Pāx Turpis
Novō prīncipe creātō, iter reliquum nōn fuga fuit sed pugna continua. Ēgredientēs statim adortī sunt Persae, elephantīs praeviīs; legiōnēs nostrae duōs elephantōs cum hostium plēbe nōn parvā strāvērunt, sed tribūnī fortissimī cecidērunt trēs — inter quōs, lūdibriō nōminum trīstī, Iūliānus quīdam. Apud castellum Sumere iacēns corpus Anatoliī agnitum est — amīcī illīus quem imperātor moriēns flēverat — et “tumultuāriā operā” terrae mandātum: magister officiōrum sine pompā, sine tumulō, raptim humātus. Mox, castrīs in valle sudibus praeacūtīs mūnītīs, hostēs ē saltibus nōs verbīs turpibus incessēbant “ut perfidōs et lēctissimī prīncipis perēmptōrēs”: audierant enim trānsfugīs referentibus, rūmōre incertō iactātō, Iūliānum tēlō cecidisse Rōmānō. Vidēsne? Fābula illa, quam capitulō septimō decimō tetigimus, iam tum — intrā diēs paucōs — inter hostēs volitābat; sīc rūmōrēs celerius quam exercitūs eunt. Saracēnī quoque nōs īnfēstābant, et cūr, scīs iam ex hōc ipsō volūmine: mercēdēs suās ā Iūliānō negātās questī, sōlum respōnsum audierant imperātōrem bellicōsum et vigilantem “ferrum habēre, nōn aurum.” Ferrum mortuum erat; aurum nōn erat; Saracēnī aderant. Kalendīs Iūliīs Dūram vēnimus, cīvitātem ad rīpam Tigridis; ibi “Persārum obstinātiōne trītum est quadrīduum.” Et mīles, fāmā audītā fīnēs Rōmānōs haud procul esse, vōciferāns flāgitābat cōpiam sibi darī trānseundī flūminis. Imperātor cum rēctōribus obstābat: amnis, canis sīdere exortō, tumēbat; plērīque nandī inperītī erant; utraeque rīpae ab hoste tenēbantur. Frūstrā: mīles extrēma minābātur. Aegerrimē id impetrātum est, ut Gallī cum Germānīs arctōīs prīmī omnium amnem penetrārent — hominēs quī maxima flūmina in regiōnibus genuīnīs ā prīmā pueritiā trānsmeāre didicērunt. Nocte igitur, “tamquam ē trānsennā simul ēmissī,” spē citius rīpās occupāvēre contrāriās, Persīs complūribus conculcātīs quōs somnus placidus vīnxerat; et signum efficācis audāciae ēlātīs manibus contortīsque sagulīs ostendērunt. Quīngentī erant.
- tumultuārius -a -um raptim, sine ōrdine factus
- incessō -ere verbīs adorior
- quadrīduum -ī (n) quattuor diērum spatium
- trānsenna -ae (f) laqueus, rēte captōrium
- sagulum -ī (n) parvum sagum mīlitis