Chalcēdōn

Trāns Bosporum, Chalcēdōne, cōnsēdit tribūnal. Praeses erat Salūtius Secundus, praefectus praetōriō novus — vir doctus et iūstus, cui Iūliānus ut fidissimō summam quaestiōnum commīsit. Sed adiūnctī sunt Mamertīnus, Arbitiō, Agilō, Nevitta, Iovīnus — ducēs ferē omnēs, virī gladiī, nōn lēgum; et causae audiēbantur “praesentibus Ioviānōrum Herculiānōrumque prīncipiīs et tribūnīs”: ante signa et tribūnōs legiōnum! Iūdicium mīlitāre magis quam cīvīle vidēbātur. Et Ammiānus — audī nunc historicum nostrum, quī herōem suum amat — statim reprehendit: causās “vehementius aequō bonōque spectāvērunt” — vehementius quam aequum et bonum postulābat! — praeter paucās, in quibus reī vērē nocentissimī erant. Immō gravius addit: Iūliānus ipse, quod Arbitiōnem — hominem “semper ambiguum et praetumidum” — hīs quaestiōnibus praefēcit, “timidus vidēbātur vel parum intellegēns quid convenīret.” Timidus! Parum intellegēns! Dē Iūliānō suō haec scrībit. In capitulō superiōre mortuum inimīcum aequā lance ponderāvit; nunc vīvum amīcum eādem lance pōnit. Haec est fidēs illa dē quā totiēns loquimur — et nusquam clārius lūcet.

praeses -idis (m) quī praesidet
quaestiō -ōnis (f) causa pūblica, iūdicium
prīncipia -ōrum (n) locus signōrum in castrīs
praetumidus -a -um nimis īnflātus
reprehendō -ere culpō, vituperō