adjectivefirst/second-declension adjective
nūbilus
nūbilus (feminine nūbila, neuter nūbilum)
Classical[ˈnuː.bɪ.ɫʊs]Ecclesiastical[ˈnuː.bi.lus]
Meaning
- adjectivecloudy, overcast; cloud-bringing
- adjectivedark, gloomy, dim
- adjectivefigurativelytroubled, confused, beclouded
- adjectivefigurativelysad, gloomy, melancholy
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | nūbilus nobilus | nūbila nobila | nūbilum nobilum |
| genitive | nūbilī nobilī | nūbilae nobilae | nūbilī nobilī |
| dative | nūbilō nobilō | nūbilae nobilae | nūbilō nobilō |
| accusative | nūbilum nobilum | nūbilam nobilam | nūbilum nobilum |
| ablative | nūbilō nobilō | nūbilā nobilā | nūbilō nobilō |
| vocative | nūbile nobile | nūbila nobila | nūbilum nobilum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | nūbilī nobilī | nūbilae nobilae | nūbila nobila |
| genitive | nūbilōrum nobilōrum | nūbilārum nobilārum | nūbilōrum nobilōrum |
| dative | nūbilīs nobilīs | nūbilīs nobilīs | nūbilīs nobilīs |
| accusative | nūbilōs nobilōs | nūbilās nobilās | nūbila nobila |
| ablative | nūbilīs nobilīs | nūbilīs nobilīs | nūbilīs nobilīs |
| vocative | nūbilī nobilī | nūbilae nobilae | nūbila nobila |
nūbĭlus, a, um, adj. nubes,
I. cloudy, overcast, lowering (poet. and in post-Aug. prose).
I. Lit.:
caelum, Plin. 16, 26, 46, § 109: dies, id. 2, 35, 35, § 100: annus, Tib. 2, 5, 76.—2. Subst.
a. nūbĭlum, i, n., a cloudy sky, cloudy weather:
venti, qui nubilum inducunt, Plin. Ep. 2, 17, 7: differre aliquid propter nubilum, Suet. Ner. 13: vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates. Quint. 11, 3, 27.—In abl.: nubilo, in cloudy weather, Plin. 7, 60, 60, § 215: aranei sereno texunt, nubilo texunt, id. 11, 24, 28, § 84.—b. In plur.: nū-bĭla, ōrum, n., the clouds:
Diespiter lgni corusco nubila dividens, Hor. C. 1, 34, 5: caput inter nubila condit, Verg. A. 4, 177: nubila dissicere, Ov. M. 1, 328: nubila conducere, id. ib. 1, 572: nubila inducere et pellere, id. ib. 7, 202; Plin. Pan. 30, 3.—B. Transf.
1. Cloud-bringing, cloudy:
nubilus Auster, Ov. P. 2, 1, 26; Plin. 2, 47, 48, § 127; Claud. Laud. Stil. 1, 287.—2. Dark, gloomy:
Styx, Ov. F. 3, 322: via nubila taxo, id. M. 4, 432: Tibris, id. ib. 14, 447: Arcas, dwelling in the infernal regions, Stat. Th. 4, 483.—II. Trop.
A. Beclouded, troubled:
ita nubilam mentem Animi habeo, Plaut. Cist. 2, 1, 5: Mars nubilus irā, Stat. Th. 3, 230.—B. Gloomy, sad, melancholy:
toto nubila vultu, Ov. M. 5, 512: oculi hilaritate nitescunt et tristitiā quoddam nubilum ducunt, Quint. 4, 3, 27; cf. Plin. 2, 6, 4, § 13; Stat. S. 5, 3, 13: nubila tempora, Ov. Tr. 1, 1, 40; 1, 9, 6: nubila nascenti seu mihi Parca fuit, unfavorable, adverse, id. ib. 5, 3, 14.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
nūbilus adj.
nubes, cloudy, overcast, lowering, cloud-bringing : Auster, O.— Dark, gloomy : Styx, O.: via nubila taxo, O.—Fig., gloomy, sad, melancholy : toto nubila voltu, O.: Nubila nascenti seu mihi Parca fuit, unpropitious , O.
Origins
- Proto-Indo-European*(s)newdʰ-der.?
- Latinnūbilus
Proto-Indo-European *dʰeh₁-der. Proto-Italic *-iðos Latin -idus Latin nūbilus From nūbes (“cloud”) + -idus, with change from /d/ into /l/; compare lingua.
Gallo-Romance
- Catalannúvol
- Catalannúgol
- Catalannigul
- Catalannúvel
- Catalannúguel
- Catalannuvo
- Catalannuul
- Catalannúvola
- Occitannívol
- Occitannivol
Italo-Dalmatian
- Italiannuvolo
- Italiannugolo
- Italiannuvola
- Corsicannivulu
- Istriotnoûvolo
- Neapolitannùvula
- Siciliannuvula
- Venetannùvoło
- Venetannùvoła
Ibero-Romance
- Portuguesenúvio
- Portuguesenúvia
- Spanishnublo
- Ribagorçannúvelfrom Aragonese nublo
Balkano-Romance
- Romaniannor
- Romaniannour
- Aromaniannior
- Megleno-Romaniannor
Rhaeto-Romance
- Friuliannûl
- Ladinnigola
- Ladinniora
- Romanshnivel
- Romanshnüvl
- Romanshnüvla
Gallo-Italic
- Emiliannuvla
- Emiliannuvra
- Emiliannóvvla
- Liguriannuvia
- Liguriannivoa
- Liguriannivora
- Liguriannivra
- Liguriannugra
- Lombardnivola
- Lombardnigola
Borrowings
- Irishnéalfrom Old Irish nél
- Manxneealfrom Old Irish nél
- Manxniaulfrom Old Irish nél
- Scottish Gaelicneulfrom Old Irish nél
- Cornishniwlfrom Middle Cornish niul
- Welshniwlfrom Middle Welsh nywl
- Welshnifwlfrom Middle Welsh nywl