praecipiō
Meaning
- to take or seize beforehand, in advance
- to anticipate
- to enjoin, direct, order, command
iustitia autem praecipit parcere omnibus
However, justice commands us to be lenient to all106 BCE – 43 BCE, Cicero, De Republica 3.24illud potius praecipiendum fuit, ut eam diligentiam adhiberemus in amicitiis comparandis
It was commanded that we shall use diligence in the making of friends44 BCE, Cicero, Laelius de amicitia 60 - to teach, instruct, advise, inform, warn
Interrogābis fortasse quid ego faciam quī tibi ista praecipiō.
You will ask, perhaps, what I will do, [since it is] I who am giving you this advice.c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, Epistulae Morales ad Lucilium 1.1.4
Latīnē defined in Latin in our graded readers
doceō et iubeō; magister discipulīs praecipit.mandō, imperōiubeō, mandōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Jubere · Imperare · Præcipere · Mandare
Jubere (from ἰότης) means to bid, merely in consequence of one’s own wish and will, in opp. to vetare, like κελεύειν; imperare, to command, by virtue of a military supreme authority, like ἄρχειν; præcipere to enjoin, by virtue of an authority as a teacher, etc., something like ἐντέλλεσθαι; mandare (from μήδομαι) to charge, in consequence of thorough confidence in a person, like ἐφίεσθαι.
Conjugation
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | praecipiō | praecipiēbam | praecipiam | praecēpī | praecēperam | praecēperō |
| 2nd sg. | praecipis | praecipiēbās | praecipiēs | praecēpistī | praecēperās | praecēperis |
| 3rd sg. | praecipit | praecipiēbat | praecipiet | praecēpit | praecēperat | praecēperit |
| 1st pl. | praecipimus | praecipiēbāmus | praecipiēmus | praecēpimus | praecēperāmus | praecēperimus |
| 2nd pl. | praecipitis | praecipiēbātis | praecipiētis | praecēpistis | praecēperātis | praecēperitis |
| 3rd pl. | praecipiunt | praecipiēbant | praecipient | praecēpērunt praecēpēre | praecēperant | praecēperint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | praecipiam | praeciperem | praecēperim | praecēpissem |
| 2nd sg. | praecipiās | praeciperēs | praecēperīs | praecēpissēs |
| 3rd sg. | praecipiat | praeciperet | praecēperit | praecēpisset |
| 1st pl. | praecipiāmus | praeciperēmus | praecēperīmus | praecēpissēmus |
| 2nd pl. | praecipiātis | praeciperētis | praecēperītis | praecēpissētis |
| 3rd pl. | praecipiant | praeciperent | praecēperint | praecēpissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | praecipior | praecipiēbar | praecipiar |
| 2nd sg. | praeciperis praecipere | praecipiēbāris praecipiēbāre | praecipiēris praecipiēre |
| 3rd sg. | praecipitur | praecipiēbātur | praecipiētur |
| 1st pl. | praecipimur | praecipiēbāmur | praecipiēmur |
| 2nd pl. | praecipiminī | praecipiēbāminī | praecipiēminī |
| 3rd pl. | praecipiuntur | praecipiēbantur | praecipientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | praecipiar | praeciperer |
| 2nd sg. | praecipiāris praecipiāre | praeciperēris praeciperēre |
| 3rd sg. | praecipiātur | praeciperētur |
| 1st pl. | praecipiāmur | praeciperēmur |
| 2nd pl. | praecipiāminī | praeciperēminī |
| 3rd pl. | praecipiantur | praeciperentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | praecipe | praecipere |
| pres. 2nd pl. | praecipite | praecipiminī |
| fut. 2nd sg. | praecipitō | praecipitor |
| fut. 3rd sg. | praecipitō | praecipitor |
| fut. 2nd pl. | praecipitōte | — |
| fut. 3rd pl. | praecipiuntō | praecipiuntor |
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | praecipere | praecipī |
| perfect infinitive | praecēpisse | praeceptum esse |
| future infinitive | praeceptūrum esse | praeceptum īrī |
| present participle | praecipiēns | — |
| perfect participle | — | praeceptus praecepta, praeceptā, praeceptae, praeceptam, praeceptārum, praeceptās, praecepte, praeceptī, praeceptīs, praeceptō, praeceptōrum, praeceptōs |
| future participle | praeceptūrus praeceptūra, praeceptūrā, praeceptūrae, praeceptūram, praeceptūrārum, praeceptūrās, praeceptūre, praeceptūrī, praeceptūrīs, praeceptūrō, praeceptūrōrum, praeceptūrōs, praeceptūrum | praecipiendus praecipiundus, praecipienda, praecipiendā, praecipiendae, praecipiendam, praecipiendārum, praecipiendās, praecipiende, praecipiendīs, praecipiendōrum, praecipiendōs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- de virtute praecipere alicui
- to give moral advice, rules of conduct.
- bene (male) praecipere alicui
- to inculcate good (bad) principles.
- bene illo Graecorum proverbio praecipitur
- that Greek proverb contains an excellent lesson.
- victoriam praecipere (animo) (Liv. 10. 26)
- to consider oneself already victor.
- ad praecipiendi rationem delābi (Q. Fr. 1. 1. 6. 18)
- to adopt a didactic tone.
