Nūbēs Mīra

Pervēnimus, lēctor. Quattuor capitula quae nunc incipiunt duās epistulās continent — omnium epistulārum Rōmānārum clārissimās, quās index “AP” quoque in mediō pōnit. Diē quōdam mēnsis Augustī, annō post Chrīstum nātum ūndeoctōgēsimō, mōns Vesuvius — quem omnēs collem viridem et innocentem putābant — sē aperuit. Duae urbēs, Pompēiī et Herculāneum, sub cinere sepultae sunt. Et duo hominēs nōbīs omnia nārrāvērunt: Plīnius noster, quī vīdit et superfuit — et avunculus eius, Plīnius Maior, quī vīdit et periit. Tacitus enim (meministīne? historicus, amīcus ille!) ā Plīniō petīverat ut sibi exitum avunculī scrīberet. Quid est exitus hōc locō? Exitus est fīnis vītae, mors — sed molliter: “exitus” est quasi “ēgressus ē vītā.” Cūr petīvit? “Quō vērius trādere posterīs possīs.” Quid sunt posterī? Posterī sunt hominēs futūrī, quī post nōs vīvent — nōs ipsī, lēctor: nōs sumus illī posterī! Et Plīnius grātiās agit: nam videt mortī avunculī, sī ā Tacitō celebrētur, immortālem glōriam esse prōpositam. Avunculus multa scrīpserat (Nātūrālis Historia eius, opus trīgintā septem librōrum, adhūc exstat!) — sed “multum tamen perpetuitātī eius scrīptōrum tuōrum aeternitās addet.” Quid est perpetuitās? Perpetuitās est dūrātiō sine fīne, memoria perēnnis. Et sequitur sententia aurea dē duplicī immortālitāte: “Equidem beātōs putō, quibus deōrum mūnere datum est aut facere scrībenda aut scrībere legenda — beātissimōs vērō, quibus utrumque.” Beātī quī faciunt digna scrīptū; beātī quī scrībunt digna lēctū; beātissimī quibus utrumque datur! “Hōrum in numerō avunculus meus et suīs librīs et tuīs erit.” Et — addimus nōs — ipsīus Plīniī quoque: nam haec ipsa epistula eum immortālem fēcit.

• exitus -ūs (hōc locō) fīnis vītae, mors
• posterī -ōrum (m) hominēs futūrī
• perpetuitās -ātis (f) dūrātiō sine fīne
• facere scrībenda rēs memorābilēs gerere