Fuga ad Alesiam
Vercingetorīx, imperātor tōtīus Galliae, reliquīs cīvitātibus obsidēs imperat; omnēs equitēs, quīndecim mīlia numerō, celeriter convenīre iubet. Peditātū quem anteā habuerit sē fore contentum dīcit: neque fortūnam temptātūrum aut in aciē dīmicātūrum — sed, quoniam abundet equitātū, perfacile esse factū frūmentātiōnibus pābulātiōnibusque Rōmānōs prohibēre! Eadem ratiō terribilis, nunc perfecta: aequō modo animō sua ipsī frūmenta corrumpant aedificiaque incendant — quā reī familiāris iactūrā perpetuum imperium lībertātemque sē cōnsequī videant. Et ultrā: bellum in prōvinciam ipsam fert! Haeduīs decem mīlia peditum imperat bellumque īnferrī Allobrogibus iubet; Gabalōs in Helviōs, Rutēnōs ad fīnēs prōvinciae dēpopulandōs mittit; Allobrogum prīncipibus pecūniās, cīvitātī imperium tōtīus prōvinciae pollicētur — spērābat enim mentēs eōrum nōndum ab superiōre bellō resēdisse. Rōma ipsa iam petītur. Ad hōs omnēs cāsūs prōvīsa erant praesidia cohortium duārum et vīgintī ex ipsā prōvinciā; Allobrogēs, crēbrīs ad Rhodanum dispositīs praesidiīs, magnā cum cūrā suōs fīnēs tuentur — fidēlēs manent. At Caesar, quod hostēs equitātū superiōrēs esse intellegēbat et omnibus itineribus interclūsīs nūllā rē ex prōvinciā sublevārī poterat — quid facit? Trāns Rhēnum in Germāniam mittit ad eās cīvitātēs quās superiōribus annīs pācāverat, equitēsque ab hīs arcessit et levis armātūrae peditēs, quī inter eōs proeliārī cōnsuērant. Germānī prō Rōmā contrā Gallōs! Et quia minus idōneīs equīs ūtēbantur, ā tribūnīs mīlitum reliquīsque equitibus Rōmānīs atque ēvocātīs equōs sūmit Germānīsque distribuit. Quid sunt ēvocātī? Ēvocātī sunt veterānī quī, mīlitiā perfūnctī, iterum vocātī sponte serviunt. Fingite vultūs tribūnōrum: nōbilēs Rōmānī pedibus eunt, ut barbarī equīs optimīs vehantur! Sed Caesar nōn vultūs cūrat: victōriam.
- ēvocātī -ōrum (m) mīlitēs senēs quī redeunt
- perfacile factū facillimum ad faciendum
- mentēs resēdisse īra quiēscit
- levis armātūra mīlitēs cum armīs levibus
- habuerit (habeō) anteā habuit
- contentum (contineō) satis habentem; nōn plūs petit