Amor Magister Optimus
Prīma hodiernārum epistulārum nōn ad Calpurniam ipsam it, sed ad Calpurniam Hispullam — amitam eius. Quid est amita? Amita est soror patris (sīcut avunculus est frāter mātris: iam duōs propinquōrum gradūs nōvistī!). Haec Hispulla puellam ēducāverat: nam pater Calpurniae, frāter Hispullae, mortuus erat — et amita “nōn tantum amitae affectum, vērum etiam patris āmissī repraesentābat.” Plīnius eī scrībit ut grātiās agat — et ut dē uxōre nārret. Incipit ā laude amitae ipsīus: “Cum sīs pietātis exemplum...” Quid est pietās? Pietās est amor officiōsus ergā parentēs, propinquōs, deōs — virtūs Rōmāna maxima. Deinde nūntius laetus: puella ēvādit “digna patre, digna tē, digna avō” — ter “digna”! Et portrait uxōris sequitur: “Summum est acūmen, summa frūgālitās.” Quid est acūmen? Acūmen est ingeniī aciēs, mēns acūta. Quid est frūgālitās? Frūgālitās est modestia in sūmptibus, vīta simplex. Acūta est — et simplex. “Amat mē” — et addit Plīnius, mōre suō: “quod castitātis indicium est” (amor coniugis castitātem probat!). “Accēdit hīs studium litterārum, quod ex meī cāritāte concēpit: meōs libellōs habet, lēctitat, ēdiscit etiam!” Nōn sōlum lēctitat (iam scīs hoc verbum) — sed ēdiscit: memoriae mandat, ut nihil oblīvīscātur! Uxor litterāta, quae marītī verba corde tenet.
- amita -ae (f) soror patris
- pietās -ātis (f) amor officiōsus propinquōrum
- acūmen -inis (n) mēns acūta
- frūgālitās -ātis (f) vīta simplex modesta