noun · femininethird declension
urbānitās
urbānitās f (genitive urbānitātis)
Classical[ʊrˈbaː.nɪ.taːs]Ecclesiastical[urˈbaː.ni.tas]
Meaning
- An instance of living in the city; city life.
- City fashions or manners; refinement, politeness, courtesy, urbanity, sophistication.
- Delicacy, elegance or refinement of speech; wit, humor, pleasantry, raillery; trickery, knavery.
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | urbānitās | urbānitātēs |
| genitive | urbānitātis | urbānitātum |
| dative | urbānitātī | urbānitātibus |
| accusative | urbānitātem | urbānitātēs |
| ablative | urbānitāte | urbānitātibus |
| vocative | urbānitās | urbānitātēs |
urbānĭtas, ātis, f. id.,
I. a living in a city, city life.
I. Lit.:
desideria urbis et urbanitatis, Cic. Fam. 7, 6, 1: in urbis urbanitatisque desiderio, id. ib. 7, 17, 1.—II. Transf., city fashion, city manners, both in a good and in a bad sense.
A. In a good sense.
1. Refinement, elegance of manner, politeness, courtesy, affability, urbanity:
addo urbanitatem, quae est virtus, ut Stoici rectissime putant, Cic. Fam. 3, 7, 5.—2. Refinement, delicacy, or elegance of speech:
urbanitate quādam quasi colorata oratio, Cic. Brut. 46, 170; cf. Quint. 6, 3, 17 (opp. rusticitas); 6, 3, 103 sq.—b. In partic., wit, humor, pleasantry, raillery: contumelia si petulantius jactatur, convicium;
si facetius, urbanitas nominatur, Cic. Cael. 3, 6: in quantam hominum facetorum urbanitatem incurratis, non dico, id. Fin. 2, 31, 103: ut aliquando subtilitatem veteris urbanitatis et humanissimi sermonis attingerem, id. Q. Fr. 2, 10, 2: vides exaruisse jam veterem urbanitatem, id. Fam. 7, 31, 2: mancipiorum urbanitas in dominos contumeliosa, Sen. Const. 11, 3: in jocis, Quint. 2, 5, 8: oratoria, id. 6, 3, 14: risus si aptus est, urbanitatis nomen adsequitur, id. 8, 6, 74; 10, 1, 115.—B. In a bad sense, trickery, roguery, knavery:
incuriosos milites (vernaculā utebantur urbanitate) quidam spoliavere, Tac. H. 2, 88; so, vernula, Petr. 24.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
urbānitās ātis, f
urbanus, a living in the city, city life, life in Rome : desideria urbis et urbanitatis.— City fashion, city manners, refinement, elegance, politeness, courtesy, affability, urbanity : addo urbanitatem, quae est virtus: urbanitate quādam quasi colorata oratio.— Wit, humor, pleasantry, raillery : in hominum facetorum urbanitatem incurrere.— Trickery, knavery , Ta.
Origins
Proto-Indo-European *werbʰ-der. Proto-Italic *worβis? Proto-Indo-European *gʰerdʰ- Proto-Indo-European *-os Proto-Indo-European *gʰórdʰosder.? Latin urbs Proto-Indo-European *-nós Proto-Italic *-nos Proto-Italic *-ānos Latin -ānus Latin urbānus Proto-Indo-European *-teh₂ Proto-Indo-European *-ts Proto-Indo-European *-teh₂ts Proto-Italic *-tāts Latin -tās Latin urbānitās From urbānus (“of or pertaining to the city”) + -tās.
Descendants
- Catalanurbanitat
- Frenchurbanité
- Italianurbanità
- Occitanurbanitat
- Portugueseurbanidade
- Romanianurbanitate
- Spanishurbanidad
- Galicianurbanidade
In English words that came into English from urbānitās
- urbanityurbānitās