verbfirst conjugation
tractō
tractō (present infinitive tractāre, perfect active tractāvī, supine tractātum)
Classical[ˈtrak.toː]Ecclesiastical[ˈtrak.to]
Meaning
- to tug, drag or haul
- to handle, manage, or treat
- to exercise, practise, transact or perform
- to discuss or debate
Latīnē defined in Latin in our graded readers
manibus versō, tangōtractō -āre — in Metamorphoses I, ch. 15
treats
tractat — in Seneca, ch. XIX
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | tractō | tractābam | tractābō | tractāvī | tractāveram tractāram | tractāverō tractārō |
| 2nd sg. | tractās | tractābās | tractābis | tractāvistī tractāstī | tractāverās tractārās | tractāveris tractāris |
| 3rd sg. | tractat | tractābat | tractābit | tractāvit tractāt | tractāverat tractārat | tractāverit tractārit |
| 1st pl. | tractāmus | tractābāmus | tractābimus | tractāvimus tractāmus | tractāverāmus tractārāmus | tractāverimus tractārimus |
| 2nd pl. | tractātis | tractābātis | tractābitis | tractāvistis tractāstis | tractāverātis tractārātis | tractāveritis tractāritis |
| 3rd pl. | tractant | tractābant | tractābunt | tractāvērunt tractārunt, tractāvēre | tractāverant tractārant | tractāverint tractārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | tractem | tractārem | tractāverim tractārim | tractāvissem tractāssem |
| 2nd sg. | tractēs | tractārēs | tractāverīs tractārīs | tractāvissēs tractāssēs |
| 3rd sg. | tractet | tractāret | tractāverit tractārit | tractāvisset tractāsset |
| 1st pl. | tractēmus | tractārēmus | tractāverīmus tractārīmus | tractāvissēmus tractāssēmus |
| 2nd pl. | tractētis | tractārētis | tractāverītis tractārītis | tractāvissētis tractāssētis |
| 3rd pl. | tractent | tractārent | tractāverint tractārint | tractāvissent tractāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | tractor | tractābar | tractābor |
| 2nd sg. | tractāris tractāre | tractābāris tractābāre | tractāberis tractābere |
| 3rd sg. | tractātur | tractābātur | tractābitur |
| 1st pl. | tractāmur | tractābāmur | tractābimur |
| 2nd pl. | tractāminī | tractābāminī | tractābiminī |
| 3rd pl. | tractantur | tractābantur | tractābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | tracter | tractārer |
| 2nd sg. | tractēris tractēre | tractārēris tractārēre |
| 3rd sg. | tractētur | tractārētur |
| 1st pl. | tractēmur | tractārēmur |
| 2nd pl. | tractēminī | tractārēminī |
| 3rd pl. | tractentur | tractārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | tractā | tractāre |
| pres. 2nd pl. | tractāte | tractāminī |
| fut. 2nd sg. | tractātō | tractātor |
| fut. 3rd sg. | tractātō | tractātor |
| fut. 2nd pl. | tractātōte | — |
| fut. 3rd pl. | tractantō | tractantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | tractāre | tractārī |
| perfect infinitive | tractāvisse tractāsse | tractātum esse |
| future infinitive | tractātūrum esse | tractātum īrī |
| present participle | tractāns | — |
| perfect participle | — | tractātus tractāta, tractātā, tractātae, tractātam, tractātārum, tractātās, tractātī, tractātōrum, tractātōs |
| future participle | tractātūrus tractātūra, tractātūrā, tractātūrae, tractātūram, tractātūrārum, tractātūrās, tractātūre, tractātūrī, tractātūrīs, tractātūrō, tractātūrōrum, tractātūrōs, tractātūrum | tractandus tractanda, tractandā, tractandae, tractandam, tractandārum, tractandās, tractande, tractandīs, tractandōrum, tractandōs |
gerundtractandī, tractandō, tractandumsupinetractātum, tractātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- gubernaculum tractare
- to steer.
- quae in philosophia tractantur
- philosophical subjects.
- artem musicam discere, tractare
- to learn, study music.
- gubernacula rei publicae tractare
- to hold the reins of government.
- rem publicam gerere, administrare, regere, tractare, gubernare
- to govern, administer the state.
tracto, āvi, ātum (
I. To draw violently, to drag, tug, haul, etc. (so, very rare): qui te (Hectorem) sic tractavere? Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 96 Vahl.):
tractatus per aequora campi, id. Ann. v. 140 Vahl.: tractata comis antistita Phoebi, Ov. M. 13, 410: malis morsuque ferarum Tractari, to be torn, rent, lacerated, Lucr. 3, 889.—II. To touch, take in hand, handle, manage, wield; to exercise, practise, transact, perform, etc. (freq. and class.; cf.: tango, ago, perago).
