verbfirst conjugation
dictō
dictō (present infinitive dictāre, perfect active dictāvī, supine dictātum)
Classical[ˈdɪk.toː]Ecclesiastical[ˈdik.to]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- to repeat, say often
- to dictate (to someone for writing)
- to compose, express in writing
- to prescribe, recommend, order, dictate
Latīnē defined in Latin in our graded readers
verba dīcō quae alter scrībit; dominus servō epistulam dictat.dictō -āre — in Mille Verba, Artēs et Litterae
prōnūntiō scrībendadictō -āre — in Epistulae, ch. 22
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dictō | dictābam | dictābō | dictāvī | dictāveram dictāram | dictāverō dictārō |
| 2nd sg. | dictās | dictābās | dictābis | dictāvistī dictāstī | dictāverās dictārās | dictāveris dictāris |
| 3rd sg. | dictat | dictābat | dictābit | dictāvit dictāt | dictāverat dictārat | dictāverit dictārit |
| 1st pl. | dictāmus | dictābāmus | dictābimus | dictāvimus dictāmus | dictāverāmus dictārāmus | dictāverimus dictārimus |
| 2nd pl. | dictātis | dictābātis | dictābitis | dictāvistis dictāstis | dictāverātis dictārātis | dictāveritis dictāritis |
| 3rd pl. | dictant | dictābant | dictābunt | dictāvērunt dictārunt, dictāvēre | dictāverant dictārant | dictāverint dictārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dictem | dictārem | dictāverim dictārim | dictāvissem dictāssem |
| 2nd sg. | dictēs | dictārēs | dictāverīs dictārīs | dictāvissēs dictāssēs |
| 3rd sg. | dictet | dictāret | dictāverit dictārit | dictāvisset dictāsset |
| 1st pl. | dictēmus | dictārēmus | dictāverīmus dictārīmus | dictāvissēmus dictāssēmus |
| 2nd pl. | dictētis | dictārētis | dictāverītis dictārītis | dictāvissētis dictāssētis |
| 3rd pl. | dictent | dictārent | dictāverint dictārint | dictāvissent dictāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | dictor | dictābar | dictābor |
| 2nd sg. | dictāris dictāre | dictābāris dictābāre | dictāberis dictābere |
| 3rd sg. | dictātur | dictābātur | dictābitur |
| 1st pl. | dictāmur | dictābāmur | dictābimur |
| 2nd pl. | dictāminī | dictābāminī | dictābiminī |
| 3rd pl. | dictantur | dictābantur | dictābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | dicter | dictārer |
| 2nd sg. | dictēris dictēre | dictārēris dictārēre |
| 3rd sg. | dictētur | dictārētur |
| 1st pl. | dictēmur | dictārēmur |
| 2nd pl. | dictēminī | dictārēminī |
| 3rd pl. | dictentur | dictārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dictā | dictāre |
| pres. 2nd pl. | dictāte | dictāminī |
| fut. 2nd sg. | dictātō | dictātor |
| fut. 3rd sg. | dictātō | dictātor |
| fut. 2nd pl. | dictātōte | — |
| fut. 3rd pl. | dictantō | dictantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | dictāre | dictārī |
| perfect infinitive | dictāvisse dictāsse | dictātum esse |
| future infinitive | dictātūrum esse | dictātum īrī |
| present participle | dictāns dictante, dictantem, dictantēs, dictantī, dictantia, dictantibus, dictantis, dictantīs, dictantium | — |
| perfect participle | — | dictātus dictāta, dictātā, dictātae, dictātam, dictātārum, dictātās, dictātī, dictātōrum, dictātōs |
| future participle | dictātūrus dictātūra, dictātūrā, dictātūrae, dictātūram, dictātūrārum, dictātūrās, dictātūre, dictātūrī, dictātūrīs, dictātūrō, dictātūrōrum, dictātūrōs, dictātūrum | dictandus dictanda, dictandā, dictandae, dictandam, dictandārum, dictandās, dictande, dictandīs, dictandōrum, dictandōs |
gerunddictandī, dictandō, dictandumsupinedictātum, dictātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- dictaturam gerere
- to be dictator.
- dicta dicere in aliquem
- to make jokes on a person.
- dicto audientem esse alicui
- to obey a person's orders.
