LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivefirst/second-declension adjective

nūbilus

nūbilus (feminine nūbila, neuter nūbilum)
Classical[ˈnuː.bɪ.ɫʊs]Ecclesiastical[ˈnuː.bi.lus]
nūbila sg. nom. f.; pl. nom. n.; pl. acc. n.; sg. abl. f.; sg. voc. f.; pl. voc. n.

Meaning

  1. adjectivecloudy, overcast; cloud-bringing
  2. adjectivedark, gloomy, dim
  3. adjectivefigurativelytroubled, confused, beclouded
  4. adjectivefigurativelysad, gloomy, melancholy

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativenūbilus
nobilus
nūbila
nobila
nūbilum
nobilum
genitivenūbilī
nobilī
nūbilae
nobilae
nūbilī
nobilī
dativenūbilō
nobilō
nūbilae
nobilae
nūbilō
nobilō
accusativenūbilum
nobilum
nūbilam
nobilam
nūbilum
nobilum
ablativenūbilō
nobilō
nūbilā
nobilā
nūbilō
nobilō
vocativenūbile
nobile
nūbila
nobila
nūbilum
nobilum
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativenūbilī
nobilī
nūbilae
nobilae
nūbila
nobila
genitivenūbilōrum
nobilōrum
nūbilārum
nobilārum
nūbilōrum
nobilōrum
dativenūbilīs
nobilīs
nūbilīs
nobilīs
nūbilīs
nobilīs
accusativenūbilōs
nobilōs
nūbilās
nobilās
nūbila
nobila
ablativenūbilīs
nobilīs
nūbilīs
nobilīs
nūbilīs
nobilīs
vocativenūbilī
nobilī
nūbilae
nobilae
nūbila
nobila

nūbĭlus, a, um, adj. nubes,
I. cloudy, overcast, lowering (poet. and in post-Aug. prose).
I. Lit.: caelum, Plin. 16, 26, 46, § 109: dies, id. 2, 35, 35, § 100: annus, Tib. 2, 5, 76.—
2. Subst.
a. nūbĭlum, i, n., a cloudy sky, cloudy weather: venti, qui nubilum inducunt, Plin. Ep. 2, 17, 7: differre aliquid propter nubilum, Suet. Ner. 13: vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates. Quint. 11, 3, 27.—In abl.: nubilo, in cloudy weather, Plin. 7, 60, 60, § 215: aranei sereno texunt, nubilo texunt, id. 11, 24, 28, § 84.—
b. In plur.: nū-bĭla, ōrum, n., the clouds: Diespiter lgni corusco nubila dividens, Hor. C. 1, 34, 5: caput inter nubila condit, Verg. A. 4, 177: nubila dissicere, Ov. M. 1, 328: nubila conducere, id. ib. 1, 572: nubila inducere et pellere, id. ib. 7, 202; Plin. Pan. 30, 3.—
B. Transf.
1. Cloud-bringing, cloudy: nubilus Auster, Ov. P. 2, 1, 26; Plin. 2, 47, 48, § 127; Claud. Laud. Stil. 1, 287.—
2. Dark, gloomy: Styx, Ov. F. 3, 322: via nubila taxo, id. M. 4, 432: Tibris, id. ib. 14, 447: Arcas, dwelling in the infernal regions, Stat. Th. 4, 483.—
3. Dark, of color: nubilus color margaritae, Plin. 9, 35, 54, § 108; Mart. 8, 51, 4.—
II. Trop.
A. Beclouded, troubled: ita nubilam mentem Animi habeo, Plaut. Cist. 2, 1, 5: Mars nubilus irā, Stat. Th. 3, 230.—
B. Gloomy, sad, melancholy: toto nubila vultu, Ov. M. 5, 512: oculi hilaritate nitescunt et tristitiā quoddam nubilum ducunt, Quint. 4, 3, 27; cf. Plin. 2, 6, 4, § 13; Stat. S. 5, 3, 13: nubila tempora, Ov. Tr. 1, 1, 40; 1, 9, 6: nubila nascenti seu mihi Parca fuit, unfavorable, adverse, id. ib. 5, 3, 14.

Origins

  1. Proto-Indo-European*(s)newdʰ-der.?
  2. Latinnūbilus

Proto-Indo-European *dʰeh₁-der. Proto-Italic *-iðos Latin -idus Latin nūbilus From nūbes (“cloud”) + -idus, with change from /d/ into /l/; compare lingua.

Gallo-Romance
  • Catalannúvol
  • Catalannúgol
  • Catalannigul
  • Catalannúvel
  • Catalannúguel
  • Catalannuvo
  • Catalannuul
  • Catalannúvola
  • Occitannívol
  • Occitannivol
Italo-Dalmatian
  • Italiannuvolo
  • Italiannugolo
  • Italiannuvola
  • Corsicannivulu
  • Istriotnoûvolo
  • Neapolitannùvula
  • Siciliannuvula
  • Venetannùvoło
  • Venetannùvoła
Ibero-Romance
  • Portuguesenúvio
  • Portuguesenúvia
  • Spanishnublo
  • Ribagorçannúvelfrom Aragonese nublo
Balkano-Romance
  • Romaniannor
  • Romaniannour
  • Aromaniannior
  • Megleno-Romaniannor
Rhaeto-Romance
  • Friuliannûl
  • Ladinnigola
  • Ladinniora
  • Romanshnivel
  • Romanshnüvl
  • Romanshnüvla
Gallo-Italic
  • Emiliannuvla
  • Emiliannuvra
  • Emiliannóvvla
  • Liguriannuvia
  • Liguriannivoa
  • Liguriannivora
  • Liguriannivra
  • Liguriannugra
  • Lombardnivola
  • Lombardnigola
Borrowings
  • Irishnéalfrom Old Irish nél
  • Manxneealfrom Old Irish nél
  • Manxniaulfrom Old Irish nél
  • Scottish Gaelicneulfrom Old Irish nél
  • Cornishniwlfrom Middle Cornish niul
  • Welshniwlfrom Middle Welsh nywl
  • Welshnifwlfrom Middle Welsh nywl

Quick answers

What does nūbilus mean in Latin?
nūbilus, a adjective, means “cloudy, overcast; cloud-bringing; dark, gloomy, dim”.
How do you pronounce nūbilus?
In classical Latin, [ˈnuː.bɪ.ɫʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈnuː.bi.lus].
Where does nūbilus come from?
Proto-Indo-European *(s)newdʰ-der.? → Latin nūbilus.