verbfirst conjugation
inclīnō
inclīnō (present infinitive inclīnāre, perfect active inclīnāvī, supine inclīnātum)
Classical[ɪŋˈkliː.noː]Ecclesiastical[iŋˈkliː.no]
Meaning
- transitiveto cause to lean, bend, tilt, incline, turn; bend down, bow something; divert; swerve
- figurativelytransitiveto turn (someone's attention) towards
Ea tum cura maxime intentos habebat Romanos, non ab ira tantum, quae in nullam unquam ciuitatem iustior fuit, quam quod urbs tam nobilis ac potens, sicut defectione sua traxerat aliquot populos, ita recepta inclinatura rursus animos uidebatur ad ueteris imperii respectum.
This concern in particular troubled the mindful Romans at the time, not so much because of anger, which has never been more justified against any other city, rather because a city so noble and powerful, in the same way that it had attracted the support of a number of communities by its revolt, was thought would again turn attention back towards respect for the previous government once recaptured.27 BCE – 25 BCE, Titus Livius, Ab urbe condita 26.1 - transitiveto cause to fall back or give way, drive back
- transitiveto abate, diminish
- figurativelytransitiveto change, alter; abase, cause to decline, bring down
- intransitiveto sink, droop, turn, incline, decline, bend
- intransitiveto yield, retreat, give way
Romana inclinatur acies [...] ad veterem portam Palatii
The Roman line gives way and fled towards the old gate of the Palatine hill27 BCE – 25 BCE, Titus Livius, Ab urbe condita I.12 - figurativelyintransitiveto be favorably disposed towards something, incline to
In the readers how our graded readers gloss it
lean, incline
inclīnō -āre — in De Bello Gallico II
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | inclīnō | inclīnābam | inclīnābō | inclīnāvī | inclīnāveram | inclīnāverō inclīnārō |
| 2nd sg. | inclīnās | inclīnābās | inclīnābis | inclīnāvistī inclīnāstī | inclīnāverās inclīnārās | inclīnāveris |
| 3rd sg. | inclīnat | inclīnābat | inclīnābit | inclīnāvit | inclīnāverat inclīnārat | inclīnāverit inclīnārit |
| 1st pl. | inclīnāmus | inclīnābāmus | inclīnābimus | inclīnāvimus | inclīnāverāmus | inclīnāverimus inclīnārimus |
| 2nd pl. | inclīnātis | inclīnābātis | inclīnābitis | inclīnāvistis inclīnāstis | inclīnāverātis inclīnārātis | inclīnāveritis inclīnāritis |
| 3rd pl. | inclīnant | inclīnābant | inclīnābunt | inclīnāvērunt inclīnāvēre, inclīnārunt | inclīnāverant inclīnārant | inclīnāverint inclīnārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | inclīnem | inclīnārem | inclīnāverim inclīnārim | inclīnāvissem inclīnāssem |
| 2nd sg. | inclīnēs | inclīnārēs | inclīnāverīs | inclīnāvissēs inclīnāssēs |
| 3rd sg. | inclīnet | inclīnāret | inclīnāverit inclīnārit | inclīnāvisset inclīnāsset |
| 1st pl. | inclīnēmus | inclīnārēmus | inclīnāverīmus inclīnārīmus | inclīnāvissēmus inclīnāssēmus |
| 2nd pl. | inclīnētis | inclīnārētis | inclīnāverītis inclīnārītis | inclīnāvissētis inclīnāssētis |
| 3rd pl. | inclīnent | inclīnārent | inclīnāverint inclīnārint | inclīnāvissent inclīnāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | inclīnor | inclīnābar | inclīnābor |
| 2nd sg. | inclīnāris inclīnāre | inclīnābāris inclīnābāre | inclīnāberis inclīnābere |
