noun · masculinefourth declension
cursus
cursus m (genitive cursūs)
Classical[ˈkʊr.sʊs]Ecclesiastical[ˈkur.sus]
№ 351 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- masculinethe act of running; race
- masculineCourse, way, passage, journey, voyage, march
Hic cursus fuit
This was [our] voyage (The first of many incomplete lines in the Aeneid.)29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 1.534 - figurativelymasculineCourse, progress, direction, development, succession, passage, tendency; career
Latīnē defined in Latin in our graded readers
id quod curritur; etiam via nāvis cursus vocātur.cursus -ūs m — in Mille Verba, ch. Via et Iter
vehicula pūblica onerumcursus clābulāris — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 8
certāmen currentiumcursus -ūs (m) — in Metamorphoses I, ch. 21
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | cursus | cursūs |
| genitive | cursūs | cursuum |
| dative | cursuī | cursibus |
| accusative | cursum | cursūs |
| ablative | cursū | cursibus |
| vocative | cursus | cursūs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- cursum dirigere aliquo
- to set one's course for a place.
- cursum conficere in caelo
- to run its course in the sky.
- cursu exanimari (B.G. 2. 23. 1)
- to run till one is out of breath.
- cursum conficere (Att. 5. 12. 1)
- to finish one's voyage.
- vitae cursum or curriculum conficere
- to finish one's career.
- cursum tenere (opp. commutare and deferri)
- to hold on one's course.
cursus, ūs, m. id.,
I. a running (on foot, on a horse, chariot, ship, etc.), a course, way, march, passage, voyage, journey, etc. (very freq.).
I. Lit.
1. Of living beings:
ingressus, cursus, accubitio, etc., Cic. N. D. 1, 34, 94: ibi cursu, luctando ... sese exercebant, Plaut. Bacch. 3, 3, 24; cf. id. Most. 1, 2, 73, and Hor. A. P. 412: quique pedum cursu valet, etc., Verg. A. 5, 67: cursu superare canem, Hor. Ep. 1, 18, 51: milites cursu exanimati, Caes. B. G. 2, 23: huc magno cursu intenderunt, at full speed, id. ib. 3, 19: magno cursu concitatus, id. B. C. 1, 70: cursu incitatus, id. ib. 1, 79; 3, 46; Auct. B. Alex. 20; cf.: in cursu esse, Cic. Att. 5, 16, 1; cf. II. fin. infra: strictis gladiis cursu in hostem feruntur, advance at a run, Liv. 9, 13, 2: effuso cursu, id. 2, 50, 6: eo cursu proripere, ut, etc., id. 24, 26, 12; 31, 21, 6: eo cursu, Auct. B. Alex 30: eodem cursu contendere, right onward, Caes. B. C. 2, 35; cf. id. B. G. 6, 67: citato cursu. Just. 11, 15, 2: cursus in Graeciam per tuam provinciam, Cic. Att. 10, 4, 10: quis umquam tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit? id. Imp. Pomp. 12, 34: (terrae) tuis non dicam cursibus, sed victoriis lustratae sunt, id. ib. 2, 5: agmen cursūs magis quam itineris modo ducit, Curt. 5, 13, 5; 6, 1, 12; Just. 15, 3, 11; 11, 8, 2: Miltiades cursum direxit, quo tendebat, Nep. Milt. 1, 6; Vell. 2, 19, 4; 1, 4, 1: Ulixi per mare, Hor. C. 1, 6, 7: iterare cursus relictos, id. ib. 1, 34, 4: Naxon, ait Liber, cursus advertite vestros, Ov. M. 3, 636 et saep.; cf. B.: cursum per auras Derigere, Verg. A. 6, 194; so of flying, Ov. M. 2, 838; 4, 787 al.—b. Cursum tenere (in a march or on shipboard), to hold one's course, to maintain a direct course:
equites cursum tenere atque insulam capere non potuerant, Caes. B. G. 4, 26 fin.: Dionysius cum secundissimo vento cursum teneret, Cic. N. D. 3, 34, 83; Caes. B. G. 5, 8; cf. 2. b. —2. Of inanimate objects:
solis cursus lunaeque meatus Expediam, Lucr. 5, 77; cf. id. 5, 772 al.: lunae, id. 5, 629; cf. id. 5, 630: stellarum, Cic. Rep. 6, 17, 17: neque clara suo percurrere fulmina cursu Perpetuo possint, Lucr. 1, 1003: si lacus emissus lapsu et cursu suo ad mare profluxisset, Cic. Div. 1, 44, 100; so of the course or flow of a stream, Ov. M. 1, 282; 9, 18; Plin. 5, 24, 20, § 85: longarum navium, Caes. B. G. 5, 8; cf. Cic. Mur. 15, 33; id. Off. 3, 12, 50 al.: Aquilonis et Austri, Lucr. 5, 688; cf. id. 6, 302: menstrui, Plin. 11, 39, 94, § 230: quadripertiti venarum, id. 16, 39, 76, § 195 et saep.—b. Cursum tenere, as supra, 1. b.:
tanta tempestas subito coorta est, ut nulla earum (navium) cursum tenere posset, Caes. B. G. 4, 28.—B. Meton.
