līberālis
Meaning
- relationaltwo terminationfreedom
- two terminationdignified, honorable, befitting a freedman
- two terminationgenerous, liberal, bountiful, ample
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Largus · Benignus · Liberalis · Munificus
Largus means any one who makes a rich present, to whomever he makes it, and from whatever motive, in opp. to parcus. Ter. Heaut. iii. 1, 31; whereas benignus, liberalis, and munificus, denote virtuous qualities in the giver. The benignus follows a pure impulse of humanity, love towards his fellow men; the liberalis, a noble pride, or feeling of self-respect; the munificus, a princely feeling, or, at any rate, a feeling of laudable ambition. Benignitas gives richly, because it has no wish to possess and enjoy alone, like goodness; liberalitas gives as much as, and not less than, a man of noble sentiment believes suitable to his own rank and to another’s merits, without scrupulous mercantile calculation, like a gentlemanly spirit; munificentia gives rather too much than too little, from the pleasure of making people happy, and causing an agreeable surprise, like generosity. (iv. 146.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | līberālis | līberālis | līberāle |
| genitive | līberālis | līberālis | līberālis |
| dative | līberālī | līberālī | līberālī |
| accusative | līberālem | līberālem | līberāle |
| ablative | līberālī | līberālī | līberālī |
| vocative | līberālis | līberālis | līberāle |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | līberālēs | līberālēs | līberālia |
| genitive | līberālium | līberālium | līberālium |
| dative | līberālibus | līberālibus | līberālibus |
| accusative | līberālīs līberālēs | līberālīs līberālēs | līberālia |
| ablative | līberālibus | līberālibus | līberālibus |
| vocative | līberālēs | līberālēs | līberālia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- liberaliter, ingenue, bene educari
- to receive a liberal education.
- sumptus liberales (Off. 2. 12. 42)
- munificence.
- artium (liberalium) studium, or simply studium
- a taste for the fine arts.
- optima studia, bonae, optimae, liberales, ingenuae artes, disciplinae
- the sciences; the fine arts.
si quisquam hanc liberali caussa manu adsereret, Plaut. Curc. 4, 2, 4; cf. 5, 2, 68: manu eas adserat liberali causa, id. Poen. 4, 2, 84: nam ego liberali illam assero causa manu, I formally assert that she is freeborn, Ter. Ad. 2, 1, 40: judicium, Quint. 6, 3, 32: liberale conjugium, a marriage between persons of free condition, Ter. And. 3, 3, 29.—Pleon.: ego te hoc triduom numquam sinam in domo esse, quin ego te liberalem liberem, Plaut. Curc. 1, 3, 53.—ingenium, Plaut. Capt. 2, 3, 59; id. Ep. 1, 1, 41: artes liberales, befitting a freeman, Cic. Inv. 1, 25, 35; cf.: liberalia studia accipimus, quae Graeci ἐλευθέρια μαθήματα appellant; rhetores continebuntur, grammatici, geometrae, Dig. 50, 13, 1: hae artes, quibus liberales doctrinae atque ingenuae continerentur, geometria, musica, litterarum cognitio et poëtarum, etc., Cic. de Or. 3, 32, 127; cf.: omnis liberalis et digna homine nobili doctrina, id. Ac. 2, 1, 1: de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, id. Off. 1, 42, 150: liberalissima studia, id. Arch. 3, 4; id. Cael. 21 52; id. Rep. 1, 5, 9: spes liberalioris fortunae, of a higher, more respectable station, Liv. 22, 26: responsum, kind, gracious, Cic. Att. 3, 15, 4; so, liberalibus verbis permulceri, Sall. Fragm. ap. Prisc. p. 871 P.—liberales (sunt), qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt, aut aes alienum suscipiunt amicorum, etc., Cic. Off. 2, 16, 56: benefici liberalesque, id. Lael. 9, 31; cf.: liberalissimi et beneficentissimi, id. ib. 14, 51: liberalissimus munificentissimusque, id. Rosc. Com. 8, 22: virtus munifica et liberalis, id. Rep. 3, 8, 12: largus, beneficus, liberalis, id. Deiot. 9, 26.—* laudis avidi, pecuniae liberales erant, Sall. C. 7, 6.—in omne genus hominum liberalissimus, Suet. Vesp. 7. —largum et liberale viaticum, Cic. Fl. 6, 14: potio, Cels. 3, 6: liberalius alimentum, id. 8, 10, 7.—illarum altera pulcer est et liberalis, Plaut. Mil. 1, 1, 60: lepidā et liberali formast, id. ib. 4, 1, 20; id. Ep. 5, 1, 41; id. Pers. 1, 3, 50: species, id. ib. 4, 3, 76; cf.: liberales dicuntur non solum benigni, sed etiam ingenuae formae homines, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.—Hence, adv.: lībĕrālĭter, in a manner befitting a freeman, nobly, ingenuously, kindly, courteously, graciously. homo liberaliter educatus, Cic. Fin. 3, 17, 57: eruditi, id. Tusc. 2, 2, 6: vivere, id. Lael. 23, 86: servire, i. e. properly, Ter. And. 1, 1, 11: respondere, kindly, courteously, Caes. B. G. 4, 18: oratione aliquem prosequi, id. ib. 2, 5.—benigne ac liberaliter, Cic. Verr. 2, 3, 85, § 196: large et liberaliter, id. ib. 2, 3, 88, § 204: instructus, Caes. B. C. 3, 61.—Comp.: vivo paulo liberalius, Cic. Q. Fr. 2, 6, 3: nec potui accipi liberalius, id. Att. 16, 6, 1: ille (sal) in cibis paulo liberalius aspersus, Quint. 6, 3, 19: ubi liberalius malos odimus, more abundantly, more heartily, Plin. Pan. 68, 7.—Sup.: dotem largiri liberalissime, App. M. 10, p. 250, 13: liberalissime polliceri, Cic. Att. 5, 13, 2.Liberalium dies, a pontificibus agonium martiale appellatur, Macr. S. 1, 4, § 15: sacra, id. ib. 1, 18, § 22; Calend. Maff. ap. Inscr. Orell. II. p. 411: Liberalia tu accusas, Cic. Att. 14, 10, 1: Liberalibus litteras accepi tuas, id. Fam. 12, 25, 1.—Called also: ludi Liberales: Liberalia Liberi festa, quae apud Graecos dicuntur Διονύσια. Libera lingua loquemur ludis Liberalibus, Naev. ap. Paul. ex Fest. p. 116 Müll.; Com. Rel. v. 113 Rib.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁lewdʰ-
- Proto-Indo-European*h₁léwdʰeros
- Proto-Italic*louðeros
- Old Latinloeber
- Latinlīberālis
Proto-Indo-European *h₂el- Proto-Indo-European *-is Proto-Indo-European *h₂élisder.? Proto-Italic *-ālis Latin -ālis Latin līberālis From līber + -ālis.
- Catalanliberal
- Germanliberal
- Italianliberale
- Frenchlibéralfrom Old French liberal
- Englishliberalfrom Old French liberal
- Portugueseliberal
- Romanianliberal
- Spanishliberal
- Dutchliberaal
- Esperantoliberala
In English words that came into English from līberālis
- liberallīberālis
- illiberalilliberalis
- liberalitylīberālitās