LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivethird-declension two-termination adjective

nōbilis

nōbilis (neuter nōbile, comparative nōbilior, superlative nōbilissimus)
Classical[ˈnoː.bɪ.lɪs]Ecclesiastical[ˈnɔː.bi.lis]
№ 455 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. two terminationnoble, high-born
  2. two terminationdistinct, able to be known, famous, celebrated
  3. Old Latintwo terminationknown, famous; acquainted, familiar
    Vindicate, ne impiorum potior sit pollentiac. 211 BCE, Plautus, Rudens 3.2.4–5
    Cum his mihi nec locusc. 191 BCE, Plautus, Pseudolus 4.7.9–10

Latīnē defined in Latin in our graded readers

clārā gente nātus; omnibus nōtus.
nōbilis -e — in Mille Verba, Urbs et Aedificia

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Celeber · Inclytus · Clarus · Illustris · Nobilis.

Celeber; Inclytus; Clarus; Illustris; Nobilis. Celeber (from κλέος) and inclytus (from κλυτός) denote celebrity, as general expressions, chiefly as belonging to things, and seldom as belonging to persons, except in poetry; clarus, illustris, and nobilis, with an especial political reference; clarus (γαληρός) means renowned for eminent services to one’s country; illustris (from ἀναλεύσσω) renowned for rank and virtue; nobilis (from novisse) belonging to a family whose members have already been invested with the honors of the state.

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativenōbilisnōbilisnōbile
genitivenōbilisnōbilisnōbilis
dativenōbilīnōbilīnōbilī
accusativenōbilemnōbilemnōbile
ablativenōbilīnōbilīnōbilī
vocativenōbilisnōbilisnōbile
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativenōbilēsnōbilēsnōbilia
genitivenōbiliumnōbiliumnōbilium
dativenōbilibusnōbilibusnōbilibus
accusativenōbilīs
nōbilēs
nōbilīs
nōbilēs
nōbilia
ablativenōbilibusnōbilibusnōbilibus
vocativenōbilēsnōbilēsnōbilia

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

nobili, honesto, illustri loco or genere natus
of illustrious family.
nobiles; nobilitas; qui nobilitate generis excellunt
the aristocracy (as a social class).

nōbĭlis, e (old collat. form gnōbĭlis: nobilem antiqui pro noto ponebant, et quidem per g litteram, ut Plautus in Pseudolo: peregrina facies videtur hominis atque ignobilis, et: oculis meis obviam ignobilis obicitur. Attius in Diomede: ergo me Argos referam, nam hic sum gnobilis. Livius in Virgo: ornamento incedunt gnobili ignobiles, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.), adj. for gnobilis, from gnosco; Gr. γιγνώσκω; v. nosco,
I. that can be known or is known, knowable, known.
I. In gen. (very rare): neque his umquam nobilis fui, Plaut. Ps. 4, 7, 9: addidit facinori fidem nobili gaudio, Tac. H. 3, 39.—
II. In partic.
A. Wellknown, famous, noted, celebrated, renowned (freq. and class.; cf.: clarus, insignis, inclutus, illustris): die festo celebri nobilique, Aphrodisiis, Plaut. Poen. 3, 5, 13: magnus et nobilis rhetor Isocrates, Cic. Inv. 2, 2, 7: illustre et nobile municipium, Cic. Verr. 2, 5, 16, § 40: oppidum clarum et nobile, id. ib. 2, 1, 24, § 63: ex doctrinā nobilis et clarus, id. Rab. Post. 9, 23: gladiatorum par nobilissimum, id. Opt. Gen. 6, 17: multi in philosophiā praeclari et nobiles, id. de Or. 1, 11, 46: ut arcendis sceleribus exemplum nobile esset, Liv. 2, 5: Corinthus aere, Ov. M. 6, 416: puerosque Ledae, Hunc equis, illum superare pugnis Nobilem, Hor. C. 1, 12, 25: palma nobilis, id. ib. 1, 1, 5: nobilis e tectis fundere gaesa rotis, Prop. 4 (5), 10, 42. tamquam Feceris ipse aliquid propter quod nobilis esses, Juv. 8, 41: aquae salubritate et medendis corporibus nobiles. Vell. 2, 25, 4: vitulis marinis ad multa nobile fel, Plin. 11, 37, 75, § 195: emplastra nobilia ad extrahendum fel, Cels. 5, 19: Cicero vir nobilissimae novitatis, Vell. 2, 34, 3.—In a bad sense, notorious: innocentes qui se scelere fieri nolunt nobiles, Plaut. Rud. 3, 2, 5: mea (amica) est potens, procax, magnifica, sumtuosa, nobilis, Ter. Heaut. 2, 1, 15: ille nobilis taurus, quem Phalaris habuisse dicitur, Cic. Verr. 2, 4, 33, § 73; Liv. 39, 9, 5.—
B. High-born, of noble birth, noble, i. e. sprung from a family (either patrician or plebeian) many members of which had filled curule offices, and consequently possessing the jus imaginum (opp. homo novus or ignobilis; cf.: generosus, amplus): non facit nobilem atrium plenum fumosis imaginibus, Sen. Ep. 44, 5: quanta sit in invidiā apud quosdam nobilis homines novorum hominum virtus et industria, Cic. Verr. 2, 5, 71, § 181: Clodia mulier non solum nobilis sed etiam nota, id. Cael. 13, 31: nobili genere nati, Cic. Verr. 2, 5, 70, § 180: homines apud nos noti, inter suos nobiles, id. Fl. 22, 52; Liv. 22, 58.—Hence, subst.: nōbĭlis, is, m., a nobleman: nobiles nostri, Plin. Ep. 5, 17, 5; Vulg. Isa. 5, 13; id. Psa. 149, 8: Nobilissimus, most noble, under the later emperors, a title of the Cæsars and of the members of the imperial family, Cod. Th. 10, 25, 1; Dig. 40, 11, 3.—
C. Of a noble kind, noble, excellent, superior: tres nobilissimi fundi, Cic. Rosc. Am. 35, 99: nobiliumque greges custos servabat equarum, Ov. M. 2, 690: nobilis hic (equus), quocumque venit de gramine, Juv. 8, 60.—Hence, adv.: nōbĭlĭter, famously, excellently, splendidly, nobly (mostly post-Aug.; not in Cic. or Cæs.), Vitr. 7 praef.: nobiliter caelare argentum, Plin. 34, 8, 19, § 91.—Comp.: nobilius philosophari, Sid. Ep. 9, 9.—Sup.: ab exercitu nobilissime tumulatus, Liv. Epit. 54.

Origins

From nōscō (“know, recognize”) + -bilis. Cognate with Russian зна́тный (znátnyj) (< знать (znatʹ)).

Descendants
  • Catalannoble
  • Englishnoble
  • Frenchnoble
  • Germannobel
  • Italiannobile
  • Portuguesenobre
  • Romaniannobil
  • Spanishnoble
  • Swedishnobel
  • Dutchnobel

In English words that came into English from nōbilis

  • noblenōbilis
  • ignobleignōbilis
  • nobilitynobilitas
  • ignobilityignōbilitās
  • antinobilismnōbilis
  • nobilifynōbilis
  • nobilissimusnōbilissimus

Quick answers

What does nōbilis mean in Latin?
nōbilis, a adjective, means “noble, high-born; distinct, able to be known, famous, celebrated; known, famous”.
How do you pronounce nōbilis?
In classical Latin, [ˈnoː.bɪ.lɪs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈnɔː.bi.lis].
Which English words come from nōbilis?
English words that go back to Latin nōbilis include noble, antinobilism, nobilify, nobilissimus, ignoble and nobility.