prūdēns
Meaning
- one terminationwise, prudent
- one terminationskilful, knowledgeable (in a specific matter)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quī multa vīdit et bene cōnsilium dat; senex prūdēns.sapiēns in rēbus agendīssapiēns, cautusChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Sapiens · Prudens · Callidus · Scitus · Solers · Cordatus · Catus
1. Sapiens (from σήπω) is the person who chooses right objects, from ennobling views, and pursues them with quietness of mind; prudens and callidus denote the person who chooses right means, and regulates them with circumspection; prudentia is a natural judiciousness, pervading a man’s whole nature: calliditas, an acquired knowledge of the world and of men, gained by experience and practice. Cic. Fr. Scaur. 5. Hominis prudentis natura, callidi usu, doctrina eruditi. 2. Prudens is the person who has accurate practical views, in opp. to stultus; scitus, who has tact, mother-wit, and the faculty of combination; solers, who possesses practical genius and inventive power; cordatus, who has his head in the right place, in opp. to excors; catus, who discovers and knows secret means and ways. (v. 114.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | prūdēns | prūdēns | prūdēns |
| genitive | prūdentis | prūdentis | prūdentis |
| dative | prūdentī | prūdentī | prūdentī |
| accusative | prūdentem | prūdentem | prūdēns |
| ablative | prūdentī prūdente | prūdentī prūdente | prūdentī prūdente |
| vocative | prūdēns | prūdēns | prūdēns |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | prūdentēs | prūdentēs | prūdentia |
| genitive | prūdentium | prūdentium | prūdentium |
| dative | prūdentibus | prūdentibus | prūdentibus |
| accusative | prūdentīs prūdentēs | prūdentīs prūdentēs | prūdentia |
| ablative | prūdentibus | prūdentibus | prūdentibus |
| vocative | prūdentēs | prūdentēs | prūdentia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- prudentia (civilis) (De Or. 1. 19. 85)
- statesmanship; political wisdom.
- viri rerum civilium, rei publicae gerendae periti or viri in re publica prudentes
- statesmen.
- prudenter, considerate, consilio agere (opp. temere, nullo consilio, nulla ratione)
- to act reasonably, judiciously.
ille contra urinam spargit, prudens, hanc quoque leoni exitialem, Plin. 8, 38, 57, § 136: quos prudentis possumus dicere, id est providentis, Cic. Div. 1, 49, 111: de futuro satis callidus satisque prudens, Ps.-Sall. ap. Cic. init.—ceterarum rerum pater familias et prudens et attentus, Cic. Quint. 3, 11: belli prudentes, Sall. Ep. Mith. (H. 4, 61, 16 Dietsch): rei militaris, Nep. Con. 1, 2: locorum, Liv. 34, 28 fin.: animus rerum prudens, Hor. C. 4, 9, 35: artis, Ov. H. 5, 150: animorum provinciae prudens, Tac. Agr. 19: doli prudens, id. H. 2, 25: agricolationis, Col. 2, 2, 15.—Comp.: prudentiores rerum rusticarum, Col. 4, 2, 1; so, earum rerum, Gell. 14, 2, 4.—Sup.: adulandi gens prudentissima, Juv. 3, 86.—prudens in jure civili, Cic. Lael. 2, 6.—nec pauperum prudens anus Novemdialis dissipare pulveres, Hor. Epod. 17, 47: prudens otii vitia negotio discuti, Curt. 7, 1, 4:-ob ea se peti prudens, Plin. 8, 31, 49, § 111: sciens prudensque se praegnantem non esse, Dig. 25, 6, 1, § 2.—quos prudens praetereo, Hor. S. 1, 10, 88; 2, 5, 58 (cf.: imprudens praeteriisse videris, Cic. Brut. 77, 269): ibis sub furcam prudens, Hor. S. 2, 7, 66: nequidquam deus abscidit Prudens Oceano terras, id. C. 1, 3, 22; 3, 29, 29; Ov. M. 3, 364: an prudens imprudensve rupisset, Gell. 20, 1, 34.—With sciens: amore ardeo: et prudens, sciens, Vivus vidensque pereo, Ter. Eun. 1, 1, 27: ut in fabulis Amphiaraus sic ego prudens et sciens ad pestem ante oculos positam sum profectus, Cic. Fam. 6, 6, 6; Cael. ap. Cic. Att. 10, 9, A, 5; Suet. Ner. 2 fin.—vir naturā peracutus et prudens, Cic. Or. 5, 18: quis P. Octavio ingenio prudentior, jure peritior, id. Clu. 38, 107: prudentem et, ut ita dicam, catum, id. Leg. 1, 16, 45: in existimando admodum prudens, id. Brut. 68, 239; cf.: prudentissimi in disserendo, id. ib. 31, 118: virum ad consilia prudentem, id. Font. 15, 43: quo nemo prudentior, id. Lael. 1, 5: homines amicissimi ac prudentissimi, id. Rep. 1, 46, 10: vir bonus et prudens, Hor. Ep. 1, 16, 32; cf. id. A. P. 445: si divitiae prudentem reddere possent, id. Ep. 2, 2, 155: prudentior ille consilio, hic animo magnificentior, Just. 9, 8, 13.—With adverb. acc.: prudens alia, Amm. 15, 13, 2.—Of abstract things: prudens, temperata, fortis, justa ratio, Cic. Fin. 5, 21, 58: prudens animi sententia, Ov. H. 21, 137: consilium, quod si non fuerit prudens, Balb. ap. Cic. Att. 9, 7, A, 1; Ov. M. 13, 433: prudentissimum consilium, Nep. Eum. 3, 4; Hirt. B. Alex. 24. —malebant me nimium timidum quam satis prudentem existimari, Cic. Fam. 4, 14, 2.— Hence, adv.: prūdenter, sagaciously, intelligently, discreetly, wisely, skilfully, learnedly, prudently, etc.: loqui, Enn. ap. Gell. 12, 4, 4 (Ann. v. 255 Vahl.): facere, Cic. Fin. 5, 6, 15; cf. id. Rep. 3, 9, 16: rationem excogitare, id. ib. 2, 12, 23: multa ab eo prudenter disputata, id. Lael. 1, 1: multa provisa prudenter, id. ib. 2, 6.—Comp., Aug. in Suet. Tib. 21; Quint. 9, 2, 44.—Sup.: defendere, Cic. Div. 2, 72, 150: scribere, id. Att. 13, 1, 1; Val. Max. 3, 3, 4 ext. 4.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Contracted form of prōvidēns.
- Catalanprudent
- Englishprudent
- Frenchprudent
- Italianprudente
- Occitanprudent
- Portugueseprudente
- Romanianprudent
- Spanishprudente
- Galicianprudente
- Piedmonteseprudent
In English words that came into English from prūdēns
- prudenceprūdentia
- prudentprūdēns
- prudentialprudentia