Rāmus Aureus

CŪMĀS tandem tangunt — ōram Ītaliae! — et Aenēās statim arcēs petit quibus altus Apollō praesidet, et procul sēcrēta SIBYLLAE (meministīne? Helenus eam nōmināvit; Anchīsēs iussit: “hūc casta Sibylla tē dūcet”). In templī foribus — opera DAEDALĪ: nam ille artifex, pennīs ausus caelum, hīc prīmum terrae redditus, templum Apollinī dēdicāvit et in portīs fābulās aureās caelāvit: Androgeō mortem, Labyrinthum, Mīnōtaurum, fīlum Ariadnae... Sed ūnam fābulam NŌN caelāvit: “tū quoque magnam partem operē in tantō, sīnērēt dolor, Īcare, habērēs” — bis cōnātus est cāsūs tuōs effingere aurō, bis patriae cecidērunt manūs. (Pater fīlium mortuum sculpere nōn potuit: etiam ars fīnēs habet — dolor eōs pōnit.) Sed Sibylla vocat: nōn tempus spectāculīs! Antrum ingēns: CENTUM ŌSTIA. Quid est ōstium? Ōstium est porta, aditus: centum aditūs, centum vōcēs quibus responsa Sibyllae fremunt. Et subitō — virginī nōn vultus ūnus, nōn color ūnus manet; comae nōn mānsēre; pectus anhēlat: “DEUS, ECCE, DEUS!” Adflātū dīvīnō plēna fit. Quid est adflātus? Adflātus est spīritus deī īnspīrāns, quō vātēs implētur: Apollō ipse eam “frēnat furentem, stimulōsque sub pectore vertit.” Et prophētīa ērumpit — horrida: “In rēgna Lavīnī Dardanidae venient — sed nōn et vēnisse volent! BELLA, HORRIDA BELLA, et Thybrim multō spūmantem sanguine cernō!” Quid est horridus? Horridum est asperum et terribile, quod horrōrem movet. “Nōn Simoīs tibi nec Xanthus dēfuerint: ALIUS iam Latiō ACHILLĒS partus est, nātus et ipse deā! Causa tantī malī? CONIŪNX iterum hospita Teucrīs, externīque iterum thalamī!” (Audīsne, lēctor? Iterum bellum Trōiānum, iterum Achillēs, iterum Helena — omnia iterum: sīc fāta rotās agunt. Quis erit “alius Achillēs”? Tenē quaestiōnem: TURNUS nōmen eius est.) Sed in mediō terrōre — versus quī saecula firmāvit: