In English words that came into English from conturbō
- conturbationconturbatio
- conturbconturbō