LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinefourth declension

sēnsus

sēnsus m (genitive sēnsūs)
Classical[ˈsẽː.sʊs]Ecclesiastical[ˈsɛn.sus]
№ 793 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. perception, feeling, sensation
  2. capability of feeling, ability to perceive; sense
  3. opinion, thought, sense, view
  4. usuallycommon feelings of humanity; moral sense, taste, discretion, tact in intercourse with men
  5. poetic(of the thinking faculty) sense, understanding, mind, reason
    Quod equidem in vestrae gloriae sensibus caelesti conlatum munere mystica regenerationis vestrae purgatio patenter innuit.This, by god's workings, the mystical purification of your regeneration shows clearly how it has been bestowed upon your highness' mind.672 CE – 735 CE, Beda Presbyter, Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum II.11
  6. abstractpoeticsense, idea, notion, meaning, signification
  7. concretepoeticthought expressed in words; sentence, period

Latīnē defined in Latin in our graded readers

quō sentīmus: oculīs vidēmus, auribus audīmus, nāsō et manibus sentīmus.
sēnsus -ūs m — in Mille Verba, Corpus Hūmānum

Declension

declension
formsingularplural
nominativesēnsus
sēnsiculus
sēnsūs
sēnsiculī
genitivesēnsūs
sēnsiculī
sēnsuum
sēnsiculōrum
dativesēnsuī
sēnsiculō
sēnsibus
sēnsiculīs, sēnsīs
accusativesēnsum
sēnsiculum
sēnsūs
sēnsiculōs
ablativesēnsū
sēnsiculō
sēnsibus
sēnsiculīs, sēnsīs
vocativesēnsus
sēnsicule
sēnsūs
sēnsiculī

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

sensibus percipi
to be perceptible to the senses.
sensibus praeditum esse
to be endowed with sense.
aliquid a sensibus meis abhorret
something offends my instincts, goes against the grain.
sensibus or sub sensus subiectum esse
to come within the sphere of the senses.
sevocare mentem a sensibus (De Nat. D. 3. 8. 21)
to free one's mind from the influences of the senses.
res sensibus or oculis subiectae (De Fin. 5. 12. 36)
the world of sense, the visible world.

