noun · femininethird declension
nūbēs
nūbēs f (genitive nūbis)
Classical[ˈnuː.beːs]Ecclesiastical[ˈnuː.bes]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- cloud
Denique saepe geli multus fragor atque ruina
Translation by William Ellery Leonard And down-pour of swift hail gives forth a sound Among the mighty clouds on high; […]c. 99 BCE – 55 BCE, Lucretius, De rerum natura 6.156–157 - swarm, multitude
- phantom, something insubstantial
- cloudiness, gloominess
- concealment, obscurity
- figurativelystorm-cloud, the appearance of a coming danger
- bad luck, misfortune
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quae in caelō natant; ex nūbibus pluvia cadit.nūbēs -is f — in Mille Verba, Caelum et Tempestātēs
vapor in caelō, quī sōlem tegitnūbēs -is (f) — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 15, 22
dēnsus vapor in caelōnūbēs -is (f) — in Evangelium secundum Marcum, ch. 14
vapor albus caelī, pluviae māternūbēs -is (f) — in Metamorphoses I, †
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | nūbēs | nūbēs |
| genitive | nūbis | nūbium |
| dative | nūbī | nūbibus |
| accusative | nūbem | nūbēs nūbīs |
| ablative | nūbe | nūbibus |
| vocative | nūbēs | nūbēs |
nūbes, is, f. (ante-class. collat. form, nūbis, is, m.:
I.
nubis ater, Plaut. Merc. 5 2, 38: nubs for nubes, Liv. Andron. ap. Serv. Verg. A. 10, 636; cf. Aus. Idyll. de Monosyll. Hist. 12, 4) [Sanscr. nabhas, vapor, cloud; Gr. νέφος, νεφέλη; Lat. nubilus, nebula; cf. nimbus, nubo], a cloud. I. Lit.:
aër concretus in nubes cogitur, Cic. N. D. 2, 39, 101: id. Ac. 2, 22, 70: atra nubes Condidit lunam, Hor. C. 2, 16, 2: candida, Vulg. Apoc. 14, 14: aestivis effusus nubibus imber, Verg. G. 4, 312; Ov. M. 8, 339: venti nubes abigunt, Plin. 2, 47, 48, § 126: nube deprendere volucrem jaculis, to bring down a bird from the sky, Sil. 16, 566: usque ad nubes, up to heaven, Vulg. Psa. 35, 6; id. Jer. 51, 9.— Poet.: Sabaeae nubes, the smoke of frankincense, Stat. S. 4, 8, 2.—B. Transf.
1. A cloud, a dark spot:
sudare nubemque discutere, i. e. by the breath, Plin. 33, 8, 44, § 127: crystalla infestantur plurimis vitiis, maculosā nube, etc., id. 37, 2, 10, § 28.—2. A cloud, thick multitude, dense mass, swarm:
locustarum tantae nubes, Liv. 42, 10, 7: Pomptinum velut nubibus locustarum coopertum, id. 42, 2, 4: levium telorum, id. 38, 26: obruti velut nube jaculorum a Balearibus conjectā, id. 21, 55, 6: peditum equitumque, id. 35, 49: (volucrum), Verg. A. 12, 254: nigro glomeratur pulvere nubes, id. ib. 9, 33: muscarum, Plin. 29, 6, 34, § 106: pulveris, Curt. 4, 15, 32: (volucrum) nubem sonoram, Juv. 13, 167: farrea nubes, i. e. porrigo capitis, furfures, Ser. Samm. 3, 34: nubes testium, Vulg. Hebr. 12, 1.— II. Trop.
A. A cloud, for something unreal or unsubstantial, a phantom:
nubes et inania captare, Hor. A. P. 230.—B. Cloudiness, of a gloomy countenance, of sleep, of drunkenness, of blindness (poet.):
deme supercilio nubem, Hor. Ep. 1, 18, 94; Sil. 8, 612: meri, Val. Fl. 3, 65: soporis, Stat. Achill. 1, 646: mortis, id. S. 4, 6, 72: frontis opacae, id. Th. 4, 512.—C. A gloomy or mournful condition:
pars vitae tristi cetera nube vacet, Ov. Tr. 5, 5, 22: omni detersus pectora nube, Stat. S. 1, 3, 109.—D. A veil, obscurity, concealment:
fraudibus obice nubem, Hor. Ep. 1, 16, 62.—E. A cloud, storm-cloud, i. e. a threatening appearance or approach of misfortune, war:
nubem belli, dum detonet omnis, Sustinet, Verg. A. 10, 809: consurgens in Italiā nubes trucis et cruenti belli, Just. 29, 3.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
nūbēs is, f
NEB-, a cloud, mist, vapor : caelum nocte atque nubibus obscuratum, S.: aër concretus in nubīs cogitur: atra nubes Condidit lunam, H.: aestivis effusus nubibus imber, V.— A cloud, thick multitude, dense mass, swarm : locustarum tantae nubes, L.: levium telorum, L.: peditum equitumque, L.: hostem Factā nube premunt, V.: (volucrum) nubem sonoram, Iu.—Fig., a cloud : in illis rei p. caecis nubibus: nubīs et inania captat, phantoms , H.: deme supercilio nubem, gloom , H.: fraudibus obice nubem, a veil , H.: belli, thunder-cloud , V.
Origins
From Proto-Italic *nouðetis, from Proto-Indo-European *(s)newdʰ-e-ti-s, from *(s)newdʰ- (“to cover”). Cognate with Welsh nudd (“haze”), Avestan 𐬯𐬥𐬀𐬊𐬜𐬀 (snaoδa, “clouds”), Baluchi [script needed] (nod, “raincloud”). Note that despite similar pronunciation and semantics, not related to nebula (“mist, fog”).
Insular Romance
- Sardiniannube
- Sardiniannuve
- Sardiniannue
- Sardiniannui
Gallo-Romance
- Frenchnuefrom Old French nue
- Occitanniu
- Occitannieu
- Old Catalannuu
Ibero-Romance
- Portuguesenuvemfrom Old Galician-Portuguese nuve
- Spanishnubefrom Old Spanish nuve
- Falanubifrom Old Galician-Portuguese nuve
- Galiciannubefrom Old Galician-Portuguese nuve
- Asturiannube
- Asturianñube
- Extremaduranñubi
- Mirandesenubre
- Ladinonuvefrom Old Spanish nuve
- Ladinoנוב׳יfrom Old Spanish nuve
Italo-Romance
- Italiannube
- Corsicannube
Gallo-Italic
- Piedmonteseniu