adjectivefirst/second-declension adjective
rigidus
rigidus (feminine rigida, neuter rigidum, comparative rigidior)
Classical[ˈrɪ.ɡɪ.dʊs]Ecclesiastical[ˈriː.d͡ʒi.dus]
Meaning
- adjectivestiff, rigid, hard, inflexible
- adjectivestern, strict, severe, hard, inflexible
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | rigidus | rigida | rigidum |
| genitive | rigidī | rigidae | rigidī |
| dative | rigidō | rigidae | rigidō |
| accusative | rigidum | rigidam | rigidum |
| ablative | rigidō | rigidā | rigidō |
| vocative | rigide | rigida | rigidum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | rigidī | rigidae | rigida |
| genitive | rigidōrum | rigidārum | rigidōrum |
| dative | rigidīs | rigidīs | rigidīs |
| accusative | rigidōs | rigidās | rigida |
| ablative | rigidīs | rigidīs | rigidīs |
| vocative | rigidī | rigidae | rigida |
rĭgĭdus, a, um, adj. rigeo,
I. stiff, hard, inflexible, rigid (mostly poet. and in postAug. prose; cf. durus).
I. Lit.:
pruinae, Lucr. 2, 521; cf.: rigidum permanat frigus ad ossa, id. 1, 355: tellus, Verg. G. 2, 316: aqua, Ov. Tr. 3, 10, 48: umbrae, Lucr. 5, 764: frigus, id. 1, 356: cervicem rectam oportet esse non rigidam aut supinam, Quint. 11, 3, 82; cf. id. 11, 3, 160; so, cervix, Liv. 35, 11; Suet. Tib. 68; Ov. Tr. 1, 4, 14: artus morte, Lucr. 6, 1196: crura, Cic. N. D. 1, 36, 101: rostrum, Ov. M. 5, 673: cornu, id. ib. 9, 85: setae, id. ib. 8, 428: capilli, id. ib. 10, 425: oculi (with extenti), Quint. 11, 3, 76 et saep.: quercus, Verg. E. 6, 28; cf. columnae, Ov. F. 3, 529: malus, id. H. 5, 53.— In mal. part.: illud, Petr. 134, 11; cf. Mart. 6, 49, 2.— Hence: custos ruris, i. e. Priapus, Ov. F. 1, 391; Auct. Priap. 46; and absol.: rĭgĭda, f., Cat. 56, 7: silices, hard, Ov. M. 9, 613; 225: saxum, id. ib. 4, 517: mons, hard, rocky, id. ib. 8, 797: Niphates, Hor. C. 2, 9, 20: ferrum, Ov. R. Am. 19: serae, id. F. 1, 124: ensis, Verg. A. 12, 304; Ov. M. 3, 118: hasta, Verg. A. 10, 346: unguis, Ov. Am. 2, 6, 4 et saep.—II. Trop., stiff, hard, inflexible, rigid; hardy, stern, rough (syn.:
tristis, severus): vox, hard, harsh, Quint. 11, 3, 32: Sabini, rough, rude, unpolished, Hor. Ep. 2, 1, 25; Ov. M. 14, 797: Getae, Hor. C. 3, 24, 11; Ov. Tr. 5, 1, 46: fossor, hardy, Mart. 7, 71, 4; cf. manus, Ov. M. 14, 647: virtutis verae custos rigidusque satelles, stern, inflexible, Hor. Ep. 1, 1, 17; so, censor, Ov. A. A. 2, 664: parens, id. M. 2, 813: senes, id. F. 4, 310: mens, id. H. 3, 96: vultus, id. ib. 4, 73: rigidi et tristes satellites, Tac. A. 16, 22: (Cato) rigidae innocentiae, Liv. 39, 40, 10; cf. of the younger Cato: rigidi servator honesti, Luc. 2, 389; so, mores, Ov. R. Am. 762: rigida duraque sententia Macri, Plin. Ep. 4, 9, 19; Sen. Ep. 11, 10; 21, 3; 81, 4: Mars, rough, fierce, Ov. M. 8, 20: leo, Mart. 10, 65, 13.— Comp.: quis non intellegit Canachi signa rigidiora esse quam ut imitentur veritatem? too stiff, hard, harsh, Cic. Brut. 18, 70: similis in statuariis differentia ... jam minus rigida Calamis fecit, Quint. 12, 10, 7.— Sup.: Abdera fatua et stoliditatis rigidissimae, Arn. 5, 164.—Hence, adv.: rĭgĭdē. b. Rigorously, severely, Ov. Tr. 2, 251.— Comp.:
disciplinam militarem rigidius adstringere, Val. Max. 9, 7 fin.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
rigidus adj. with comp.
REG-, stiff, hard, inflexible, rigid : Tellus, V.: aqua, O.: cervix, L.: crura: capilli, O.: quercus, V.: mons, rocky , O.: ferrum, O.: hasta, V.—Fig., stiff, hard, inflexible, rigid, stern, rough : Sabini, rude , H.: manus, O.: Virtutis satelles, inflexible , H.: mens, obdurate , O.: (Cato) rigidae innocentiae, L.: Mars, inexorable , O.: Canachi signa rigidiora, too rude .
Origins
Proto-Indo-European *Hreyǵ-der. Proto-Italic *rigēō Latin rigeō Proto-Indo-European *dʰeh₁-der. Proto-Italic *-iðos Latin -idus Latin rigidus From rigeō (“to be stiff”) + -idus.
Elsewhere
- Catalanrígid
- Englishrigid
- Frenchrigide
- Germanrigide
- Italianrigido
- Portugueserígido
- Romanianrigid
- Spanishrígido
- Asturianríxidu
- Danishrigid
Northern Gallo-Romance
- Frenchroidefrom Old French reit
- Frenchraidefrom Old French reit
- Franco-Provençalrêdo
- Normanraidefrom Old French reit
Ibero-Romance
- Portugueserijofrom Old Galician-Portuguese rigio
- Spanishreciofrom Old Spanish rezio
- Asturianreciufrom Old Leonese rezio
- Asturianrexufrom Old Leonese rezio
- Mirandeseréziofrom Old Leonese rezio
- Galicianrexofrom Old Galician-Portuguese rigio
- Galicianrixofrom Old Galician-Portuguese rigio
- Ladinoreziofrom Old Spanish rezio
Italo-Romance
- Italianreddo
Southern Gallo-Romance
- Occitanredge
- Provençalregefrom Occitan redge
- Vivaro-Alpineregefrom Occitan redge
- Old Catalanrège
- Old Catalanrègeu
Gallo-Italic
- Emilianreng
- Ligurianreido
- Ligurianréaenu
- Lombardreindfrom Old Lombard ridi
- Piedmonteserèid
- Piedmonteserèidi