A. Lit.:
ut ea, quae gustemus, olfaciamus, tractemus, audiamus, etc., Cic. Tusc. 5, 38, 111: numquam temere tinnit tintinnabulum, nisi qui illud tractat, Plaut. Trin. 4, 2, 163: aliquid manibus, id. Poen. 1, 2, 103: tractavisti hospitam ante aedes meas, id. Mil. 2, 6, 30: mateilionem Corinthium cupidissime tractans, Cic. Par. 5, 2, 38: volucra, quae non possum tractare sine magno gemitu, id. Att. 12, 22, 1: aret Pellis et ad tactum tractanti dura resistit, Verg. G. 3, 502: puer unctis Tractavit calicem manibus, Hor. S. 2, 4, 79: vitulos consuescere manu tractari, Col. 6, 2, 1: tractat inauratae consona fila lyrae, i. e. strikes, plays upon, Ov. Am. 1, 8, 60: necdum res igni scibant tractare, to prepare, i. e. to cook, dress, Lucr. 5, 953: solum terrae aere, id. 5, 1289; cf.: lutosum agrum, i. e. to till, Col. 2, 4, 5: tractari tuerique vites, Cic. Fin. 5, 14, 39: ceram pollice, Ov. M. 10, 285; cf. id. ib. 8, 196: lanam, Just. 1, 3: lanuginem, Suet. Ner. 34: gubernacula, to manage, Cic. Sest. 9, 20: tela, to wield, Liv. 7, 32, 11; cf.: speciosius arma, Hor. Ep. 1, 18, 53: servus, qui meam bibliothecen multorum nummorum tractavit, has taken care of, had charge of, Cic. Fam. 13, 77, 3; cf.: eras tu quaestor; pecuniam publicam tu tractabas, id. Div. in Caecil. 10, 32: rationem Prusensium, Plin. Ep. 10, 28, 5.—B. Trop., to handle, manage, practise, conduct, lead, etc.
1. In gen.: ut ne res temere tractent turbidas, Enn. ap. Cic. de Or. 1, 45, 199 (Trag. v. 189 Vahl.):
suam rem minus caute et cogitate, Plaut. Trin. 2, 2, 46: causas amicorum tractare atque agere, Cic. de Or. 1, 37, 170: causam difficiliorem, id. Fam. 3, 12, 3: condiciones, Caes. B. C. 3, 28: bellum, to conduct, carry on, Liv. 23, 28, 4; Tac. A. 1, 59; Just. 9, 8, 12; 22, 5, 4: proelia, Sil. 15, 466; cf.: vitam vulgivago more ferarum, to lead, pass, spend, Lucr. 5, 930; so, vitam, Auct. Her. 4, 24, 33 (al. transactam): imperium, Just. 1, 2, 1: regna, id. 2, 4, 20: pauca admodum vi tractata, quo ceteris quies esset, Tac. A. 1, 9 fin.: artem, to practise, Ter. Phorm. prol. 17; Cic. Ac. 2, 7, 22: verba vetera, to employ, Quint. 11, 1, 6: personam in scenā, to perform, act, represent, id. Rosc. Com. 7, 20; so, partes secundas (mimus), Hor. Ep. 1, 18, 14: animos, Cic. Or. 28, 97; cf. Quint. 11, 1, 85.—Reflex.: quo in munere ita se tractavit, ut, etc., has so conducted himself, Cic. Fam. 13, 12, 1; so, ita me in re publicā tractabo, ut meminerim, etc., id. Cat. 3, 12, 29.—2. In partic.