| 3rd sg. | inclīnātur | inclīnābātur | inclīnābitur |
| 1st pl. | inclīnāmur | inclīnābāmur | inclīnābimur |
| 2nd pl. | inclīnāminī | inclīnābāminī | inclīnābiminī |
| 3rd pl. | inclīnantur | inclīnābantur | inclīnābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | inclīner | inclīnārer |
| 2nd sg. | inclīnēris inclīnēre | inclīnārēris inclīnārēre |
| 3rd sg. | inclīnētur | inclīnārētur |
| 1st pl. | inclīnēmur | inclīnārēmur |
| 2nd pl. | inclīnēminī | inclīnārēminī |
| 3rd pl. | inclīnentur | inclīnārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | inclīnā | inclīnāre |
| pres. 2nd pl. | inclīnāte | inclīnāminī |
| fut. 2nd sg. | inclīnātō | inclīnātor |
| fut. 3rd sg. | inclīnātō | inclīnātor |
| fut. 2nd pl. | inclīnātōte | — |
| fut. 3rd pl. | inclīnantō | inclīnantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | inclīnāre | inclīnārī |
| perfect infinitive | inclīnāvisse inclīnāsse | inclīnātum esse |
| future infinitive | inclīnātūrum esse | inclīnātum īrī |
| present participle | inclīnāns inclīnante, inclīnantem, inclīnantēs, inclīnantī, inclīnantia, inclīnantibus, inclīnantis, inclīnantīs, inclīnantium | — |
| perfect participle | — | inclīnātus inclīnāta, inclīnātā, inclīnātae, inclīnātam, inclīnātārum, inclīnātās, inclīnātī, inclīnātōrum, inclīnātōs |
| future participle | inclīnātūrus inclīnātūra, inclīnātūrā, inclīnātūrae, inclīnātūram, inclīnātūrārum, inclīnātūrās, inclīnātūre, inclīnātūrī, inclīnātūrīs, inclīnātūrō, inclīnātūrōrum, inclīnātūrōs, inclīnātūrum | inclīnandus inclīnanda, inclīnandā, inclīnandae, inclīnandam, inclīnandārum, inclīnandās, inclīnande, inclīnandīs, inclīnandōrum, inclīnandōs |
gerundinclīnandī, inclīnandō, inclīnandumsupineinclīnātum, inclīnātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- fortuna commutatur, se inclinat
- luck is changing, waning.
- acies inclīnat or inclīnatur (Liv. 7. 33)
- the line of battle gives way.
- senatus sententia inclīnat ad... (De Sen. 6. 16)
- the senate inclines to the opinion, decides for...
in-clīno, āvi, ātum, 1, v. a. and n. clino, clinatus.
I. Act., to cause to lean, bend, incline, turn a thing in any direction; to bend down, bow a thing.
A. Lit.
1. In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose):
vela contrahit malosque inclinat, Liv. 36, 44, 2: genua arenis, Ov. M. 11, 356: (rector maris) omnes Inclinavit aquas ad avarae litora Trojae, id. ib. 11, 209: inclinato in dextrum capite, Quint. 11, 3, 119; id. ib. 69: inclinata utrolibet cervix, id. 1, 11, 9: pollice intus inclinato, id. 11, 3, 99: arbor Inclinat varias pondere nigra comas, Mart. 1, 77, 8: sic super Actaeas agilis Cyllenius arces Inclinat cursus, Ov. M. 2, 721: at mihi non oculos quisquam inclinavit euntes, i. e. closed my sinking eyes, Prop. 4 (5), 7, 23.(Müll. inclamavit euntis): prius sol meridie se inclinavit, quam, etc., i. e. declined, Liv. 9, 32, 6; cf.: inclinato jam in postmeridianum tempus die, Cic. Tusc. 3, 3, 7.— Mid.: inclinari ad judicem (opp. reclinari ad suos, Quint. 11, 3, 132): (terra) inclinatur retroque recellit, bends down, Lucr. 6, 573: saxa inclinatis per humum quaesita lacertis, Juv. 15, 63.— 2. In partic.
