LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

parcō

parcō (present infinitive parcere, perfect active pepercī or parsī, supine parsum)
Classical[ˈpar.koː]Ecclesiastical[ˈpar.ko]
№ 412 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. accusativewith dativeto spare, save up, economise
  2. figurativelywith dativeto forgive someone, have mercy for, to be lenient to
    Bonīs nocet quisquis pepercit malīs.He does harm to the good, whoever has been lenient to the badc. 50 BCE, Publilius Syrus, Sententiae
    victorque omnibus veniam petentibus civibus peperci.... and victorious, I spared all the citizens desiring pardon.Augustus, Res Gestae Divi Augusti
  3. to let alone, omit
  4. to refrain, abstain, avoid

Latīnē defined in Latin in our graded readers

nōn laedō quem laedere possum; victīs parcimus.
parcō -ere pepercī — in Mille Verba, Animus et Adfectūs

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.parcōparcēbamparcampepercī
parsī, parcuī
peperceram
parseram, parcueram
pepercerō
parserō, parcuerō
2nd sg.parcisparcēbāsparcēspepercistī
parsistī, parcuistī
pepercerās
parserās, parcuerās
peperceris
parseris, parcueris
3rd sg.parcitparcēbatparcetpepercit
parsit, parcuit
pepercerat
parserat, parcuerat
pepercerit
parserit, parcuerit
1st pl.parcimusparcēbāmusparcēmuspepercimus
parsimus, parcuimus
pepercerāmus
parserāmus, parcuerāmus
pepercerimus
parserimus, parcuerimus
2nd pl.parcitisparcēbātisparcētispepercistis
parsistis, parcuistis
pepercerātis
parserātis, parcuerātis
peperceritis
parseritis, parcueritis
3rd pl.parcuntparcēbantparcentpepercērunt
pepercēre, parsērunt, parsēre, parcuērunt, parcuēre
pepercerant
parserant, parcuerant
pepercerint
parserint, parcuerint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.parcamparcerempepercerim
parserim, parcuerim
pepercissem
parsissem, parcuissem
2nd sg.parcāsparcerēspepercerīs
parserīs, parcuerīs
pepercissēs
parsissēs, parcuissēs
3rd sg.parcatparceretpepercerit
parserit, parcuerit
pepercisset
parsisset, parcuisset
1st pl.parcāmusparcerēmuspepercerīmus
parserīmus, parcuerīmus
pepercissēmus
parsissēmus, parcuissēmus
2nd pl.parcātisparcerētispepercerītis
parserītis, parcuerītis
pepercissētis
parsissētis, parcuissētis
3rd pl.parcantparcerentpepercerint
parserint, parcuerint
pepercissent
parsissent, parcuissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.parcorparcēbarparcar
2nd sg.parceris
parcere
parcēbāris
parcēbāre
parcēris
parcēre
3rd sg.parciturparcēbāturparcētur
1st pl.parcimurparcēbāmurparcēmur
2nd pl.parciminīparcēbāminīparcēminī
3rd pl.parcunturparcēbanturparcentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.parcarparcerer
2nd sg.parcāris
parcāre
parcerēris
parcerēre
3rd sg.parcāturparcerētur
1st pl.parcāmurparcerēmur
2nd pl.parcāminīparcerēminī
3rd pl.parcanturparcerentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.parceparcere
pres. 2nd pl.parciteparciminī
fut. 2nd sg.parcitōparcitor
fut. 3rd sg.parcitōparcitor
fut. 2nd pl.parcitōte—
fut. 3rd pl.parcuntōparcuntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveparcereparcī
perfect infinitivepepercisse
parsisse, parcuisse
parsum esse
parcitum esse
future infinitiveparsūrum esse
parcitūrum esse
parsum īrī
parcitum īrī
present participleparcēns—
perfect participle—parsus
parcitus, parsa, parsā, parsae, parsam, parsārum, parsās, parse, parsōrum, parsōs
future participleparsūrus
parcitūrus, parsūra, parsūrā, parsūrae, parsūram, parsūrārum, parsūrās, parsūre, parsūrī, parsūrīs, parsūrō, parsūrōrum, parsūrōs, parsūrum
parcendus
parcundus, parcenda, parcendā, parcendae, parcendam, parcendārum, parcendās, parcende, parcendīs, parcendōrum, parcendōs
gerundparcendī, parcendō, parcendumsupineparsum, parsū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

labori, operae non parcere
to spare no pains.
sumptui parcere (Fam. 16. 4)
to incur few expenses.