- animo, cogitatione aliquid praecipere (Off 1. 23. 81)
- to form a conception of a thing beforehand.
nisi aquam praecepimus ante, id. 6, 804: a publicanis pecuniam insequentis anni mutuam praeceperat, Caes. B. C. 3, 31: aliquantum viae, to get the start somewhat, Liv. 36, 19: longius spatium fugā, id. 22, 41 fin.: iter, id. 3, 46: Piraeeum quinqueremibus, to preoccupy, id. 32, 16, 5: mons a Lusitanis praeceptus, Sall. Fragm. ap. Gell. 10, 26, 3: si lac praeceperit aestus, i. e. have previously dried up, Verg. E. 3, 98.—si heres centum praecipere jussus sit, Dig. 30, 122; so ib. 36, 1, 63: quantitatem dotis, ib. 17, 2, 81: dotem, ib. 10, 2, 46: per praeceptionem hoc modo legamus: Lucius Titius hominem Stichum praecipito, Gai. Inst. 2, 216. —aliquantum ad fugam temporis Syphax et Hasdrubal praeceperunt, gained some advantage in time, Liv. 30, 8 fin.: tempus, id. 1, 7: celeres neu praecipe Parcas, do not hasten in advance of, do not anticipate, Stat. Th. 8, 328; so, veneno fata praecepit, Flor. 3, 9, 4: praecipio gaudia suppliciorum vestrorum, I rejoice in advance, Anton. ap. Cic. Phil. 13, 20, 45; Hirt. B. G. 8, 51; cf. Liv. 45, 1, 1: jam animo victoriam praecipiebant, figured to themselves beforehand, Caes. B. C. 3, 87 fin.; Liv. 10, 26: spe jam praecipit hostem, Verg. A. 11, 491: praecipere cogitatione futura, to conjecture or imagine beforehand, Cic. Off. 1, 23, 81: omnia, Verg. A. 6, 105; cf.: haec usu ventura opinione praeceperat, had already suspected, Caes. B. G. 7, 9: sed alterum mihi est certius, nec praecipiam tamen, Cic. Att. 10, 1, 2.— mando, impero, doceo): vilici officia, quae dominus praecepit, Cato, R. R. 142: Philocomasio id praecipiendum est, ut sciat, Plaut. Mil. 2, 2, 92: quoi numquam unam rem me licet semel praecipere, id. As. 2, 4, 15: quae ego tibi praecipio, ea facito, id. Trin. 2, 2, 17: docui, monui, bene praecepi semper quae potui omnia, Ter. Ad. 5, 9, 6: quicquid praecipies, esto brevis, Hor. A. P. 335: de eloquentiā, Cic. de Or. 2, 11, 48: de agriculturā, Plin. 18, 24, 56, § 201: alicui aliquid praecipere, Cic. Mur. 2, 4: glossemata nobis, Asin. Gall. ap. Suet. Gram. 22: numerumque modumque carinis Praecipiant, Verg. A. 11, 329: cantus lugubres, Hor. C. 1, 24, 2: artem nandi, Ov. Tr. 2, 486: humanitatem, Plin. Ep. 1, 10, 2, etc.: mitem animum et mores modicis erroribus aequos Praecipit, enjoins, recommends, Juv. 14, 16.—With inf.: justitia praecipit, parcere omnibus, Cic. Rep. 3, 12, 21; so, paeoniam praecipiunt eruere noctu, Plin. 25, 4, 10, § 29: codicillos aperiri testator praecepit, Dig. 31, 1, 89.—With ut: illud potius praecipiendum fuit, ut, etc., Cic. Lael. 16, 60: recte etiam praecipi potest in amicitiis, ne, etc., id. ib. 20, 75: consulentibus Pythia praecepit, ut, etc., Nep. Milt. 1, 3.—With subj. alone: praecipit atque interdicit, omnes unum peterent Indutiomarum, Caes. B. G. 5, 58: his praecepit, omnes mortales pecuniā aggrediantur, Sall. J. 28, 1.—With acc. and inf.: etiam scelere convictos nonnisi ad opus damnari praeceperat, Suet. Ner. 31: D. Claudius edicto praecepit, decreed, commanded, Dig. 48, 10, 15. —As subst.: praecĭpĭens, entis, m., a teacher, Cic. Rep. 1, 46, 70: jam prope consummata fuerit praecipientis opera, Quint. 2, 6, 6: in numero praecipientium, id. 2, 3, 5.—Hence, praeceptum, i, n. (acc. to II. B.), a maxim, rule, precept; an order, direction, command, bidding; an injunction, etc. (class.): quo praecepto ab iis diligentissime observato, Caes. B. G. 5, 35: sine praecepto ullius suā sponte struebatur acies, Liv. 9, 31: transvectae praecepto ducis alae, Tac. Agr. 37: hoc praeceptum patet latius, Cic. Tusc. 2, 24, 58; cf.: hoc praeceptum officii diligenter tenendum est, id. Off. 2, 14, 51.—In plur.: tuis monitis praeceptisque, Cic. Fam. 5, 13, 3: in quam (partem) praecepta nobis danda sunt, id. Inv. 2, 17, 53; 2, 34, 105: abundare praeceptis philosophiae, id. Off. 1, 1, 1: dare praecepta dicendi, id. Brut. 76, 273; cf. studiosis dicendi praecepta tradere, id. Or. 41, 141: deūm praecepta secuti, orders, commands, Verg. G. 4, 448: sine vi non ulla dabit (Nereus) praecepta, id. ib. 4, 398.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*per-
- Proto-Indo-European*preh₂-
- Proto-Indo-European*préh₂i?
- Proto-Italic*prai
- Proto-Italic*prai-
- Latinpraecipiō
substratebor.? Proto-Indo-European *kap- Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *kapyéti Proto-Italic *kapjō Archaic Latin kapiō Latin capiō Latin praecipiō From prae- + capiō.
In English words that came into English from praecipiō
- preceptpraeceptum
- preceptorpraeceptor
- precipientpraecipiens
- praecipepraecipe
- preceptionpraeceptiō