- dictator dicit (legit) magistrum equitum
- a dictator appoints a magister equitum.
- non nullus odor est dictaturae (Att. 4. 18)
- there are whispers of the appointment of a dictator.
dicto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. 2. dico,
I. to say often; to pronounce, declare, or assert repeatedly.
I. In gen. (very rare):
rogarem te, ut diceres pro me tu idem, qui illis orationem dictavisses, Cic. Fin. 4, 22 fin.: mercemur servum qui dictet nomina, Hor. Ep. 1, 6, 50; cf. Gell. 4, 1, 2.—Far more freq. and class., II. In partic.
A. To dictate to one for writing:
quod non modo Tironi dictare, sed ne ipse quidem audere scribere, Cic. Att. 13, 9; 7, 13 b. fin.; 2, 23; Quint. 2, 4, 12; 10, 3, 18; Plin. Ep. 9, 36, 2; Hor. Ep. 1, 10, 49 et saep. So of the dictating of teachers (common for want of books): memini quae mihi parvo Orbilium dictare, Hor. Ep. 2, 1, 71; cf. id. Sat. 1, 10, 75.—2. Transf. As the practice of dictating came, in the course of time, to be very general (v. Gesner upon Quint. 10, 3, 18), dictare, since the Aug. per., acquired the signif. to express in written language, make, compose:
elegidia, Pers. 1, 52; so, ducentos versus, Hor. S. 1, 4, 10: carmina (for which, shortly before and after, scribere), id. Ep. 2, 1, 110: codicillos, to draw up, make, Suet. Tib. 22; cf. testamentum, id. Ner. 32; hence also, summas, i. e. to dispose of by will, Dig. 32, 95; and in the pass.: non unus tibi rivalis dictabitur heres, appointed, designated, Juv. 6, 218; so, actionem, to draw up a declaration, Suet. Rhet. 2; and among jurists in gen., to bring an action, go to law, Dig. 15, 1, 50; also, judicium, ib. 9, 4, 22; 49, 9, 3 al.—B. To prescribe, recommend, order, dictate (cf. 2. dico, no. I. B. 10;
in this sense the primitive of dictator, although no ante-Aug. examples occur): sportulam, Quint. 11, 3, 131: dictataque jurant Sacramenta deis, Sil. 10, 448.—2. Transf., of abstract subjects:
ita videtur ratio dictare, Quint. 3, 4, 11; cf. Dig. 1, 2, § 11: quibus sordet omne, quod natura dictavit, Quint. 8 prooem. § 8; so with acc., id. 1, 3, 16; 2, 15, 6; Plin. 26, 4, 9, § 20.—Hence, dictāta, ōrum, n. (acc. to no. II. A.). A. Things dictated by the master to his scholars, i. e. lessons, exercises, rules, Cic. Q. Fr. 3, 1, 4; id. Fin. 4, 4, 10; id. N. D. 1, 26; id. Tusc. 2, 11, 96; Hor. Ep. 1, 1, 55; 1, 18, 13; Pers. 1, 29 al.—Also, in gen.,
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
dīctō āvī, ātus, āre, freq.
2 dico, to dictate, suggest, remind : tu idem, qui illis orationem dictavisses, put in their mouths : Mercemur servum qui dictet nomina (i. e. nomenclatorem), H.: Tironi (opp. ipse scribere): ducentos versūs, H.: Haec tibi dictabam, (addressed) to you , H.: Carmina, memini quae mihi Orbilium dictare, H.: Carmina dictant, i. e. compose , H.: Non unus tibi rivalis dictabitur heres, appointed, designated , Iu.: quod tu numquam rescribere possis, i. e. direct the charge (on his books), H.
Origins
- Proto-Indo-European*deyḱ-
- Proto-Indo-European*déyḱeti
- Proto-Italic*deikō
- Latindictō
Proto-Indo-European *-tós Proto-Italic *-tos Latin -tus Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin -tō Latin dicto From dīcō (“say, speak”) + -tō (frequentative suffix). See dictus.
Descendants
- Catalandictar
- Englishdight
- Englishdictate
- Frenchdicter
- Italiandettare
- Portugueseditar
- Romaniandicta
- Romaniandictare
- Spanishdictar
- Albaniandëftoj