sensus, a, um, Part. of sentio.
sensus, ūs, m. sentio,
I. the faculty or power of perceiving, perception, feeling, sensation, sense, etc.
I. Corporeal, perception, feeling, sensation: omne animal sensus habet: sentit igitur et calida et frigida et dulcia et amara, nec potest ullo sensu jucunda accipere et non accipere contraria: si igitur voluptatis sensum capit, doloris etiam capit. etc., Cic. N. D. 3, 13, 32: moriendi sensum celeritas abstulit, id. Lael. 3, 12: si quis est sensus in morte, id. Phil. 9, 6, 13: (Niobe) posuit sensum saxea facta mali, Ov. P. 1, 2, 32: sensum voluptatemque percipere, Plin. Ep. 1, 10, 12. —
B. A sense, capacity for feeling: ut idem interitus sit animorum et corporum nec ullus sensus maneat, etc., Cic. Lael. 4, 14: tactus corporis est sensus, Lucr. 2, 435: oculorum, id. 3, 361; so, oculorum, aurium, Cic. Tusc. 5, 38, 111; id. Fin. 2, 16, 52; id. Div. 2, 52, 107; cf. videndi, id. de Or. 2, 87, 357: audiendi, id. Rep. 6, 18, 19: quod neque oculis neque auribus neque ullo sensu percipi potest, id. Or. 2, 8: quamquam oriretur (tertia philosophiae pars) a sensibus, tamen non esse judicium veritatis in sensibus, id. Ac. 1, 8, 30: res subjectae sensibus, id. ib. 1, 8, 31: gustatus, qui est sensus ex omnibus maxime voluptarius, id. de Or. 3, 25, 99: sensus autem interpretes ac nuntii rerum in capite et facti et conlocati sunt, id. N. D. 2, 56, 140: omne animal sensus habet, id. ib. 3, 13, 32: carent conchae visu, omnique sensu alio quam cibi et periculi, Plin. 9, 30, 48, § 90: ab eā parte opus orsus, ut a sensu ejus, averteret, Curt. 4, 6, 9.—
II. Mental, feeling, sentiment, emotion, affection; sense, understanding, capacity; humor, inclination, disposition, frame of mind, etc.: ipse in commovendis judicibus eis ipsis sensibus, ad quos illos adducere vellem, permoverer, Cic. de Or. 2, 45, 189: an vos quoque hic innocentium cruciatus pari sensu doloris adficit? Cic. Verr. 2, 5, 46, § 123: vestri sensus ignarus, id. Mil. 27, 72: humanitatis, Cic. Verr. 2, 1, 18, § 47; id. Rosc. Am. 53, 154: applicatio animi cum quodam sensu amandi ... ut facile earum (bestiarum) sensus appareat ... sensus amoris exsistit, etc., id. Lael. 8, 27; cf.: ipsi intellegamus naturā gigni sensum diligendi, id. ib. 9, 32: meus me sensus, quanta vis fraterni sit amoris, admonet, id. Fam. 5, 2, 10: utere argumento ipse sensus tui, id. Rep. 1, 38, 59: nihil est tam molle, tam aut fragile aut flexibile quam voluntas erga nos sensusque civium, id. Mil. 16, 42: quae mihi indigna et intolerabilia videntur, ea pro me ipso et animi mei sensu ac dolore pronuntio, id. Rosc. Am. 44, 129.—
2. Opinion, thought, sense, view: animi, Cic. de Or. 2, 35, 148: valde mihi placebat sensus ejus de re publicā, id. Att. 15, 7: (orator) ita peragrat per animos hominum, ita sensus mentesque pertractat, ut, etc., id. de Or. 1, 51, 222 sq.: qui est iste tuus sensus, quae cogitatio? Brutos ut non probes, Antonios probes? id. Phil. 10, 2, 4: dissidenti sensus suos aperire, Nep. Dion, 8, 2: sensus reconditi, Plin. Ep. 2, 3, 2.—
3. Esp., the common feelings of humanity, the moral sense, taste, discretion, tact in intercourse with men, often called in full sensus communis (sometimes with hominum), and often in other phrases of similar force: ut in ceteris (artium studiis) id maxime excellat, quod longissime sit ab imperitorum intellegentiā sensuque disjunctum, in dicendo autem vitium vel maximum sit a volgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus abhorrere, Cic. de Or. 1, 3, 12: quae versantur in sensu hominum communi, id. ib. 2, 16, 68; id. Planc. 13, 31: communis ille sensus in aliis fortasse latuit, id. ib. 14, 34; Hor. S. 1, 3, 66: sit in beneficio sensus communis, Sen. Ben. 1, 12, 3; id. Ep. 5, 4; 105, 3; Quint. 1, 2, 20: rarus sensus communis in illā fortunā, Juv. 8, 73. —Plur., Cic. Clu. 6, 17: ea sunt in communibus infixa sensibus, id. de Or. 3, 50, 195; so, vulgaris popularisque sensus, id. ib. 1, 23, 108: haec oratio longe a nostris sensibus abhorrebat, id. ib. 1, 18, 83; cf.: mirari solebam istum in his ipsis rebus aliquem sensum habere, quem scirem nullā in re quicquam simile hominis habere, Cic. Verr. 2, 4, 14, § 33.—
B. Transf. (in the poets, and also in prose after the Aug. per.), of the thinking faculty, sense, understanding, mind, reason (syn.: mens, ratio).
1. In gen. (rare): misero quod omnes Eripit sensus mihi, Cat. 51, 6; cf.: tibi sensibus ereptis mens excidit, id. 66, 25; Ov. M. 3, 631; 14, 178: (quibus fortuna) sensum communem abstulit, common sense, Phaedr. 1, 7, 4 (in another signif., v. supra, II. A. fin., and infra, 2. fin.): eam personam, quae furore detenta est, quia sensum non habet, etc., Dig. 24, 3, 22, § 7: nec potest animal injuriam fecisse, quod sensu caret, ib. 9, 1, 1, § 3.—
2. In partic., of discourse.
a. Abstr., sense, idea, notion, meaning, signification (syn.: sententia, notio, significatio, vis; poet. and post-Aug.; freq. in Quint.): nec testamenti potuit sensus colligi, Phaedr. 4, 5, 19: verba, quibus voces sensusque notarent, Hor. S. 1, 3, 103: is verbi sensus, Ov. F. 5, 484: quae verbis aperta occultos sensus habent, Quint. 8, 2, 20: ambiguitas, quae turbare potest sensum, id. 8, 2, 16: verba duos sensus significantia, id. 6, 3, 48: ἀλληγορία aliud verbis, aliud sensu ostendit, id. 8, 6, 44: Pomponium sensibus celebrem, verbis rudem, Vell. 2, 9, 5: horum versuum sensus atque ordo sic, opinor, est, Gell. 7, 2, 10: egregie dicta circa eumdem sensum tria, Sen. Ep. 7, 10.—Introducing a quotation: erat autem litterarum sensus hujusmodi, Amm. 20, 8, 4.—With gen. person: salvo modo poëtae sensu, the meaning, Quint. 1, 9, 2.—
b. Concr., a thought expressed in words, a sentence, period (postAug.): sensus omnis habet suum finem, poscitque naturale intervallum, quo a sequentis initio dividatur, Quint. 9, 4, 61; 7, 10, 16; cf. id. 11, 2, 20: puer ut sciat, ubi claudatur sensus, id. 1, 8, 1: ridendi, qui velut leges prooemiis omnibus dederunt, ut intra quattuor sensus terminarentur, id. 4, 1, 62: verbo sensum cludere multo optimum est, id. 9, 4, 26 et saep.—Hence, communes sensus (corresp. with loci), commonplaces, Tac. Or. 31.

