noun · femininethird declension
hiems
hiems f (genitive hiemis)
Classical[ˈhi.ɛmps]Ecclesiastical[ˈiː.ems]
№ 803 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- femininewinter
quid, quod hiems adoperta gelū tunc dēnique cēdit, et pereunt lāpsae sōle tepente nivēs
What of the fact that then frost-covered winter finally gives way, and the snows perish, melted in the warming sun; …. (trans. Anne and Peter Wiseman, 2011)8 CE, Ovidius, Fasti 3.235–236 - femininestorm, stormy weather, tempest
Latīnē defined in Latin in our graded readers
tempus annī frīgidum; hieme nix cadit et aqua glaciēs fit.hiems -emis f — in Mille Verba, Caelum et Tempestātēs
tempus annī frīgidumhiems -emis (f) — in Metamorphoses I, ch. 1
winter
hiems -emis — in Viri Romae Facillimi, ch. 5, 7
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | hiems | hiemēs hyemēs |
| genitive | hiemis hyemis | hiemum hyemum |
| dative | hiemī hyemī | hiemibus hyemibus |
| accusative | hiemem hyemem | hiemēs hyemēs |
| ablative | hieme hyeme | hiemibus hyemibus |
| vocative | hiems | hiemēs hyemēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- hiems subest
- winter is at hand.
- hiemem tolerare
- to bear the winter.
- summa aestate, hieme
- in the height of summer, depth of winter.
hĭems or hiemps, ĕmis, f. Gr. χιών, χεῖμα; Sanscr. himas, snow,
I. the winter, winter time, rainy season (cf.: bruma, solstitium).
I. Lit.: aestatem autumnus sequitur, post acer hiemps fit, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 Vahl.):
solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni, Hor. C. 1, 4, 1: crudelis, Enn. ap. Prisc. p. 891 P. (Ann. v. 482 Vahl.); opp. to aestas, Dig. 43, 20, 1, §§ 31 and 32: dies primus est veris in Aquario, aestatis in Tauro, autumni in Leone, hiemis in Scorpione, Varr. R. R. 1, 28, 1; cf. id. ap. Col. 11, 2, 84; Plin. 2, 47, 47, § 125; 18, 25, 60, § 224 sq.: prodit hiems, sequitur crepitans hanc dentibus algor. Lucr. 5, 747: hanc vim frigorum hiememque, quam nos vix hujus urbis tectis sustinemus, excipere, Cic. Rab. Post. 15, 42: summa, Cic. Verr. 2, 4, 40, § 86; id. de Imp. Pomp. 12, 32: gravissimā hieme, Caes. B. C. 3, 8 fin.: jamque hiems appropinquabat, id. ib. 3, 9, 8: initā hieme, id. B. G. 3, 7, 1: jam prope hieme confectā, id. ib. 7, 32, 2: ante exactam hiemem, id. ib. 6, 1, 4: hiems jam praecipitaverat, id. B. C. 3, 25, 1: modestia hiemis, Tac. A. 12, 43: bellum difficillimum gessit hieme anni, in winter time, Suet. Caes. 35: stridebat deformis hiems, Juv. 4, 58: Arabes campos et montes hieme et aestate peragrantes, winter and summer, i. e. in all seasons, Cic. Div. 1, 42, 94.—In plur.: confligunt hiemes aestatibus acres, Lucr. 6, 373: est ubi plus tepeant hiemes? Hor. Ep. 1, 10, 15: informīs hiemes reducit Juppiter, idem Summovet, id. C. 2, 10, 15; 3, 1, 32: in his locis maturae sunt hiemes, Caes. B. G. 4, 20, 1; Cic. N. D. 2, 19, 49: seu plures hiemes, seu tribuit Juppiter ultimam, years, Hor. C. 1, 11, 4: post certas hiemes, id. ib. 1, 15, 35; cf.: sic multas hiemes atque octogensima vidit solstitia, Juv. 4, 92.—Personified: Hiems, Ov. M. 2, 30; 15, 212; 4, 436; Verg. A. 3, 120.— B. Transf. (mostly poet.).
1. Rainy, stormy weather, a storm, tempest:
imber Noctem hiememque ferens, Verg. A. 5, 11; cf.: non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo, id. G. 3, 470: Juppiter horridus austris Torquet aquosam hiemem, id. A. 9, 671; id. G. 1, 321; Hor. Epod. 2, 52; Ov. M. 11, 490; 521; 13, 709 al.—In plur., Val. Fl. 2, 22; Stat. S. 5, 1, 36.—In prose: maritimos cursus praecludebat hiemis magnitudo, Cic. Planc. 40 fin.: qui (gubernator) navem ex hieme marique scopuloso servat, Nep. Att. 10 fin.—2. In gen., cold, chill; tempest, violence (poet.):
sic letalis hiems paulatim in pectora venit, a deadly chill, Ov. M. 2, 827; cf. Mart. 2, 46, 7: Vesuvinus apex et flammea diri Montis hiems, the fiery tempest, Stat. S. 3, 5, 72; so of Vesuvius: vix dum ignea montem Torsit hiems, Val. Fl. 4, 508: instamus jactu telorum et ferrea nimbis Certat hiems, the iron storm, shower of weapons, Stat. Th. 5, 386.—II. Trop.
1. Cold, storm (poet.):
ab illa Pessima (die) mutati coepit amoris hiems, cold, Ov. H. 5, 34: hiems rerum, the storm of war, disturbance of war, Claud. B. Get. 151.—2. Trouble, distress:
suae senectuti acriorem hiemem parat, quom illam inportunam tempestatem conciet, Plaut. Trin. 2, 3, 7.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
hiems (hiemps) emis, f
cf. χειμών, the winter, winter time, rainy season : hieme summā, in the depth of winter : gravissimā hieme, Cs.: acris, H.: hiems appropinquabat, Cs.: hieme confectā, Cs.: Stridebat hiems, Iu.: montīs hieme et aestate peragrantes, i. e. in all seasons : Sol Nondum hiemem contingit equis, V.: vim frigorum hiemumque excipere: Est ubi plus tepeant hiemes? H.: maturae hiemes, Cs.: post certas hiemes, H.: multas hiemes vidit, Iu.— The god of storms, winter : mactavit Hiemi pecudem, V.: glacialis, O.— Stormy weather, storm, tempest : hiemi navigationem subicere, Cs.: maritimos cursūs praecludebat hiemis magnitudo: navem ex hieme servat, N.: imber Noctem hiememque ferens, V.: Eois intonata fluctibus, H.—Fig., cold, frost : letalis in pectora venit, a deadly chill , O.: Pessima mutati coepit amoris hiems, cold , O.
Origins
From Proto-Italic *hiem-, from Proto-Indo-European *ǵʰéyōm or similar. Cognate with Ancient Greek χιών (khiṓn, “snow”), χεῖμα (kheîma, “winter, storm”), χειμών (kheimṓn, “winter, storm”), Persian زمستان (zemestân), Albanian dimër, Welsh gaeaf, Sanskrit हिम (himá), Hittite 𒄀𒈠𒀭 (gi-ma-an /giman/), Armenian ձմեռ (jmeṙ), and Proto-Slavic *zima.