a. To treat, use, or conduct one's self towards a person in any manner:
ego te, ut merita es de me, tractare exsequar, Plaut. As. 1, 3, 8: haec arte tractabat virum, ut, etc., Ter. Heaut. 2, 3, 125: omnibus rebus eum ita tractes, ut, etc., Cic. Fam. 1, 3: non tractabo ut consulem, id. Phil. 2, 5, 10: aliquem liberaliter, Cic. Verr. 1, 8, 23: nec liberalius nec honorificentius potuisse tractari, id. Fam. 13, 27, 2: pater parum pie tractatus a filio, id. Cael. 2, 3: mercatores ac navicularii injuriosius tractati, id. Imp. Pomp. 5, 11: pauloque benignius ipsum Te tractare voles, Hor. Ep. 1, 17, 12. — b. To handle, treat, investigate, discuss any thing, mentally, orally, or in writing (cf.: dissero, disputo, ago).—
(a). With acc.:
quem ad modum quamque causam tractare conveniat, Auct. Her. 2, 2, 2: oratori omnia quaesita, audita, lecta, disputata, tractata, agitata esse debent, Cic. de Or. 3, 14, 54: habeat omnes philosophiae notos et tractatos locos, id. Or. 33, 118: causas amicorum, id. de Or. 1, 37, 170: tractata res, id. Rep. 3, 3, 4: definitiones fortitudinis, id. Tusc. 4, 24, 53: partem philosophiae, id. Ac. 1, 8, 30: constantiam, id. Lael. 18, 65; cf. id. ib. 22, 82: ibi consilia decem legatorum tractabantur, Liv. 33, 31, 7: fama fuit ... tractatas inter Eumenen et Persea condiciones amicitiae, id. 44, 13, 9: scrupulosius tractabo ventos, Plin. 2, 46, 45, § 118: prima elementa, Quint. prooem. 21; 1, 1, 23: locus, qui copississime a Cicerone tractatur, id. 1, 4, 24; 7, 2, 43: aliquid memori pectore, to ponder, reflect upon, Juv. 11, 28; cf.: tractare proeliorum vias, Tac. A. 2, 5: ut quaestio diligentius tractaretur, Aug. Civ. Dei, 2, 21, 1.—(b). With de and abl. (mostly postAug.):
de officii parte, Sen. Contr. 2, 1 (9), 20 (dub.; Madv. and Kiessl. partem): quoniam de religionibus tractabatur, Tac. A. 3, 71: ubi de figuris orationis tractandum erit, Quint. 1, 5, 5; 2, 13, 14; 2, 20, 10: de negotiis, to discuss, Suet. Aug. 35 fin.—(g). With interrog.-clause:
quo tractatur amicus an inimicus, Quint. 5, 10, 29; 7, 2, 56: utra sit antiquior (lex), id. 7, 7, 8: cum tractaret, quinam adipisci principem locum abnuerent, etc., Tac. A. 1, 13.—c. To negotiate, treat:
dum de condicionibus tractat, Nep. Eum. 5, 7; Suet. Claud. 26: de Asiā, Just. 37, 3, 4: de redimendo filio, id. 31, 7, 7.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
tractō āvī, ātus, āre, freq.
traho, to draw violently, drag, tug, haul, pull : tractata comis antistita Phoebi, O.— To touch, take in hand, handle : ea, quae tractemus, audiamus: aret Pellis et ad tactum tractandi dura resistit, V.: puer unctis Tractavit calicem manibus, H.: vites tractari tuerique.— To wield, manage, control : Ceram pollice, O.: gubernacula: tela, L.: speciosius arma, H.: pecuniam publicam: Tractat inauratae consona fila lyrae, plays upon , O.—Fig., to handle, manage, conduct, lead, carry on, practise, transact : res turbidas, Enn. ap. C.: condiciones, Cs.: bellum, L.: artem, T.: personam in scenā, act : partīs secundas (mimus), H.: quo in munere ita se tractavit, ut, etc., conducted himself : persona, quae minime in iudiciis periculisque tractata est, i. e. is by no means accustomed to.—To treat, conduct oneself towards : haec arte tractabat virum, Ut, etc., T.: non tractabo ut consulem: liberaliter eos: pater parum pie tractatus a filio: benignius ipsum Te, H.— To handle, treat, investigate, discuss : oratori omnia disputata, tractata esse debent: tractata res: definitiones fortitudinis: tractatae inter Eumenem et Persea condiciones amicitiae, L.: memori tractandum pectore, to be meditated , Iu. — To negotiate, treat : de condicionibus, N.
Origins
- Proto-Indo-European*dʰregʰ-der.?
- Latintractō
Proto-Indo-European *-tós Proto-Italic *-tos Latin -tus Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin -tō Latin tracto From trahō + -tō.
Descendants
- Frenchtraiterfrom Old French tretier
- Englishtreatfrom Old French tretier
- Italiantrattare
- Occitantrachar
- Portuguesetrautar
- Portuguesetratar
- Romaniantrata
- Spanishtratar
- Spanishtrechar
- Catalantractar