Origins

Proto-Indo-European *sent-der. Proto-Italic *sentiō Latin sentiō Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin sēnsus From sentiō (“feel, hear, see, perceive”) + -tus (action noun suffix).

Elsewhere
  • Occitansensfrom Old Occitan sens
  • Portuguesesenso
  • Romaniansens
  • Galiciansenso
  • Idosensofrom Esperanto senso
  • Old Frenchsens
  • Old Frenchsen
  • Old Frenchsan
  • Irishsiansfrom Old Irish síans
  • Polishsensfrom Old Polish sens
Ibero-Romance
  • Portuguesesisofrom Old Galician-Portuguese siso
  • Spanishseso
  • Galiciansisofrom Old Galician-Portuguese siso
Italo-Romance
  • Italiansenso
  • Corsicansensu
  • Siciliansenzu

In English words that came into English from sēnsus

  • sensesēnsus
  • sensationsēnsus
  • sensualsensualis
  • sensuoussēnsus
  • sensatesensatus
  • sensuistsēnsus
  • sensifacientsēnsus
  • sensiferoussensifer
  • sensuismsēnsus
  • sensificsensificus

Quick answers

What does sēnsus mean in Latin?
sēnsus, a noun, means “perception, feeling, sensation; capability of feeling, ability to perceive; sense”.
What is the genitive of sēnsus?
The genitive singular is sēnsūs. sēnsus is masculine, fourth declension.
How do you pronounce sēnsus?
In classical Latin, [ˈsẽː.sʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈsɛn.sus].
Which English words come from sēnsus?
English words that go back to Latin sēnsus include sense, sensation, sensuous, sensuist, sensifacient and sensuism.