parco, pĕperci, less freq. parsi (the former constantly in Cic. and Cæs., the latter ante-class. and post-Aug.: parcui, Naev. ap. Non. 153, 21, or Com. 69 Rib.;
I. part. fut. parsurus, Liv. 26, 13, 16; Suet. Tib. 62: parciturus, Hier. Ep. 14, 2), parsum, and less correctly parcĭtum, 3, v. n. and a. [for sparco; Gr. σπαρνός, rare; cf. Engl. spare; but v. also paucus, parvus], to act sparingly, be sparing with respect to a thing, to spare; constr. usually with dat. or absol.; ante-class. also with acc.
I. Lit.
A. Of things (rare but class.).
(a). With dat.: nihil pretio parsit, filio dum parceret, Plaut. Capt. prol. 32: operae meae, id. Mil. 4, 9, 3: te rogo sumptu ne parcas, Cic. Fam. 16, 4, 2: non parcam operae, id. ib. 13, 27, 1: nec impensae, nec labori, nec periculo parsurum, Liv. 35, 44: petit, ne cui rei parcat ad ea perficienda, Nep. Paus. 2, 5.—
(b). Absol.: frumentum se exigue dierum XXX. habere, sed paulo etiam longius tolerare posse parcendo, Caes. B. G. 7, 71, 4.—Poet.: parcens = parcus: parcentes ego dexteras Odi (= parcius administrantes vinum, flores, etc.), Hor. C. 3, 19, 21.—
(g). With acc. (ante-class. and poet.): oleas, Cato, R. R. 58: pecuniam, Plaut. Curc. 3, 11: argenti atque auri memoras quae multa talenta, Gnatis parce tuis, spare, reserve for your children, Verg. A. 10, 532 Serv.—Prov.: qui parcit virgae odit filium, Vulg. Prov. 13, 24.—
B. Of persons, to spare, have mercy upon, forbear to injure or punish (eccl. and late Lat.), usually with dat.: non pepercisti filio tuo, Vulg. Gen. 22, 16; id. 2 Pet. 2, 4 et saep.—
II. Trop.
A. To spare, i. e. to preserve by sparing, to use carefully, not to injure.
(a). With dat.: tibi parce, Ter. Heaut. 1, 1, 112: justitia autem praecipit, parcere omnibus, consulere generi hominum, Cic. Rep. 3, 12: aedificiis omnibus publicis et privatis, Cic. Verr. 2, 4, 54, § 120: amicitiis et dignitatibus, id. Or. 26, 89; id. Phil. 2, 24, 59: non aetate confectis, non mulieribus, non infantibus pepercerunt, Caes. B. G. 7, 28: subjectis, sed debellare superbos, Verg. A. 6, 853: ne reliquis quidem nepotibus parsurus creditur, Suet. Tib. 62: alicujus auribus, i. e. to refrain from speaking on disagreeable topics, Cic. Quint. 12, 40; so, auribus et consuetudini, id. de Or. 3, 43, 170: valetudini, id. Fam. 11, 27, 1: famae, Prop. 1, 16, 11: oculis, i. e. to turn away one's eyes from an unpleasant sight, id. 4, 9, 35: luminibus, Tib. 1, 2, 33; Suet. Dom. 11: parcit Cognatis maculis similis fera, Juv. 15, 159.—
(b). With in and acc. (ante-and post-class.): neque parcit in hostes, Lucr. 6, 399: parce in feminam, App. M. 1, p. 105, 39.—
(g). Absol. (poet.): thyrso parcente ferit, i. e. lightly, Stat. Ach. 1, 572.—
B. To abstain or refrain from doing a thing; to forbear, leave off, desist, stop, cease, let alone, omit (cf.: desino, mitto): meo labori non parsi, Cato ap. Fest. p. 242 Müll.; cf. Plaut. Ps. 1, 1, 3; id. Pers. 2, 5, 11; so, neque parcetur labori, Cic. Att. 2, 14, 2: auxilio, to make no use of proffered assistance, id. Planc. 35, 86: lamentis, Liv. 6, 3: bello, abstain from, Verg. A. 9, 656: hibernis parcebant flatibus Euri, id. G. 2, 339: parce metu, cease from, id. A. 1, 257.—
(b). With inf., to refrain, forbear (not in class. prose): visere opera tua, Cato, R. R. 1, 1: hancine ego vitam parsi perdere, Ter. Hec. 3, 1, 2: proinde parce, sis, fidem ac jura societatis jactare, Liv. 34, 32: parcite, oves, nimium procedere, Verg. E. 3, 94: pias scelerare manus, id. A. 3, 42: defundere vinum, Hor. S. 2, 2, 58: ne parce dare, id. C. 1, 28, 23: parce postea paupertatem cuiquam objectare, App. Mag. 23, p. 289, 3; Aug. Ep. 43, 24: ori, to refrain from speaking, Vulg. Job, 7, 11.—*
(g). With acc.: parcito linguam in sacrificiis dicebatur, i. e. coërceto, contineto, taceto, Fest. p. 222 Müll.—*
(d). With ab, to desist from: precantes, ut a caedibus et ab incendiis parceretur, Liv. 25, 25, 6; so with abl. alone: caede, Aus. Epigr. 130, 4.

Origins

Disputed. According to De Vaan, from Proto-Italic *pe-arkō, from Proto-Indo-European *h₂epo (“off”) + *h₂erk- (“to hold, guard”) (whence arceō). The linguist Michael Weiss suggests that the Proto-Indo-European compound *pe-h₂erk- became *pe-h₂ark-, then *peh₂ark-, whence *pah₂ark-, which became *pārk-, and then *park- via Osthoff's law. Weiss suggests that the pre-form *pe-h₂erk- may also be continued by Hittite 𒁉𒂊𒄯𒍣 (pé-e-ḫar-zi) The LIV, however, derives the term from Proto-Indo-European *pr̥k-é-ti, itself from the putative root *perk-. De Vaan rejects this theory, arguing that it is semantically unconvincing. Others make it cognate with Ancient Greek σπαρνός (sparnós, “rare”), English spare. See also parcus.

Descendants
  • Italianparcere
  • Spanishparcir
  • Basquebarkatu

Quick answers

What does parcō mean in Latin?
parcō, a verb, means “to spare, save up, economise; to forgive someone, have mercy for, to be lenient to; to let alone, omit”.
What are the principal parts of parcō?
parcō, parcere, pepercī, parsum (third conjugation).
How do you pronounce parcō?
In classical Latin, [ˈpar.koː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈpar.ko].