a. In milit. lang., to cause to fall back or give way:
ut Hostus cecidit, confestim Romana inclinatur acies, i. e. loses ground, retreats, Liv. 1, 12, 3: tum inclinari rem in fugam apparuit, id. 7, 33, 7: quasdam acies inclinatas jam et labantes, Tac. G. 8; cf. under II. — b. In gen., to turn back, cause to move backward:
septemtrio inclinatum stagnum eodem quo aestus ferebat, Liv. 26, 45, 8: cum primum aestu fretum inclinatum est, id. 29, 7, 2.—c. In mal. part., to lie down, stretch out:
jam inclinabo me cum liberta tua, Plaut. Pers. 4, 8, 7: quot discipulos inclinet Hamillus, Juv. 10, 224: ipsos maritos, id. 9, 26.— 3. Transf., of color, to incline to:
colore ad aurum inclinato, Plin. 15, 11, 10, § 37: coloris in luteum inclinati, id. 24, 15, 86, § 136.— 4. Of a disease, to abate, diminish:
morbus inclinatus, Cels. 3, 2: febris se inclinat, id. ib. al.— B. Trop.
1. In gen., to turn or incline a person or thing in any direction:
se ad Stoicos, Cic. Fin. 3, 3, 10: culpam in aliquem, to lay the blame upon, Liv. 5, 8, 12: quo se fortuna, eodem etiam favor hominum inclinat, Just. 5, 1 fin.: judicem inclinat miseratio, moves, Quint. 4, 1, 14: haec animum inclinant, ut credam, etc., Liv. 29, 33, 10.—Mid.: quamquam inclinari opes ad Sabinos, rege inde sumpto videbantur, Liv. 1, 18, 5.— 2. In partic.
a. To change, alter, and esp. for the worse, to bring down, abase, cause to decline:
se fortuna inclinaverat, Caes. B. C. 1, 52, 3: omnia simul inclinante fortuna, Liv. 33, 18, 1: ut me paululum inclinari timore viderunt, sic impulerunt, to give way, yield, Cic. Att. 3, 13, 2: eloquentiam, Quint. 10, 1, 80.—b. To throw upon, remove, transfer:
haec omnia in dites a pauperibus inclinata onera, Liv. 1, 43, 9: omnia onera, quae communia quondam fuerint, inclinasse in primores civitatis, id. 1, 47, 12.—In gram., to form or inflect a word by a change of termination (postclass.): (vinosus aut vitiosus) a vocabulis, non a verbo inclinata sunt, Gell. 3, 12, 3; 4, 9, 12; 18, 5, 9: partim hoc in loco adverbium est, neque in casus inclinatur, id. 10, 13, 1.—II. Neutr., to bend, turn, incline, decline, sink.
A. Lit. (rare, and not in Cic.):
paulum inclinare necesse est corpora, Lucr. 2, 243: sol inclinat, Juv. 3, 316: inclinare meridiem sentis, Hor. C. 3, 28, 5 (for which: sol se inclinavit, Liv. 9, 32, 6; v. above I. A. 1.): in vesperam inclinabat dies, Curt. 6, 11, 9.—2. In partic., in milit. lang., to yield, give way:
ita conflixerunt, ut aliquamdin in neutram partem inclinarent acies, Liv. 7, 33, 7: in fugam, id. 34, 28 fin.: inclinantes jam legiones, Tac. A. 1, 64; id. H. 3, 83.—3. To change for the worse, turn, fail:
si fortuna belli inclinet, Liv. 3, 61, 5: inde initia magistratuum nostrum meliora ferme, et finis inclinat, Tac. A. 15, 21. —B. Trop., to incline to, be favorably disposed towards any thing (also in Cic.):
si se dant et sua sponte quo impellimus, inclinant et propendent, etc., Cic. de Or. 2, 44, 187: ecquid inclinent ad meum consilium adjuvandum, id. Att. 12, 29, 2: ad voluptatem audientium, Quint. 2, 10, 10: in stirpem regiam studiis, Curt. 10, 7, 12: amicus dulcis, Cum mea compenset vitiis bona, pluribus hisce ... inclinet, Hor. S. 1, 3, 71: cum sententia senatus inclinaret ad pacem cum Pyrrho foedusque faciendum, Cic. de Sen. 6, 16: color ad crocum inclinans, Plin. 27, 12, 105, § 128: omnia repente ad Romanos inclinaverunt. turned in favor of, Liv. 26, 40, 14. — With ut: ut belli causa dictatorem creatum arbitrer, inclinat animus, Liv. 7, 9, 5: multorum eo inclinabant sententiae, ut tempus pugnae differretur, id. 27, 46, 7: hos ut sequar inclinat animus, id. 1, 24, 2. — With inf.: inclinavit sententia, suum in Thessaliam agmen demittere, Liv. 32, 13, 5: inclinavit sententia universos ire, id. 28, 25, 15; cf. id. 22, 57, 11.