1. Cursum exspectare, to wait for a fair wind (lit. for a passage), Cic. Att. 5, 8, 1.—
2. (Abstr. pro concr.) Cursus publici, in the time of the emperors, posts or relays divided into stations, for the speedy transmission of information upon state affairs, Cod. Just. 12, 51; Cod. Th. 8, 5; Inscr. Orell. 3181; 3329; cf.
. equi publici, Amm. 14, 6, 16: vehicula publica, id. 21, 13, 7: cursus vehicularius, Capitol. Ant. P. 12, 3: vehicularis, Dig. 50, 4, 18, § 4: cursus fiscalis, Spart. Had. 7; v. Suet. Aug. 49.—II. Trop. (freq. in Cic. and Quint.), a course, progress, direction, way:
qui cursus rerum, qui exitus futurus sit, Cic. Fam. 4, 2, 3; cf. Tac. H. 4, 34; id. Agr. 39: implicari aliquo certo genere cursuque vivendi, Cic. Off. 1, 32, 117: vitae brevis cursus, gloriae sempiternus, id. Sest. 21, 47: reliquus vitae cursus, id. Phil. 2, 19, 47: totius vitae cursum videre, id. Off. 1, 4, 11: omnem vitae suae cursum conficere, id. Cael. 17, 39: in omni vitae cursu optimum visum est, ut, etc., Macr. S. 1, 2, 3: temporum, Cic. Fam. 6, 5, 2: tuorum honorum, id. ib. 3, 11, 2; cf. Tac. H. 1, 48: continuus proeliorum, id. Agr. 27 al.: cursus vocis per omnis sonos, Cic. de Or. 3, 61, 227: cursus verborum, id. ib. 1, 35, 161; so of the motion or flow of discourse, etc., id. Part. Or. 15, 52; Quint. 8, prooem. § 27; 9, 4, 70: cursus hic et sonus rotundae volubilisque sententiae, Gell. 11, 13, 4: quem enim cursum industria mea tenere potuisset sine forensibus causis, etc., Cic. Phil. 8, 4, 11; cf. id. Or. 1, 4: nos in eodem cursu fuimus a Sullā dictatore ad eosdem fere consules, id. Brut. 96, 328; so, esse in cursu, to go on, continue, Ov. M. 13, 508; id. F. 6, 362.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
cursus ūs, m
1 CEL-, a running, course, way, march, passage, voyage, journey: cursum quom institeris, T.: navium, Cs.: ingressus, cursus, accubitio: cursu cum aequalibus certare, S.: cursu contingere metam, H.: se cursu miratur in ipso, O.: quique pedum cursu valet, V.: huc magno cursu intenderunt, at full speed, Cs.: cursu Troas agebat, V.: cursu in hostem feruntur, advance at a run, L.: cursum in medios dedit, rushed, V.: effuso cursu, L.: eodem cursu contendere, right onward, Cs.: tam brevi tempore tantos cursūs conficere: cursum direxit, quo tendebat, N.: iterare cursūs relictos, H.: Hunc morem cursūs docuit, sort of race, V.: Cursibus decernere, in racing, V.: Quo cursu deserta petiverit, flight, V.: in hoc medio cursu, i. e. half-way across, Cs.: secundissimo vento cursum tenere.—Of things, a course, way, flow: stellarum: mutata suos flumina cursūs, movement, V.: Cursibus obliquis fluens, O. — A passage: cursum exspectare, i. e. a fair wind.—Poet.: et vi cursus in altum Vela vocet, V.—Fig., a course, progress, direction, way, passage, access, succession: rerum: vitae: quem dederat cursum fortuna, V.: temporum: continuus proeliorum, Ta.: vocis per omnīs sonos: invectus contexere cursu, i. e. in a breath, Iu.: In cursu meus dolor est, i. e. is permanent, O.: recto depellere cursu, from virtue, H.
Origins
- Proto-Indo-European*ḱers-
- Proto-Indo-European*ḱr̥séti
- Proto-Italic*korzō
- Latincursus
Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -sus Latin cursus From currō + -sus (action noun).
Elsewhere
- Catalancurs
- Englishcursus
- Frenchcursus
- GermanKurs
- Italiancurso
- Italiancursus
- Portuguesecurso
- Spanishcurso
- Emiliancåurs
- Crimean Tatarkurs
Gallo-Romance
- Catalancors
- Catalancós
- Occitancors
- Old Frenchcours
- Old Frenchcors
- Old Frenchcurs
Ibero-Romance
- Portuguesecorso
- Portuguesecosso
- Spanishcoso
- Asturiancursu
- Galiciancoso
Italo-Dalmatian
- Italiancorso
- GermanKorsofrom Italian corso
- Corsicancorsu
- Corsicancursu
- Siciliancursu
- Venetancórso
Insular Romance
- Sardiniancursu
Balkano-Romance
- Romaniancurs
Rhaeto-Romance
- Friuliancors