— Pass.: consules ad patrum causam inclinati, Liv. 3, 65, 2; cf.: inclinatis ad suspicionem mentibus, Tac. H. 1, 81: inclinatis ad credendum animis, Liv. 1, 51, 7; Tac. H. 2, 1: ad paenitentiam, id. ib. 2, 45. — 2. In partic., to change, alter from its former condition (very rare):
inclinant jam fata ducum, change, Luc. 3, 752. — Hence, in-clīnātus, a, um, P. a. A. Bent down, sunken:
senectus, Calp. 5, 13; of the voice, low, deep: vox, Cic. Or. 17, 56; cf.: inclinata ululantique voce more Asiatico canere, id. ib. 8, 27. — B. Inclined, disposed, prone to any thing:
plebs ante inclinatior ad Poenos fuerat, Liv. 23, 46, 3: plebs ad regem Macedonasque, id. 42, 30, 1: ipsius imperatoris animus ad pacem inclinatior erat, id. 34, 33, 9; Tac. H. 1, 81.—C. Sunken, fallen, deteriorated:
ab excitata fortuna ad inclinatam et prope jacentem desciscere, Cic. Fam. 2, 16, 1: copiae, Nep. Pelop. 5, 4.—In neutr. plur. subst.: rerum inclinata ferre, i. e. troubles, misfortunes, Sil. 6, 119.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
inclīnō āvī, ātus, āre
CLI-.
I. I. Trans, to cause to lean, bend, incline, turn, divert: vela contrahit malosque inclinat, L.: genua harenis, O. super arces cursūs, O.: sol meridie se inclinavit. i. e. turned back, L.: inclinato iam in postmeridianum tempus die: Saxa inclinatis per humum quaesita lacertis, Iu.—To turn back, repulse, drive back: Romana inclinatur acies, L.: quasdam acies inclinatas iam et labantes, Ta.: inclinatum stagnum, receding, L.—Fig., to turn, incline, divert, transfer: ut me paululum inclinari timore viderunt, yield: se ad Stoicos: culpam in conlegam, lay, L.: haec animum inclinant, ut credam, etc., L.: inclinari opes ad Sabinos videbantur, i. e. the Sabines would be dominant, L.—To change, alter, abase, cause to decline: se fortuna inclinaverat, Cs.: omnia simul inclinante fortunā, L.—
II. II. Intrans, to bend, turn, incline, decline, sink: sol inclinat, Iu.: inclinare meridiem sentis, H.: in vesperam inclinabat dies, Cu.—To yield, give way, retreat: ut in neutram partem inclinarent acies, L.—Fig., to incline, be inclined, be favorably disposed: quocumque vestrae mentes inclinant: in stirpem regiam studiis, Cu.: amicus dulcis pluribus hisce . . . inclinet, H.: cum sententia senatūs inclinaret ad pacem: eo inclinabant sententiae, ut, etc., L.: inclinavit sententia, suum agment demittere, L.—To change, turn: si fortuna belli inclinet, L.: omnia repente ad Romanos inclinaverunt, favored, L.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Proto-Italic*en-
- Latininclīnō
Proto-Indo-European *ḱel- Proto-Indo-European *-éyti Proto-Indo-European *ḱley- Proto-Indo-European *-né- Proto-Indo-European *ḱl̥néyti ~ *ḱl̥nyénti Proto-Italic *kl(e)inō Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō ▲ Proto-Italic *klei- ~ *kli-influ. Latin clīnō Latin inclīnō From in- + clīnō.
Elsewhere
- Englishincline
- Frenchincliner
- Italianinchinare
- Italianinclinare
- Portugueseinclinar
- Romanianînchina
- Romanianînchinare
- Romanianînclina
- Romanianînclinare
- Sardinianinchinai
Old Francoprovençal
- Franco-Provençalenclinar
In English words that came into English from inclīnō
- inclineinclīnō
- inclinationinclīnātiō